MITTHI CHANCHIN ZIAH HI I TI LO NGAM ANG U

David L. Ralte
Six String Cabin
Durtlang North (9774195091)

Hman lai atanga tun thleng hian Mizote hi (a tha lam/chhe lam) intih hmuh ching tak hnam kan niin a lang.Hei hian kawng tam takah hmasawnna leh changkanna lamah pawh min hruai nasa hle. Hetih lai vek hian, a tha lo lamah pawh min hruai nasa hle. Thil dang tam tak sawi tur a awm laiin; tuna ka sawi tum chu eng dang ni lovin  mitthi an awmin, mitthi chhungte’n kan chhungte chanchin ziahna sem ngei ngei hi tih makmawhah kan ngai ta hi a ni.
A tul ka tih lohna chhante
A hmasa berah chuan, mizote hi khawsak inang lo tak tak kan tam. Chuvangin, chhiat tawk/mitthi kan awm reng reng a, mitthi chanchin ziaka sem ngei ngei tur anga kan ngai ta vek mai hi thil tul ber a niin kei chuan ka hre lo tlat. Tuna ka sawi hi thenkhat tan thil harsa lo leh tih awlsam tak a nih laiin thenkhat tan chuan buaithlak leh hautak em em a nih theih vang a ni. Hei hian a bik takin, inrin lawk/buatsaih lawkna pawh awm miah lo va thil thleng thut kawhtir ta i la. Chhiat kan tawh (chhungkaw zinga mi boral an awm hian) chhungkaw member thahnem deuh leh tlem deuhah pawh kan dinhmun a la inang lo thei cheu bawk.
A dawt lehah chuan, thil tul lem lova tha leh sum senna mai niin a lang.Chhiat kan tawk a, rilru ipik mup mai karah, thenrual tha (min rawn ngai pawimawhtute) lo chiauau a ngai a. Chutah mitthi chanchin ziah tur buaipui a lo ngai bawk.. a buaithlak dan a thuah hnih/thuah thum khawp mai.
A dawt lehah chuan, tha leh sum eng emaw zat sengin kan han buatsaih a, kan han sem ta ngei a. A then chuan chhiar chhuak mang lovin kan thut a, a thenin an hawn a, a tam zawk phei chuan hawn lovin an kalsan mai bawk.Hei hian hmun a tihnawk duh khawp mai. Ka tawng tu huat thu suhah, mitthi vuinaa kal tam zawkte hi eng nge kan kal chhan inzawt ta i la, a inang lo thei viau awm a sin! A thenin, kan thian, chhungte leh kan kal loh theih lohnate an nih laiin; thenkhat chu  eizawnnaa kan thawhpuite chhungkua an nih avanga kal, a thente chu ka kal loh chuan rual pawl lo riauva inngaihna avanga kal, a dang tam tak pawh a la awm thei ang.
Eng pawh ni se, chhiat ni that nia kan intawiawm thin hi Mizo nih tinuamtu, thil hlu em em a ni. Sawisel chi a ni lo mai ni lovin, uar deuh deuh tura chhungkuaah pawh kan inzirtir sauh sauh a tha em em a ni. Ka sawi duh lai tak chu - kan kal chhan a inang lo zung ang tho hian mitthi chanchin kan hriat duh chin pawh a inang lo zung bawk ang. |henkhat tan ziak ngeia kan vui mek chanchin chhiar tur awm chu thil hlu leh bengvarthlak a ni ngei mai. Mahse, sawi tak ang khan thenkhat tan chuan thil hlu lem lo tak a ni tih hi phat rual a ni lo.
A dang pawh a la awm cheu…
Kan sawi ta sa sa, mitthi chanchin ziaka sem hi kan titawp/ching lo nghal thei kher lo vang. Kan la ti zel dawn a nih ngat phei chuan, vuina hunah hian(mi bik an nih lem loh chuan) a vuituin a vui bakah chhungkaw aiawha thu sawitu an awm ngei thin. Min rawn ngai pawimawhtute’n an hriat duh awm kan ziak a, kan sem tawh na reng chungin, kan ziah lan tawh sawi chhuah leh vek hnuah pawh rei tak thu sawi ka tawng fo mai. Hei tal hi chu kan sim a hun tak meuh tawh. Mitthi chanchin ziaka kan sem thin hma kha chuan a awm ve renga ngaih pawh a ngai. Mahse, sem bawk, ziah ang tho sawi kim leh vek kan tum thin hi a tul lemin a lang lo.
