India State of Forest Report (ISFR)-in a tarlan dan chuan northeast state-te hi India rama ramngaw hloh nasa ber an ni a, chung zingah chuan Mizoram hi a hloh nasa ber a ni \hin.
Mizoramah chuan ramngaw hlohna lian ber chu thingtlang loneih (shifting cultivation) hi a ni a, thildang heng hmasawnna hna thawhna hrang hrang – kawngpui laihna te, tuikhuah, rel kawng leh infrastructure hrang hrang dinnate hi chu thingtlang lo neih avanga ramngaw hloh zat nena khaikhin chuan 90:10 vel a nih a rinawm. Hmasawnna hnathawhna avanga ramngaw \hiah hi chu \um khatah a zo mai a, thingtlang lo neih avang erawh hi chuan ramngaw zau tak tak kan hloh kum tin mai tihna a ni.
Khawvelin ‘global warming’ a buaipui luai luai laiin, kan ram zimte hi a rawn nghawng pha ve lo ang ti niawm ang hrimin kan environment kan ngaihthah a, ngaihthah mai pawh ni lovin kan suasam a ni ber awm e. Tunah chuan tuihna a kiam a, tuikhur a ro a, lui tui a kâm a, ruah a sur loh chuan dangchara awm kan hmabak ta reng mai. Heng zawng zawng hi thli thleng palh a ni lova, keimahni mihringte ngei hian kan thlentir a ni.
Environment chhe mek thawm \ha tur hian, ‘thingphun i uar ang u’, tih te, ‘ramngaw i humhalh ang u’ tia \awngkama inngen leh infuih liam mai hi a tawk tawh lo tih a lang reng a. Environment chhe mek siam \ha leh tur chuan, environment tichhe zawnga kan khawsak phung (lifestyle) te kan thlauhthlak hret hret zel a pawimawh a ni.
Chutah chuan political will a tel a ngai a, ‘khaw’nge, kan environment chhe mek siam\hat nan heti zawng hian policy i han kalpui teh ang’ ti theitu sawrkar a awm a ngai a. Thingtlang loneih bansan hi environment humhalhna \ha ber tur a ni a, thingtlang loneih bansanna tur project siam nan, leileta siam theih ram awl hectare singnga vel kan neih mek behchhan hian vaibelchhe sang tel hu project pawh Centre-ah hian theh thla ila, environment humhalhna ni bawk, khua leh tuite eizawnna \ha tak siamna ni bawk, India ram economy \hanna tur ni bawk chu, Centre lam hian an lo ‘hnawl’ a rinawm loh hle a ni.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Next Post