Mipui harsatna siam zawnga
total bandh tih tum pawi an ti
MNF party-in Forest Conservation Amendment Act 2023 adopt duhloh lantirna atana Mizoram puma total bandh huaihawt an tum chu ngaihtuah nawn a, sut leh turin an beisei tih ZPM chuan an sawi.
ZPM Gen. Hqrs. thuchhuak chuan, FCAA 2023 hi Mizoram Legislative Assembly, MNF MLA-te telna Session-ah lungrual taka adopt a nih angin sawinawi loa pawm ve mai turin an beisei tih a sawi a. FCAA adopt tura House-a resolution pass a nih dawn khan, MNF MLA tumahin “remti lo” an ti loa, lungrual taka pass a ni tih a sawi.
‘Hei hi forest clearance lak kawnga kan ramin harsatna a tawh thin a lo zangkhai zawkna atana Mizoram sawrkar hmalakna a ni tih hi hlau loa pawm ngam turin kan beisei a ni,’ a ti.
FCAA 2023 chu forest dan a ni a, forest ni lo hmun danga hman tur a ni lo tih a sawi a. A danah chiang takin a inziak a. A huam loh tur a sawinaah pawh chiang takin “heng forest/ forest land te hi” a ti zel a. A awmzia chu, ‘Forest ram awmsa (notified and recorded) atang khan heng forest/ forest land atang hian forest clearance lak a ngai loang,’ tihna a ni tih sawiin, exemption a pek ho hi forest area atang chauha exempt a ni a, forest ram ni lo, mipui ram (non-forest land) atanga exempt a ni lo, tih thuchhuah hian a sawi.
‘Indian State of Forest Report 2023 ang chuan, Mizoram pumpui area hi sq.km. 21081 a ni a, chuta tang chuan forest rama chhiar chu sq.km. 5641 a ni. Forest rama chhiar ni lo, mipui ramb hi sq.km. 15440 a awm a. Forest ram atang chauh hian exemption hi pek a ni a, a bak mipui ram atang hian pek a ni lo,’ a ti.
International border atanga km.100 chhungah forest ram sq.km. 5641 a awm ve tih sawiin, Mizorama development hna pawimawh zual leh ram venhimna atana pawimawh hna, heng forest ramte paltlanga thawh a tul chuan, a hranpaa forest clearance lak a ngai loang tih a nih thu a sawi.
‘Awlsam zawnga hna tan thuai a nih theihnan forest clearance lakna atana hun tam tak a ngai thin a, in principle approval la in hna an lo tan thei dawn tihna mai a ni. Forest ram chhungah hian state sawrkarin thuneihna pumhlum a nei loa, forest clearance pe theitu central sawrkarin forest clearance lak ngai lo tur ram a sawina a ni,’ a ti.
Article 371G hmangin FCAA 2023 hi pawm lo thei kan nih rualin, concurrent list-a awm a nih avangin kan hnawl hlen/ kumhlun thei loa, kan lo hnawl a nih pawhin kan hnawlna (non-adoption) chu a tih khawtlai lailawkna mai a ni zawk tih ZPM hian an sawi.
‘FCAA 2023 hi kan sawi hlauhawm chiam avanga Mizoram leh mipui tana hlauhawm tur a ni loa, MNF hian Mizoram hralh tur ang hial leh Article 371G-a kan special safeguard hmang ngam lo ang hiala ZPM sawrkar puh a, total bandh huaihawt an tum hi, dan inziak an chhiar thiam lo lui nge, mipui fuihpawrh an tum tih hi zawhna a ni. Thudik tawk lo hmanga mipui sawithaih, vantlang nunphung dangchep zawnga khawsak, politics hamthatna lak tum rana boruak tha lo siam hi bansan turin kan ngen a ni,’ a ti.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.