Rev Dr Ramengliana
Mihring hi chu tum anga awm ta lo reng reng hi kan nia. Kum chanve hma lam kha chuan Christian Medical College, Vellore hi ka ngaihtuahnaah a lut miah lo a nih loh pawhin a tam lo hle ang. Mahse tunah erawh chuan thla khat chuang zet zawt chu he hmunah hian kan tei kan tei a ni ve ta ringawt a. Rilru buai leh mangang, natna awlsam em em lo mahnin emaw, chhungten emaw an tawrh avanga thleng thla kan ni vang vangin lawmna tur pawh kan hmu hnem ve tho. Pathian hnathawh ropui tak tak hriat tur a awm thin. Rilru tithar zual thenkhat han sawi ila.
Din a lo nih dan ngaihnawm
He damdawi in leh zirna hmun ropui tak mai hi kum 125 laia upa a ni tawh a. A dintu hi Dr Ida Scudder, he rama thawk missionary fanu a ni a. A tir chuan a thlahtute anga India rama missionary-a awm hi a tum lo nasa a. A pu Dr John Scudder-a kha India ramah 1819 khan Chanchin Tha hrilin a lo kal tawh a, a pa Dr John Scudder II chuan a chhunzawm veleh nghal bawk a. Ani hi chu kum 8 mi a nih lai atang tawhin USA-ah a lehkha zirin a awm bo daih thin a ni.
A nu dam lo enkawl tura a rawn haw laiin zan khat chu kawngka an rawn kik dawt dawt mai a. A va hawn chuan Brahmin pa pakhat hian a nupui nau vei tanpui turin a rawn ngen a. Ida chuan doctor a nih loh avangin a tanpui theih loh thu leh a pain a theih tur thu a lo hrilh a. Chu pa chuan, “I pa chu ka inah lo kalin ka nupui chu a rawn enkawl thei lovang. Chutiang thil a thlen ai chuan kan nu chu a thi mai a niang chu,” a ti ta mai a.
Chumi zan kher kher chuan Muslim pa pakhat leh Hindu hnam tha pakhat ang an rawn kal leh bawk a. Nau neih chungchang ve ve bawk an ni a. Amah hmeichhia a nih avangin Ida-i chu an duh kher a ni. Ani lahin tih ngaihna a hre si lo. A tukah chuan khang hmeichhia 3-te kha an thi theuh tih a hre zui ta bawk a! Chu chuan a rilru a tawk na ta em em a ni. Pathian kohna a chiang hlea ngaiin a pa hnenah, “Pathianin ka tih tur min hrilhna hmanrua a nasa hle mai. Damdawi hna zira India rama hmeichhiate tana lo kir leh tur ka ni e,” a ti ta a ni.
CMC Vellore vawiinah
Ida Scudder chu medical degree nena lo kirin 1900 kumah he hospital leh college inkawp ropui tak la ni tur chu tluangtlam angreng takin a rawn din ta a ni. A tirah chuan a quartera room pakhat chu a hmang mai a, vawiina khum 3701 awmna hospital chi a kui a ni tih a suangtuah pha bik miah lo vang. Pathianin mal a sawm thil awm dan chu hetiang a ni. Chi tha tuhin a awm a, a tirah ropui em em lo mah se ropui taka par chhuakin a rah thin.
CMC dintu Dr Ida Scudder chuan dam lo a hospitala rawn inentir tur nghak ngawt lovin amah a feh chhuak thin a. Bawng tawlailira zin kualin, thingbuk hnuaiah te an han inkhawih nawk nawk chang pawh a tam a ni awm e. Mahse, hmangaih rawngbawlna chu chung Pathianin a lo hre chiang hle a ni. Tunah chuan CMC hian campus 7 lai mai Vellore khaw chhung leh Chittoor, Andhra Pradesh-ah te a lo nei ta hial a. Vellore khawpuiah pawh hian a awmna hmun pangngai thin atanga km 16-a hlaah Ranipet Campus an din a. Tunlai building changkang berah hmanraw tha engkim an hmang. CMC-ah hian ni tinin dam lo 10000 dawn inentir ang an ni a. March 2025 report angin doctor 2512, nurse 4600, zirtirtu (non-medical) leh a dang 2621, support staff 4185, thawktu zawng zawng 13,918 an ni. Pui tham tak a ni e.
