TIRH CHHUAH HMASAK BERTE HNENA THUCHAH

Rev Dr Ramengliana

Lal Isua khan rawngbawlna a tan tirh khan a zirtir 12 te kha a kawp kawpin a tir chhuak tih kan hria. A hun leh a hmun te chu danglam nasa viau tawh mah se a tirh chhuahna thu Matthaia 10:5-38 a kan hmuh hi a ngaihnawm dan a danglam hle. Thu tam tak a awm bakah tunlaia kan rawngbawlna leh rawngbawltute tan chona nasa tak a niin a hriat thin. A hmasa 4 chauh hi han theh ta ila.
Beram bo Israel hnam
Chûng Sâwmpahnihte chu Isuan a tîr chhuak a, thu a pe a, “Jentail-te chu tlawh suh ula, Samari mite khaw engah mah kal hek suh u; berâm bo, Israel hnam hnênah chuan kal zâwk rawh u.” Mathaia 10:5,6
Han chhiar thuak chuan Isua khan Jentailte a ngai pawimawh lo hle ni awm takin a hriat theih a. Mahse, chuti a nih lohzia chu Mathaia 8:5-13 leh 15:21-18 -ah te kan hmu a ni. Amaherawhchu, tuna a zirtirte a tirh chhuahnaah erawh hi chuan Israel-te bik bitum turin a ti a. Israelte hi Isua chipuite an ni a, Pathian chatuan thiltumah hian chanvo an nei lian hle a ni. Chanchin |ha khawvel pumpuia hril darh a la nihna tur hi Israelte hnen atanga tan tur a ni a, Jentailte buaipui a la hun lo a ni. Chuvangin a zirtir 12-te a tirh chhuah hmasakna berah hian Jentail leh Samari mite va buaipui vak lo turin a ti a ni ber awm e.
Heta Isua thu sawia mak tak mai chu ‘Beram bo, Israel hnam’ a ti ngat mai hi a ni. Keini ho zinga mi tam takin Israel hnam kan ngaihdan, ‘Pathian hnam thlan, chhandamna chang vek tur,’ tia Israel nih hrim hrim chuan chhandamna chu ngah sa ngawih ngawih anga ngaih hi Isua thu sawi hian a thiat em aw? Pathian hnam thlan pawh ni se an ‘bo’ a, Chanchin |ha hrilh an ngai a nih hi. Israel ho dinhmun kan ngaihdan chu eng pawh ni se, thil chiang sa chu Isua rin a pawimawh ber, tih hi. Chumi tel lo chuan eng thisen pawh kan thisen zamah hian luang se, a sawt lem lo.
Thuthlung Thar thuchah pawimawh tak chu Lal Isua Chanchin |ha, Pathian leh mihring inrem lehna thu hi a ni a. Chu inremna chu thlahtu neih fuh leh fuh loh vang ni lovin Pathian Fapa Isua Krista kan lo dawnsawn dan kalhmangin a kawk zawk a. Messia Isua chu a nih ang taka lo pawmtute chu Pathian Hnam Thlan an ni ta mai a ni. Mi dang zawng chu hnam bo an ni. Krista Isua tel lovin hnam thlan ropui bik a awm theih loh. Chhandam fa nih theihna chu mi tin tan hawn a ni tawh a, chu chu Krista Isua rin a ni. Hei hi Chanchin |ha kalhmang dik chu a ni.
Vanram a hnai ta
In zinnaah, “Vânram chu a lo hnai ta,” tiin hril zêl ang che u.”
Mathaia 10:7
Lal Isua khan rawngbawlna a tan chhoh tak tak ta a. A zirtir thlan 12-te chu tir chhuakin ‘Vanram chu a hnai ta,” tih thuchah a kentir ta a ni. Heta ‘vanram’ a tih hi thih hnu khawvela kal kan inbeiseina, Pathian chenna vanram sawina hi a ni lo va; Pathian lalna hmun, Pathian rorelna, ‘Van rorelna ram’ tihna a ni. Messia rawngbawlna chuan chu chu a intan dawn a, a zia pawh kan hmu tak tak tawh dawn tih a puang duh a ni.
He Pathian Ram/Vanram hi eng tin chiah nge a lo thlen a, eng tin nge a lo thlen zel dawn? tih chi Thuthlung Thar ziaktuten kawng thumin an sawi tlangpui a. Miin a nuna Lal Isua Krista a pawm hian chu Vanram chu a thleng, kan ti thei a. Tin, Pathian duh zawng tia a mite kan nun hian chu Vanram (Pathian Ram) chu a thleng anga ngaih theih a ni bawk. A famkimna tak tak erawh chu van hmunah, he khawvel piah lamah hian sual leh thihna tihbuai tawh miah lohvin Pathian Ram chu a thleng dawn a ni.
