CHHUNGKAW THAR I SIAM ANG U

Reuben Lalnunthara Hnamte
Durtlang Leitan

Mizote hi inneihna chung changah leh inthennate, sawn thlak chungchang thleng hian dan nei mumal lo kan ni miah lo va. Hmanlai kan pi leh pute khan nupa chungchangah hian engkim ruahmanna an lo siam fel tha hle mai. Tunlaiah hian kan kal dan phung zawk hi a fel lo zawk em aw ka ti thin a. Kan mizo mipui tlemte zinga nupa inthenna leh innnei lova fa nei an tam dan hi ngaihtuah hian a zahthlakin, ringtu tiha mawi lo hi a tam em em a ni. Sakhaw dang Hindu, Muslim te zingah nupa inthenna leh innei lo va fa nei hi sawi tur an vang hle. Christian kan han ni a, Pathian ngaih damna ropuizia leh a khawngaihna sanzia lam hi kan la vung a, a thinrimna hlauhawmzia lam hi kan ngaih thah leh si hian sual a tipung em ni ang a tih theih hialin ka hria. Heng avang hian piangthar da leh pawh kan tam phah ta em ni? tihte hi ngaih tuah tham tak a ni. “Pianthar hnuah pawh thil tisual mah ila, min ngaidam leh mai ang” tih rilru hi kan put vang hian sual hi kan pawm zam phah ni te hian a hriat thin a ni.
Bible han chhiar ila, Isua pawh kha nupa chungchangah chuan a khauh hle mai. Isua khan “Tu pawh nupui maa, nupui dang nei apiang a uire a ni; tu pawh mi nupui mak nei apiang a uire a ni.” (Luka 16:18) a ti a. Chuvangin Pathianin a zawm tawh chu mihringin then suh se” (Matthaia 19:6) a ti bawk. Hetiang hi kan Pathian thu pawhin a sawi dan a nih lai hian keini Kristian inti zawkte hian kan zawm lo hle mai a. Pastor hmaa, kohhran hriatpuia innei tawhte meuh pawh hi ho teteah inthen hi kan sam em em mai a; hengte hi Pathian duh dan a ni thei dawn em ni? Hmanlai kan pi pute hun laiah pawh khan mak nih kha hmeichhe tan a zahthlak a, hmeichhiain sum an chhuah kha mipa tan a zahthlakbawk. Tunlaiah zawng kan la sam kual vel mai mai tawh zawng a nih hi. Hmanlaia hmeichhe mante kha tunlai hun angah chhut ta ila, nupui neihte hi a harsa talh dawn a sin. Hmanlaia Rs.40/- khan Sial Pachal pakhat a man a, tunlai Sial Pachal man ngat chu cheng nuaih hnih deuh thaw a ni hial ang. Kan mizo hmeichhiate kha an man a tlawm hauh lo a sin.
Hmanlai pawisa hlutna ang hian tunlaiah chhut ta ila chuan in thennate pawh hi a tlem deuh zawk ang em? tihte hi ngaihtuah tham tak a ni. Sawn man te kha hmeichhe man zat ang tho hi a ni a, hmanlaipawisa hlutna ang hian chhut ta ila chuan sawn thlak ngam pawh hi kan vang pharh maithei a ni. Kan ram chhungkaw tin mai hi kan inenfiah a ngai khawp mai a, a bik takin nu leh pate hi inen let kan tul. Loh theih lova nupa inthen chu thil awm thei a ni a; vanduaina vangte leh inboralsan avangte pawhin inthenna chu awm thei a ni. Mahse tunlai kan inthenna hi a bul han chhut ila ho tak tak hi a tam zawk ang. Nupa leh chhungkaw awmzia tak tak man lo hian kan innei ve mai maite pawh hi a ang a. Nulat tlangval lai atang hian chhungkua hi lo din lawk anga, engkim ruahmanna fel tak nena lo inbuatsaih hi a pawimawh hle. India ram angah pawha nupa inthenna tam ber state han nih ngawt mai pawh hi thil zahthlak a tling.
Kristian tamna state ber nupa leh chhungkaw chungchanga entawn tlak loh kan nih chuan engtin nge kan chhehvela ringloten min ngaih ang? Mizoramah hian chhungkaw hlim lo, nupa hlim lo, chaw eiho thei lo, nupa pawh mu dun theilo hi engzat tak awm ang maw le? Uirenate hi hetia kan hriat tlanglawn mai piah lamah hian a nasa viauin a rinawm. Hmanlai angin sakei seh kan hlau tawh mang si lova, Pathian hian chawpchilh hian min hrem vek bawk si lo; kan ram kalphung hi a ruk takin nget hian min ei chhe mek a ni. Ram ralmuang, state ralmuang ber kan intih lai hian chhungkaw keh chhia avanga kan tawrhna hi a nasain lang lo lamah kan ram chu runin kan awm mek a ni. Chhungkaw kehchhia leh fahrah tam lutuk hian Zu leh ruihhlo, hurna thlarau hian min chim mek a, kan thalai mai ni lo naupang thlengin an him tawh lo. Hmeichhe inzuar pawh tih tawh nak alaiin mipa inzuar lah a tam hian an tam tawh a, mipa leh mipa inkawp pawh chhiar tham fe an awm tawh a ni.
Heng zâwng zâwng kan sawi hi a bul chu chhungkua a ni lo theilova; chhungkua inzirtirna tha awm lohna hi kan rama chhungkawchanve hi kan nial mai lo maw? Chhungkua inzirtirna tha tak karah pawh hian tunlai khawvel changkang tawh lutukah hian naupang leh thalaite hi venhim an har em em a, chhungkaw inzirna tha awm lohna hmunah phei chuan engti takin nasa ang maw? Sap ho dal tawhziate hi kan sawi vut a, a dal leh tha lo ho chu an tam nameuh mai; nimahsela, sap ho kan tihte khu rin aiin a takah chuan belh chian hi an dawl tlat. An pasalte hnenah an nupuite, ‘nupui i va nei hmeltha ve’ tih emaw, ‘a va chhe lo ve in nu chu’ tih mai mai ang chi khu tih ngam chi a ni miah lo. Pathian ringtu tha ho khu chu sapho hi an tak tlat a sin. Keini zoram ringtu inti a, thlarau eng emaw changa inti thlarau mi a, inti zawlneia tawng ve mai mai, a tak ram pawh pha si lo hian kan pha teuh lo mai. Kan ringtu nih dan leh kan kristiannate pawh hi kan inenlet a pawimawh viau a ni.
Kan ram ringtute hian inneih chungchangahte, chhungkaw din thuah te, chhungkaw inkaihhruaina thuahte hian tan kan lak a, hma kan sawn thar a pawimawh hle mai. Pathian thuahte pawh hian a rau lam ringawt thlu lova, a taka nunpuia belhchian kan dawl hi a hun tawh a ni. Kan kristianna pawh kum za chuang daih a lo ni ve tawh a; thang zel tur awm tak hi kan dal tual tual ni hian a lang. Kohhrante pawh hian rilru zau zawk pu a, mi rethei leh misual kan tihte tan pawha tlangnel ngamna ni tura tan kan lak a tul bawk. Chutih laiin kohhran bel lova, inti thlarau mi em em a, zuanglam thinte pawh hian kohhran kan behchhan tlat hi kan kal sual lohna tur a ni bawk. Hawh u, kan ram chhungkaw tin hian kan chhungkua theuh atang hian zoramthar i siam teh ang u.