Mitthi vuinaa kalte hi a tam zawk chu hun chep tak kara kal hram hram, thutna tha pawh chang lova thu (a tam zawk kan ni thin mai thei). A then ni sa sen hnuaiah, a changin ruah sur hnuaiah. A then hriselna pan tak chunga awm ve hram hram an awm a ni tih hi chhungkaw aiawha thusawitu mai ni lo, a vuitu thleng hian an/kan thiam tawh viau nain, hmasawn ngaihna kan la nei deuhin a lang. He kan thil sawi hi vawilehkhatah kan ti bo duak kher lo vang. Chhungkua chhiat tawk - ka sawi anga sem lo ngam hmasa nih phei chu tuma’n kan duhin a rinawm loh; mahse, hetah tak hian YMA lam hi an huaisen a ngai ang.Kan venga YMA hruaitu ka nih ve lai khan tuna Mizoram puma kan kalpui mek anga sawi theih, lumen ngai ni lem lo, khawhar lenpui zana thingpui paw/thlum sem loh kan tih tirh khan hruaitu tan tuang tih chhah a ngai fu mai. Mahse, kan thatpui tur a nih dawn phawt chuan dotu tam mah se, a chunga ka rawn sawi khi branch YMA-te hian phal lo/sem lo turin an branch huam chhung theuha mite hi min ngen ta se, kan zawm nghal thup ang a, chhiat tawk chhungte kan chhawk nasa viau thung ang. Thihna hi mi tin, chhung tin tawn theih leh kan tawn mek a ni si a.
A dang pawh sawi tur ka la nei cheu…
Chhiatna lam kan thlur ta sa sa, mitthi an awm hian tu chhugkua/in mah hian min dawng zo tak tak lo. Tunlaiah veng thenkhat chuan an veng chhung mi an nih chuan kohhran leh pawl thliar miah lovin Presbyterian kohhran hall-ah an vui vek niin an sawi. Tin, a then chuan YMA hall-ah an veng mitthi reng reng chu an vui vek tawh niin an sawi, a va han tha em! Kohhran hall-a mitthi vuinaah hian ka kal ve ta zeuh zeuh a, mitthi chhungte tan a va han thawventhlak dawn em ve aw, ka ti haw ziah. Kal kan thathnem viau tum pawhin, step leh hmun rem lo em ema thu an tam ngai lo. Programme felfai tak duan sa karah mitthi chhungte’n rilru kak tuai lovin an chhungte an thlah liam thei, hlu tak a ni.
A thu hrimah Mizote hi thatni (inneih niah te hlei hlei hian, kan dam chhunga kan hun tawn ropui ber leh hlimna ni bera hnam changkangte’n hun an hman laiin, keini chuan innei te tan buaina leh hah ni berah kan chantir rei ta mah mah. Hnam changkangte chuan inneih hun tawite bak chu Mo leh Moneitu chhungkhat leh thian hnai tak tak tlemtê nen hmun fianrialah hlim takin an hmang thin hi chin ve a hun ta hle mai. Inneih hunserh a zo va, Dan Thianghlima inneite phei chu, kohhran hall-ah hun kan hmanpui leh a, a zawh meuh chuan lawi a lo hun a, lawi hunah hunserh bawk, hnawhsarumin zanriah kil a lo hun. Zanah rei tak kan la men zui; hawh teh u, kan changkan tawh hi, kan tih dana hmasawn ngai hi i siam tha ngam teh ang u.
Ka la duh tawk lo cheu!
Kan sawi laklawh ta sa a, mitthi an awmin  pangpar man to tak tak kan inpe te, puan sin/ven/bih tlak chuang si lova kan intuam vak vakte ai hian heng kan  leina man tho hian a pawisain inpek ching uar ta zawk i la. Pangpar leh puan inpek ngawr ngawr hi ka sawisel hauh lo, puana tuam awm ngawih ngawih hi chu tute pawh hian kan nei vekin a rinawm. Tin, pawlin emaw, mimal pawhin dah duh riau a awm theih, ka sawi zawk tak erawhchu, mi mirin kan uar ta mah mah hi a ni.
Tin, chhiat tawh/thihna hian mi hausa leh mirethei a thliar lova. Chu achhapah chhiat tawk rau rau zingah ralna kan dawn tam lam pawh hi a inthlau hlawm viauin a rinawm. Tu te pawh hian pawisa mamawh lo kan awm lo; mahse, kan inral pawh hian tlema khawsak pan deuh nia kan hriatte hi pe tam thei hram ila chuan a va hlu leh zual dawn em!!