Meitei Christian Churches Council chuan Manipur buaina thleng mek reng chu hnam tam zawk tena Christian tlem zawkte an beihna a ni lo va, Manipuris leh illegal immigrants te intihbuaina a ni zawk,” tiin an sawi.
Meitei Christian leaders te chuan New Delhi-a Constitution Club of India a inhmuhkhawmna an neihah ‘Manipur-a Christian-te beihna anga khawvela huapa theh darh’ a ni chu thil nihna dik tak a ni lo, an ti a.
Rohan Philem, Meitei Christian leader chuan, “Keini Meitei Christian te hian lehlam lehlam atanga beihna kan tawk a ni. Kan commmunity aiawhin lehlam lehlam kan ngaidam ve ve a, mahse, sorkar chu illegal immigrants tena harsatna an siam chingfel turin kan ngen a, hei hi tuna buaina bul ber pawh hi a ni,” tiin a sawi.
Kerala leh Tamil Nadu-a Christian pawl te pawhin Manipur chungchang sawifiah tura an sawm thu a sawi a. “Lehlam lehlam ngaihdan fiah taka sawi thei tura min ngaih avangin anmahni hmu turin min ngen a ni,” Philem chuan a ti.
He inhmuhkhawmna neihnaah hian Meitei leader te bakah Manipur a civil society organisation-a Naga leader te pawh thusawina neia Jantar Mantar-a inhmuhkhawm tum an ni a. Mahse, organiser Meitei heritage Society te chuan Jantar Mantar a inhmuhkhawmna hi police tena an remtihsak loh avangin CCI-ah an insawn phah tiin an sawi bawk.
Philem chuan, “He buainaah hian keini Meitei Christian te chuan inbiakna a awm theih nan palai kan inpeih a ni. Chu chu remna a awm theih nana tihmakmawhah kan ngai a. Mahse, community tena inbiakna neiha thut tlan an duh em tih kan chian a ngai,” tiin a sawi.
Philem leh thusawitu Meitei leader dangte chuan sorkar data an neih te behchhana hmangin buaina bul ber chu poppy cultivation leh illegal immigration a ni, an ti a, Kuki-Zomi te chenna hmuna thil thlengah an sawi a ni.
Inhmuhkhawmna neihah hian kum 73-a upa Manipuri Sikh, Amrish Singh Pahwa pawhin remna a awm theih nan ngenna siamin Manipur chu a chenna a nih thu sawiin sorkarin hmalakna neiin remna a zawn ngei a ngai, a ti a.
Mahse, Meitei leader Philem leh Professor Ramananda Singh, Delhi University-a thawkte chuan ‘Meitei mipuite inlungrual a ngai’ tiin an sawi bawk a. Philem chuan, “Sakhua kan vawn a inang lo thei a, mahse Meitei kan la ni tho a ni,” tiin a sawi.
Ashang Kasar, Forum for Restoration of Peace-in Manipur convener Naga mi ni bawk chuan Manipur buaina chu ‘indigenous mite leh non-indigenous mite’ buaina tiin a sawi a. Manipur-a indigenous community awm chhung hnial rual loh chu Nagas leh Metei te an ni, a ti bawk a.
“Community sawi bawk ka nei lo. Mahse, Nagas leh Meiteis te hi Manipur indigenous mite an ni. Kum 150 chuang chanchin a awm tawh a. Chutih laiin, Myanmar atanga immigrants lokal te kan nei bawk a ni,” tiin Kasar chuan a sawi a. “Non-indigenous mite laka indigenous te kan him dawn lo a nih chuan indigenous kan nih angin kan tanrual a ngai a ni,” tiin Kasar, Indigenous People’s Forum in Manipur chuan a sawi bawk a.
Forum for Restoration of Peace in Manipur aiawhin Kasar chuan, “Kan Kuki unaute tharum hmang lova duh an neih te pawh democratic taka inbiakna nena kalpui turin kan ngen a. Chutih rualin, kan Meitei unaute pawh kan indigenous puite an nih angin inremna a awm theih nana inbiakna kalpui turin kan ngen a ni,” tiin a sawi bawk.
He inhmuhkhawmna ‘Save Manipur – A Peace Protest’ tiha kalte chuan Manipur a central forces awm mek te chuan tharum thawhna tihtawp a nih theih nan engmah an ti lo ti bawkin Prime Minister Narendra Modi-an ngawih a chuh reng chu sawisel na hle bawkin Manipur state territorial integrity phet tumna reng reng an do tur thu an sawi bawk.
Manipur-ah hian May 3 atang khan Meitei leh Kuki-Zomi te inkara buaina avangin mi 142 chuangin nunna an chan tawh a, hliam tuar za tel awmin mi sang tam tak chenna in leh lo chhuahsanin an awm phah tawh bawk.
Manipur buaina hi Manipur High Court-in State sorkar chu Meitei te tana ST status recommend tura a tih hnu chiah atanga chhuak a ni ber bawk a. Meitei te Scheduled Tribe-a dah tumna duh lo hian tlang mite chuan ‘solidarity march’ nei zuiin hei hi buaina chhuahna bul a ni ta a ni.
Tun thlengin tharum thawhna a la thleng reng a, mumal takin engmah kal thei lovin, Kuki-Zomi te chuan ‘seperate administration’ an phut nghal bawk.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.