Delhi khawpui chhung boruak chhhia chuan Emergency puan tir hialin Ningani khan air quality index an tehna atangin a ‘himlo’ chinah awmin ni hnih chhung atan school te khar lailawk tura tih a ni.
Boruak chhe mek zel karah Delhi Chief Minister Arvind Kejriwal chuan sorkar school leh primary school te chu Zirtawpni leh Inrinni atan khar rih turin thupek a chhuah tir a ni. Delhi sorkar chuan mipuite ni tin mamawh tur ni lo thil siam chhuahna te chu an hnathawhte chawlhsan rih vek turin a ti a, BS-3 leh BS-4-a petrol leh diesel hmang motor te chu Delhi Gurugram, Faridabad, Ghaziabad leh Gautam Budh Nagar ah te tlan rih lo turin a ti bawk a ni. Zirtawpni zingkar-a Delhi pumpui Air Quality Index (AQI) chu ‘Severe’ tih niin Lodhi Road vel chu 438 a ni a, Jahangirpuri chu 491, RK Puram 486 leh Indira Gandhi International Airport (T3) chu 473 te an ni hlawm a ni.
AQI-in boruak thianghlim leh thianghlim lo a teh dan atang chuan – Zero atanga 50 thleng hi a tha anga ngaih a ni a, 51 atanga 100 chu lungawithlak a ni, 101 atanga 200 chu moderate a ni a, 201 atanga 300 chu tha lo (poor) niin 301 atanga 400 chu tha lo hle (very poor) a ni a, 401 atanga 500 chu tha lo takzet (severe) niin 500 chin chunglam chu hlauhthawnawm (hazardous) dinhmun a ni tawh a ni.
Delhi boruak chhia chuan dinhmun hlauhawm-ah mipuite a din tir mek a, scientists te chuan boruak chhiat belh zel tur laka inven dan tur an buaipui hle a ni. Ningani zan dar 10-khan tun season chhunga Delhi boruak chhiat ber tum thlengin AQI ah chawhrualin 422 a thleng a ni. Darkar 24 chhunga AQI chawhrual chu Nilaini-in 364, Thawhlehni-in 359, Thawhtanni-in 347, Sunday-ah 325 leh Inrinni ah 304 niin Zirtawpni ah 261 te an ni. Ningani-a PM2.5 awmzat chu Delhi hmun hrang hrang Pasarih ah a him china ngaih aiin 60 micrograms per cubic-in a pel a ni. Ningani-a Indian Institute of Tropical Meteorology, Pune in a sawi danin PM2.5 atanga boruak chhia 25% te hi buh leh vaimim kung hal khu atanga insiam an nih thu a sawi a. Hei hi 35% vela la sang thei a nih thu an sawi a ni. Kum-2020 atangin Kum-2023 October thla-a Dehi Air Quality chu chhiat ber tum a ni a, hei hi October thlaah ruah a sur loh vanga ngaih a ni. Kum-2022 October (129 mm) leh October-2021 (123 mm) te nen khaikhin chuan kumin October-2023 hian 5.4 mm vel chiah ruahtui hi a tla a ni.
Delhi air pollution hian November ni 1 leh ni 15 inkarah a chhiat lai ber a thleng thin a, hei hi buh leh vaimim kung ro te Punjab leh Haryana-a loneitu ten an hal nasat lai a nih vang a ni. The Commission for Air Quality Management-in a report danin kuminah hian Punjab leh Haryana atanga buh leh vaimim kawr hal te September ni 15 atang khan a tla hniam nasa a mahse ni rei lo te kalta atang khan hei hi a rawn tam leh deuh a, Delhi khawpui boruak a rawn nghawng leh taah an ngai a ni. Gurugram-ah chuan Section 144 chu air quality index sang zel tur ven nan an hmang tan a. Noida leh Greater Noida te pawh Zirtawpni atang khan GRAP (Graded Response Action Plan) III hnuaiah an awm ta a ni.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post