National Commission for Scheduled Tribes (NCST) chuan Manipur-a hill village thahnem tak chu dik lo takin Census 2011-ah khan valley district-a rin luh a ni tiin a sawi.
National Commission for Scheduled Tribes (NCST) tihchhuahah, “Manipur chuan hill village thahnem tak te valley district ah a dah a ni” tia sawiin hei hi State sorkar hnenah pawh kum 2017 khan office of the Registrar General of India chuan a hriattir a ni tiin a sawi.
He mi hnu hian Revenue department of Manipur chuan October 2022 khan deputy commissioner te chu hill village 400 vel zet Kakching, Tengnoupal, Kangpokpi, Imphal West, Bishnupur Districts chhunga awm te chu siam tha turin a o ti tawh tiin NCST report chuan a tarlang bawk a.
NCST report hi December 2022 khan State review of Manipur tia siam a ni a. Review neihnaah pawh NCST team te chu Manipur sorkar official te nen inhmu in hei bakah hian All Tribal Students Union Manipur (ATSUM) leh Joint Coordination Committee on Tribal Rights in Imphal (JCCOTR) aiawh te pawh an tel tia tarlan a ni bawk.
Hei bakah hian report chuan hill area dinhmun dik tak hriain Armed Forces Special Powers Act (AFSPA), 1958 pawh hnuhkir a ngai ti bawkin AFPSA chu valley district-a police station 15-ah chuan hnuhkir a ni tawh tiin report chuan a tarlang bawk a.
NCST report nikum December a tihchhuah chuan reserve forest, Kangpokpi district huam chhunga awm te chu October 2022 khan Revenue Department chuan Imphal East district-ah rin lutin Hill Areas Committee (HAC) te remtihna an la hauh lo a ti bawk.
NCST te chuan “Hill Areas” sawifiahna chu First Schedule of the Manipur Legislative Assembly (Hill Areas Committee) Order, 1972 ah a chian thu saawiin he sawifiahna ang hian ramri buaina chu chinfel theih a ni an ti bawk a. Hei avang hian thupek emaw notificiation, legislative hmalakna eng pawh ni se HAC phalna tel lova tih reng reng chu ennawn emaw hnuhkir vek ngai tiin a tarlang bawk.
ATSUM te chuan Meitei community tena Scheduled Tribe status an ngiatna chhan chu tribal ram chhuahsak an tum vang tia sawiin chungte chu State sorkarin discriminatory policy a kalpui kaihhnawih vek a ni a ti bawk a.
Hill village 144 te chu valley district police station huam chhunga dahin an awm a, a chhan an sawiah ‘administration that zawk nan’ tih chauh niin a awmzia zawk tak chu ‘awmze nei taka hill area luh tumna zawk a ni’ an ti bawk a.
Hei bakah hian valley police district tin atanga AFPSA hloha hill district a hlih ve miah duh loh chu thleibikna a ni tiin an sawi bawk.
Manipur-ah chi leh hnam anga inbeihna valley-a inbun Meitei leh hill area-a cheng scheduled tribe Kuki-Zo te inkarah a thleng mek a, thla li chuang awh tawhin Kuki-Zo community te chuan N. Biren Singh kaihhruai Manipur sorkar chu Meitei community te thleibik nei policy hmanga fuih khaw lo zo tawhah an puh a, chu chuan chi leh hnam anga inbeihna a thlen a ni, an ti bawk.
Hei bakah hian tribal body te chuan NCST hnenah majority Meitei/Manipuri language chu State a Scheduled Tribe te barhluihin an awm an ti bawk a. ATSUM te chuan State a banking institution leh postal service recruitment kalpuiah Class X or XII Mwitei/Manipuri language passed ngai tih niin chutih laiin ST zirlaite chuan English emaw traiditional language bak an zir si lo a ni an ti bawk.
Commission chuan he policy hi dik lo ti zui bawkin State chu Scheduled Tribe te ngaihsaka ennawn turin a ti bawk a. Hei bakah hian State sorkar chu JCCOTR leh ATSUM tena point an siam tin te chu enfiah vek turin leh chuta tanga hmalakna kalpui turin a ti zui bawk.
Hei bakah hian Manipur sorkar chuan tun hnai finanical year thum (2020-21 atanga 2023-23) chhungin Ministry of tribal Affiars in an sum hman tura a dah Rs 52.47 crore lai tribal te hamthat nana a tih chu an khawih che duh lo a ti bawk.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post