Hei vang hi a nia Kristiante chu ‘I ram lo thleng rawh se,’ tia tawngtai tura zirtir kan nih. Keimahniah leh kan khawtlanga a thlen a ngai a, sual thiltihtheihna zawng zawng hneha Pathian Ram a din kan nghakhlel bawk. Chu Pathian lalna ram chu Isua Krista khan a rawn theh a, zung kaia darh zau zelin a famkimin a la thleng ngei ang. A famkimna ni lo thlen hun chu nghakhlel taka thlir chungin kan mimal nun leh kan chhehvela a thlen zel theih nan i tang sauh sauh ang u.
Apostolte nihna leh tih tur
“Damlote tidamin mitthite kai tho ula, phârte tithianghlimin ramhuaite hnawt chhuak ang che u.”
Mathaia 10:8 Isuan a zirtir 12 -te a koh khan tum mumal tak neiin thil a ti a. Thuthlung Tharah Apostol (Tirhkoh) nihna tura ‘qualification’ 4 kan hmu a – (i) Tho leh Isua hmuh (I Kor 9:1), (ii) Amah nena inpawl (Tirh 1:21-22), (iii) Lalpa koh (Eph 4:11), (iv) Kohhran phun (Eph 2:20). Kan Lalpa khan a dam lai atang khan thiltihtheihna bika thuamin, hna bik a pe a nih kha. He dinhmun hi a liam tawh a, vawiina lo nih ve tum ngawt chi pawh a ni lo. An ni hi chu ruat bik an ni tih kan pawm thiam a tha.
Sakhaw thila inzir, lehkhathiam leh training hranpa kal tlang ni ve lo ta chu miin an thu an lo ngaih pawimawh te pawh a ni mai thei, thilmak tih theihnain a thuam a. An thuchah an lo ngaih pawimawha, rintlaka an lo ngaih theih nan a ni. Damlote tidam a, phar tithianghlim a, ramhuai hnawt chhuak zela mitthite meuh pawh kai thawh theihna thiltihtheihnain a thuam a nih kha. Khatih hun laia mite mamawh ber ber phuhruk, tanpui an ngaihna ruama tanpui a, rawngbawlsak hna a nihzia chu a lang chiang mai a ni. Messia tak a lo thleng tih khawvelin a chian a ngai a ni.
A zirtir 12 -te a tirh chhuah laia a thuamna hi ama rawngbawlna nen a inzul hle a. Vawiina Kohhranten kan chhunzawm zel tur pawh a ni ang. Isua tih ang leh a zirtir 12 -te ti tura a pek ang diak diak (ent., mitthi kaih thawh) hi vawiinah chuan ti turin min ti vek lo mai thei. Thil chiang tak erawh chu kan tih theih chin, kan tih sen loh ni awm hial kan kutah a awm tih hi a ni. Thlarau Thianghlimin thilpek min pek ang zela kan chet chhuahpui a tul thin.
A thlawna pek chhuah tur, man tam si
“A thlâwnin in hmu a, a thlâwnin pe ang che u.” Mathaia 10:8
Lal Isuan a zirtir 12 te a tirh chhuah hmasak ber tum khan an rawngbawl dan tur a hrilh nasa hle mai. Tunlai khawvela ama rawng kan bawl mek kawngah ngaih pawimawh tur a tam hle mai. Rawngbawlnain a ken tel tur tam tak a awm a, chhinchhiaha nun chhuahpui a pawimawhzia a chiang khawp mai. Pathianin a duh dan a lo zam sa hi kan ngaihthah ang tih a hlauhawm thin.
Tunlai khawvelah zirna man te hi a tam tawh hle. |henkhat phei chuan thiamna hi a leia lei a ni tawh ang hialin an ngai. Thu tha leh pawimawh, kan damchhung khawsakna atana hriattura tha zir chhuak a, min zirtirtu turte pawh an hlawh awm tawk pek chu kan tih turah kan ngai mai thin. Thlarau dan erawh a dang daih thung. Thu hlu ber chatuan nunna thu chu a thlawna pe chhuak tur kan ni a. Sum leh paia hmuh nana zawh chi a ni lo. A hlut em avang hian lei suma a hlutna chhut chi a ni lo va. Chhut chhuah zawh chi pawh a ni lo. A saptawng takin ‘priceless’ a ni.
A thlawna kan dawn Chanchin |ha hi a man petu a awm tih erawh kan hriat a ngai thung. |awngkam changkang lo tak ‘sa free’ tia a thlawna sa ei teuh tuma kan phur surh lai hian kha ruai man petu kha a awm ngei ngei thin. Eng mah hi a thlawn a awm tak tak lo. Chhandamna hi a khawngaihna avanga a thlawna kan dawn a nih lai hian a man chu Pathian Fapa Krista Isua thisen a ni a. Chu Chanchin Tha chu a thlawna kan pe chhuak dawn a nih chuan a pe chhuaktu hian a man kan pek erawh a ngai zel ngei ang.
“There is no success without sacrifice. If you succeed without sacrifice it is because someone has suffered before you. If you sacrifice without success it is because someone will succeed after.” Adoniram Judson