April 2024 – March 2025 reportah hian he hun chhunga dam lo inentir 34,24,112 an awm a, inadmit kan tih ang chi 1,59,045 lai an tling bawk a. Nau piang 16,699 leh mi zai (surgery) hi 47,810 an awm a ni. Pawn lama an chet chhuahna (outreach) pawhin mi 18,0561 a thleng phak. Dam lo hi West Bengal atangin an tam ber a ni awm e, Bangladesh atanga lo kal te pawh hmuh tur an awm nawk mai. Mamawhte tanpuina (charitable works) atan nikum chhung khan vaibelchhe 400 vel lai an hmangin an sawi bawk.
Ngaihsan tur a tam
Kristianten chep kan intih tawh takna India ramah heti taka chhuanawm a ‘Christian’ tih hming pu vah mai zirna hmun pui leh dam lo enkawlna hospital lian a awm hi lawmawm danglam hle a. A dintu leh din chhan a hre rengin thupuiah pawh ‘Not to be ministered unto, but to minister’ (rawngbawl saka awm tur ni lova mite rawngbawl sak zawk turin) tih a ni rup mai. He thlarau tha hi vawiin thlengin an la chhawm nung reng anga ngaih theih a ni. Kan rama hospitalte hian an tluk lo emaw tih theih a ni.
CMC Hospitala department an ngaih pawimawh em em chu Chaplaincy hi a ni a. Pastor (Chaplain) te hian dam lote hi tlawhin tawngtaisakna te an nei thin. Department changtlung tak a ni tih a hriatna chu chaplain ringawt pawh 19 lai an awm mek a ni. A hospitalin an rawih an awm laiin kohhranin rawngbawl vena anga ngaia an dah pawh an awm nual. Chung zingah chuan Mizoram Synod leh Khasi Synod te hi a langsar pawl an ni awm e. Campus hmun laili berah Chapel (biak in) an dah a, a tam thei ang berin Pathian biak inkhawm an buatsaih thin a ni.
Thawktu reng reng, doctor atanga security guard thleng hian mi tanpui tum sarhin min dawr thin. Hei hi CMC danglamna tak pawh a ni awm e. Hmun dang anga invin khur khur, intihtauh khum sak sak, inhnuaichhiah ang chi a awm meuh lo. ‘Dam lo ngaih pawimawh hmasak ber tur’ (Patient first) tih hi an thupui hneh viau niin a lang. A thawktute hi Kristian an ni vek lo tih a chiang a, mahse Krista thlarau mil taka thawk tura trained an ni awm e. Mizo rilru atanga sawi chuan a ‘vai’ lo angreng thin!
Tum khat chu CMC bus serviceah hian ka phone ka theihnghilh palh a, a bo hlen ka hlau hman hle mai. Ka hriat chhuah veleh ka kir vang vang a, bus driver chuan a lo hrethiam nghal a, security lamah an pe tawh niin, kan va pan phei chuan uluk takin ka contact number te min zawh hnua in dial tawnin min pe leh ta a ni. Vai ram kan hriat dan pangngai ang lo deuh chu a ni! Ka vei em em thin ‘Eng hna pawh hi thawk ila mi dang tanpuina (service) rilru hian thawk zel ila,’ tih hi he hmunah hian a thleng deuh titihin ka hre fo mai. Bus service hi Main Campus leh Ranipet Campus, km 16, chuan man a thlawn vekin zing dar 6:30 atangin zan dar 10:30 thlengin zu awm tehreng a!
Hetah pawh Mizo nih a nuam
Mizoram sorkarin dam lote thlen khawmna tura House a lo lei a, Mizoram Synodin hneh taka a enkawl mekte hi a va lawmawm em aw! Mizoram ami chauh ni lo Zo hnahthlak zawng zawng tan a hlu a ni. Kan nau Rev Lalthanzuala(Tetea), a college kal lai atanga ka hriat tawh heti taka Chaplain fel leh rawngbawltu chhuanawm a lo ni ta te hi a va lawmawm em! Nurse Evan Manuni nen hian an tawngka leh thiltih reng reng hi dam lote tan a thlamuanthlak ngawih ngawih thin.
Mizo Homestay nuam tak lo siamtute bakah a thawktu fel tak tak te thil tih hi a va han hlu e aw! Vellore hmunah hian Mizo tam lo mah se an tangkaiin an rawngbawlna hi a pawimawh thin hle. Thisen mamawh tan ui lo taka an inpe sung sung mai thinte hi a ropui a nia! Shillong nula Marina phei chu tanpui ngai apiang tanpui inpeihin he hmunah hian bawkte a khawh hial mawle! Zofate hian kan tawngtaisak fo an va mamawh tlang em aw! Engtikah nge kan thlen a ngaih ve ang tih lah chu tuman kan hre lawk thei si lo va.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Next Post