Lallunghnema
Charity Lodge
Cont: 9862288182
1. October thla tawp lam kan lo thleng leh ta a. Tuipui zawl atanga 1000m hnuai lamah chuan, chhun lam a la lum nuam viau a. Ceiling fan a la rim viau. Kum 20 liam ta October thla leh tun chu, lum hlei tak a ni tawh a. Kum 20 dang lo liam leh ta sela chuan, October lumzia kan hrilhfâk viau tawhin a rinawm. Hetiang hi kan sik leh sa, kan khawvel kalphung chu a ni mêk a. Kumin La Nina a nih vangin ruahtui kan dawng tha-in kan dawng rei zawk a. Chuti chung pawhin, 600msl velah chuan Celing fan nen, Pedestal leh Wall fan nen kan la ri tluk tluk mai. Ngaihtuah leh chîk peih tân chuan, kan Zoram khawvel ngei pawh, a lum sâwtzia hai rual a ni love. Chuvang chuan, sik leh sa do leh tuar nasa ber, (direct leh indirect pawhin) farmer-te hian, kan khawvel sik leh sa inlumlet dan kan chîk chian leh kan inherrem thiam a tul êm êm a ni.
2. Khawkheng na zawk kan tuar chho fo dawn a, ruah a sur pawhin hleihluak leh hun bi nei mumal lo kan tuar chhên ang. Hei hi kan hmabâk, loh theih lohva kan tawn tur, ngaia neih hleih theih loh khawpa harsatna chingchivet a ni thei a. Kan theih ang tâwka kan lo inbuatsaih chuan, harsatna tam tak hi kan pumpelhin, nasa lo zawkin kan tuar thei ngei ang. Khua a lo lum telh telh hian, leia leihâng (soil organic matter) a riral chak a. Hei hian thlaite tawrhchhelna tur a tichhe thin a. Thlaite hriselna leh tharhlawkna a tikiam bawk thin. Pawi ber mai chu, thâl leilung khawro lutuk hi a ni. Mizoram lui zawng zawng hi vur tuiin a chawm a awm lova. Fur ruahtui, leia châmbâng, zawi zawia lo pût chhuakin a chawm a ni a, kan luite zawng zawng hi. Tichuan, khaw lo lum zel vang hian leiin tui a ken tàn theihna a tlahniam zel a. A tipunlun turin leilung kan hliam nasa zual zel bawk si. Development hnathawh zawng zawng deuhthaw hi leilung hliam tawrhtir lamhawi deuh vek an ni a. Leilung khuhtu thilto awmsa (Natural vegetation) tibovin, kawng kan lai a, building kan sa a, huan lo ram kan siam a. Hei hi fimkhur taka kalpui a nih loh chuan, kan tuihnâ hian a tuar hle ang.
3. Chutianga kan leilung da zel chu, thlai chinna tlaka siam turin Conventional practice (Chemical Agriculture) mi nawlpuiin kan bawh lo thei dawn lova. Vai leitha chi hrang hrangte hi Mizoram slope-ah hi chuan, hmang thlazen ta ila, kan leilung hian reilotê-ah a tlin lo mai dawn a. Tuihawk kan hmu thin ang. Hei hian kan ram a awih vangin lei chunglang hâng tam tak a kalbopui thin. Phai ramah chuan ruahtui a tamin tui a lian a, tui a lenin khawmual kha a chîmin a chîm thin. Kan ramah erawh chuan, tui a lenin khawmual kha a hawrhin a hawrh thung a! A da chak bik! Sawrkar pawh hian tlo leh daihrei taka kan ram leilung enkawl leh thlai chin dan kawng a zawn vat a tul khawp mai. Leitha siamchawp chungchangah te, thlai chi hrang hrang inchintir chungchangah te, huan nghet neih chungchangah te, tlo zawk, himdam zawk, daihrei zawk tura research level a luh vat a ngai. AMC hian an titha khawp a, khawpui ningnawi tawihtheiho kha uptawihin compost a siam a. Man tlawm takin a zuar leh a. Mahsela, he AMC Compost hi choka ningnawi ngang a ni a, a EC a sâng êm êm. Lei or leitha-in electric charge a ken tam theih dan hi Electrolytic conductivity (EC) an ti a. EC hniam apiang kha thlai tân a tha a. Kan thlai chin tam ber hi 2.5 aia hniam EC mamawh an nih laiin, AMC Compost hi 5.74 vel a ni daih mai a. Hei vang hian kan rin angin a thawk chak lova, thlai thenkhat chuan an thih phah hial a nih kha. Chuvangin, helai issue – EC sâng lutuk hi AMC lam hian an control vat loh chuan, hralhna an hmu lovang a, sum leh tha tam tak a luangral dawn a ni. AMC chauh ni lovin, kan Sawrkar pawh hian leitha siam lamah thalaite an harh theih nân theihtawp han chhuah sela, kan ram kan hnam damna tur thil a ni e.