Zobiakvela (Masena)
AN INANNA LAM:
1. Thingtlang khaw tereuh té-a piang ve ve an ni. Pu Zoramthanga Samthang khua a ni a. Pu Lalduhoma chu Tualpui khua a ni.
2. Champhai-ah High School an kal ve ve.
3. Mumal takin College (BA) an zir tluan lo ve ve a, tha takin an hlawhtling (passed) ve ve thung.
4. Harsa tak chungin zirna kawng an zawh.
5. Kum 1961-a MNF movement tuipuitu an ni.
6. Ziaktu pawimawh ‘Secretary’ hna lian an thawk ve ve. Pu Zoramthanga chu Underground hotupa, MNF President leh State kan nih hnua Chief Minister hmasa ber ni bawk, Pu Laldenga Secretary (P.A) hna ramhnuai atangin a thawk thin. Pu Lalduhoma chu Mizoram Union Territory (UT) kum 1972-a Chief Minsiter hmasa ber, Pu Ch. Chhunga Secretary (P.A) a ni.
7. Mizoram MLA pawimawh leh Chief Minister an ni.
* PU ZORAMTHANGA :
* 1986 (Interim Govt. Minister),
* 1987 (Minister),
* 1989 (Minister/MLA),
* 1993 (MLA),
* 1998 (Chief Minister),
* 2003 (Chief Minister),
* 2008 (tling lo),
* 2013 (tling lo),
* 2018 (Chief Minister),
* (2023 (tling lo).
* Vawi sarih (7) MLA niin, term thum (3) Chief Minister a ni. MLA inthlan kum 1998 leh kum 2003-ah te Bial hnih-ah thlan tlin (kawp) a lo ni tawh bawk. MLA inthlanah vawi 3 a tla tawh.
* PU LALDUHOMA :
* 1984 (INC- Lunglei tling lo),
* 1987 (MNU- Champhai tling lo),
* 1989 (MNU- Champhai tling lo),
* 1993 (MNF- Bilkhawthlir tling lo),
* 1998 (MNF ‘N’- Aizawl South II tling lo)
* 2003 (ZNP- Ratu tling, Aizawl South -II ah a tla),
* 2008 (ZNP- Aizawl West -I ah tling, Tuivawl-ah a tla)
* 2013 (ZNP- Kolasib leh Aizawl West -I ah tla ve ve)
* 2018 (ZPM – Serchhip leh Aizawl West -I ah tling ve ve)
* 2023 (ZPM- Serchhip tling)
* Pu Lalduhoma’n Party hrang hrang 6 Tricket hmangin MLA inthlanpui vawi 10 a chuh tawh a, vawi 4 a tling a, vawi 6 a tla tawh.)
8. Lehkhabu engemawzat an ziak ve ve.
9. Bible chhung thu an hre viau.
10. Thusawi thiam an ni. Mi hneh theihna an nei ve ve.
11. MLA an nih laia an thusawi a ngaihnawm a, Chief Minister an nih hnuin an thusawi mipuiin awih harsa tih an ngah ve ve.
12. A taka chang mai thei tura ngaih loh, hmasawnna rahbi tuk an nei tam ve ve.
13. Chief Minister an nihin Department chanvo ‘Portfollio’ an chang hraw ve ve.
14. Pakhatin ‘duhthusam’ a sawi nasa thin a. Pakhatin chu aia ûchuak leh uar zâwkin awih ngam loh tur a sawi tam.
AN INAN LOHNA LAM:
1. Pakhatin a sorkar laia a hnathawh ropui tak takte chu Pathian leh mipui te zâra thawk leh hmu thei a nih thu a sawi tam a. Pakhatin a tih ni chiah lo-ah pawh insawi luh ve mai a ching.
2. Central sorkar NDA/NEDA (BJP) kaihhruaiah Pu Zorama chuan, a dintu te zing a mi an nih thu leh NEDA an din chhan chu, ‘India ram atanga Congress hnawh bo’ (Congress Mukh Bharat) a nih thu a sawi a. BJP nen inthlanna chuhho (Election Alliance) erawh a duh lo thung. Pu Duhoma chuan BJP nen thawhho a, BJP nena la inchhunfin mai pawh a hnial loh thu a sawi a. BJP nen thawhho Step khatna rah phawt a, a Step hnihna a hlat loh tur thu a sawi.
3. Assam Rifles sawn chhuah chungchangah Pu Zoramthanga chuan kum 1989 atangin a nawr tawh. Engkim AR-te sawn chhuahna tur hmun Zokhawsang-ah a peih fel a, engemawzat a sawn phei hman. Pu Lalduhoma chuan khawpui laili atanga Assam Rifles-te sawn chhuahna tur a sawi ngai lo mah se, a nâwlpuia an insawn chhuahna tur hun a nang fuh.
4. Pu Zoramthanga’n khawpui thar ‘New Capital’ Khatla Assam Rifles awmna-ah MINECO a din a. Pu Lalduhoma chuan Thenzawl-ah khawpui thar din a tum.
5. Kawng (NH Highway leh State Highway) enkawl kawngah pakhatin tû mah a mawhpuh hriat tur a awm ngai lo a, pakhat chuan NHIDCL a mawh-puh thin.
6. Pakhat zawk Chief Minister a nih laiin ram pum huap harsatna ‘Mau tâm’ leh, Covid-19 pandemic a thleng a. Central tanpuina hailutin ram a dam khawchhuahpui leh hrâm thin. Pakhat zawk chuan, khuarel chhiatna ram pum huap tuar ve lo mah se, kawng, zirna, hriselna, tui leh power supply-ah mipui phunnawina a dawng tam thung.
7. Huau huau leh nawmsip-bâwlna lama tel ve tura sawmnaah pakhat a kal ngai lo va. Pakhat zawk chu USA zin, India ram hausa fapa nupui neihna leh ‘Lo zawh,’ ‘Hnah sin kût’ tih velah a hmanhlel hle.
8. Pakhat-in Burma Hel pawl “Arakan Army” te thianah a siam a. Pakhat chuan, Lawngtlai thlenga min rawn lâk mai a hlau!!
9. Pakhatin Lengpui Airport, Zoram Medical College (ZMC) humhim tlat a duh a, pakhatin hralhna a zawng thung.
10. Pakhatin Forest Conservation Ammendment Act 2023 ‘kan ram hralhna dan’ an tih mai chu duh lohna ‘Resolution’ ram rorelna khâwl sâng ber-ah a passed a. Pakhat zawk chuan, FCAA 2023 dodalna leh duh lohna hlipin, a pawm (adopt) thung.
11. Pu Zorama’n Sawhthing, Hmarcha, Aieng leh Hmunphiah te chu a ‘rate’ tha zawka la thei, state thenawm; hnam dang mi te kutah a dah mai thin a. Pu Duhoma chuan, ‘kan lei sak vek dawn, a man bat kan tum lo’ ti chungin, kut hnathawktute thlai thar hralhna ‘rate’ a buai a, tun thlengin sawhthing leina a la bat sak.
12. Pakhatin kut hnathawktute bul tan nan SEDP hmangin tanpuina a pe a. Pakhatin Bank Loan kal pangngai te chu “Bana Kaih” (Hand Holding Policy) hming vuahin, rulh leh ngai ‘Loan’ chhungkaw 702 vel hnenah pek a tum mek.
13. Pu Zorama sorkar-ah chuan inthlan dawn kumah sokar hnathawk te’n an chanvo hauhin sorkar an nawr a. Pu Duhoma sorkar-ah chuan tun atangin sorkar hnathawk pawl hrang hrangin lungawi lohna an lan tir.