Tun hnai khan Centre for Environment & Social Justice chuan Mizoram Pollution Control Board hnenah lehkha thehlutin, MINECO chhehvela hnim tihfaina atan hlo tûr nasa taka hman chu, fur ruahtui tam lai a nih avangin, lui tê zawk atangin Aizawl tui tlan Tlawng luiah a luang lut mek a, hlo tûr hmang tura thupetu hrem a, environment a tihchhiat zangnadawmna atan cheng nuai 50 chawitir an phut a.
CESJ hian hlo tûr hi a hman dan tur (proportion leh dose) dik taka hman a nih loh chuan environment-in a tuar tih an sawi bawk a ni.
Hlo tûr (herbicide) hman hi kan intih hmuh chho mek a, a hmanna tur deuh bik chu a awm ngei ang a, mahse tuna kan leklam danah hi chuan, khawi hmunah pawh hman kan tum ta vek emaw tih mai tur a ni ta. A inchawhpawlh dan tur dik tak anga hman a nih loha mihringin kan tawrh theih dante pawh hi zau zawka kan inzirtir a, kan inkhuahkhirh deuh loh chuan, awlsamna kan um luatna hian nakin lawkah chhiatna/tawrhna min thlen leh nge nge ang a, chutih hunah chuan a lo tlai leh tawh si ang a, ‘kan lo chuti lo a ni’ kan ti kan ti leh mai ang tih hlauhawm tak a ni.
Khawvel a changkang zel a, thiamna lama hmasawnna hian awlsamna a hring chhuak zel a. Mizoramah pawh science leh technology thiamnain a hrinchhuah hmanrua changkang tak takte hi chawp leh chilhin kan lo hmang ve nghal zung zung thei zel a. Hei hi thuneitu lam pawhin mitmei zui a, khuahkhirh ngai tur chi a nih leh nih lohte pawh, hma lam hun thui tak thlir chunga ngaihtuahna an sen thin a pawimawh khawp ang.
Entir nan, silai changkang tak tak, en-hlatna (binocular) vuah theih a lo chhuak a. Silai neituten silai an neih chhan, ‘mahni invenna’ tih chu bawhchhiain, nungcha suat nan an hmang a, chu chuan ecosystem a tibuai a, environment-in a tuar a, sik leh sain a tuar bawk a, loneitute thlengin a nghawng ta thin a ni. Silai license nei tih vanga nungcha duh duh kah tum mai kha dan kalh a ni a, chu chu a kaihhnawih thuneitute (EF&CC deptt, DC etc) lamin an ngaihvenin an bawhzui that a pawimawh a ni.
Hetiang deuh bawk hian, agriculture lamah pawh, thlai chingtuten lei tih thatna an hman dan enfiahpui a pawimawh bawk. Bazara thlai zawrh tam tak chu rannung thahna hlo hman nasat a nih thu te sawi rik a awm thin bawk a. Hengte pawh hi laboratory lama enfiah a, mipui hriselna atan pawi thei thil a awm em tih enfiah hi an hna pawimawh tak a ni bawk awm e.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Next Post