Rev Dr Ramengliana
General Secretary, NEICC
Tawngtaina hi ringtu nuna thil langsar pawl tak a nih lai hian ringlo tan chuan thil ho angreng tak angin a lang thin. Ringtu inti tam tak pawh hi an tawngtai ngai meuh lo a ni awm e. Chutih laiin tawngtaina dik leh dik lo a awm ni ngei tur a ni, Jakoba khan, “In dil a, in dil dik loh avangin…” (Jk 4:3) a ti lehzel kha a ni a, dil dik leh dik loh pawh a awm thei dawn a ni awm e. Tin, tawngtaina hman dik loh leh tawngtai dan dik lo hrim hrim pawh a
awm a nih hmel a. Chutiang thil tam tak avang chuan beisei loh tur beiseiin bei tihdawn mai pawh awm theih a ni fo. Han bihchiang leh ang u hmiang.
Zirtirten tawngtai dan tur an zawt
Isua zirtirte kha sakhaw la run tak an ni deuh vek a. Juda sakhaw zirtirna zulzuiin an tawngtai fo tawh tih a hriatthiam theih laia tawngtai dan tur an zawt tlat mai kha thil mak angreng tak a ni. Khatia tawngtai dan zirtir tura an ngen khan an sawi awmzia tak chu, “Pathian hnenah eng nge kan dil dawn min hrilh rawh,” tihna a nih hmel a. Kan mamawh ber eng nge? Engkimtitheia hnena kan thlen tur eng nge? Kan dil tur eng nge ni ang? tiin
an Rabonni (zirtirtu) an zawhna a ni thei nghal bawk ang. Isuan a chhan takna hi a pawimawh ngawt mai. Kristian nun awmzia a lang fiahin kan vei leh buaipui hmasak turte a lang ruak mai.
Pa anga hnaih turin a duh
Thuthlung Hlui lamah Pathian hi pa anga han sawi chang chu awm zeuh thin mah se Isua hun laia Judate sakhaw nunah pa ang taka en chu a hla angreng hle ni tur a ni. Isuan, “Ka pa…” a tih pawh khan an haw hial thin kha a nia. Aman pa anga a biak leh a zirtirte pawh pa anga hnaih thin tura a zirtir hi thil thar danglam tak a ni. Pathian chu tihbaiawm, hlauh leh zah tura an ngaih laiin ‘Abba’ tia pangchang tawngkama kovin Mizo naupangten, ‘Apa…’ kan ti no duai ang tawngkam kha a hmang ngat a ni. He tawngkam Isua hunlaia an tawng hman Aramaic tawng hi an ngaih ‘special’ em avangin Greek tawnga Bible ziaktute hian a Aramaic tawng ngat hian an dah chhunzawm ta zel a ni. Min duhsakna, min hmangaihna, min duatna hre renga pangchang taka Pathian hnaih min zirtir a ni.
Dilna hmasa pathumte
Keini ho hi chu kan tawngtai hian Pathian hnenah kan duhthu kan sam emaw tih mai tur hian keimahni lamin rilru a luah nasa thin a. Isuan tawngtai dan a zirtir hi chik taka kan bih chuan a dang daih thung. Hetah hian dilna hmasa 3-te hi chu Pathian lam vek a ni tlat. “I hming zahawm rawh se, I ram lo thleng rawh se, I duhzawng vana an tih angin leiah tih ni rawh se,” tiin. Isua zirtirnaah chuan Pathian kan thlen tura kan duh hmasak ber ber tur, kan rilru luah khattu hmasa, kan vei hmasak ber chu Pathian lam vek a ni tlat. Pathian hming zahin a awm a, Pathian ram a thlen a, Pathian duhzawng tiha a awm hi vei hmasa ber ta ila a fuh vel vek dawn tih chu a lang reng mai. Keini zinga mi tam zawk tawngtainaah hi chuan khi khi a thleng lem lo niin a lang.
Pathian hming chawimawia awm a tul hmasa
Pathian hming mi tinin an zah leh zah loh hi Isua rilru a luah khat hle a. A zirtirteah pawh chu chu lian turin a duh a ni. “In ve hmasak tur chu Pathian hming mawi a ni,” a tihna a niang. Biblein min hrilh angin khup tinreng Lal Isua hmaah thingthiin lei tinrengin Lal a nih thu hi an la puang dawn a. Chumi thutak chu hriat a nih a, Lalpa hming zah leh ngaihsana a awm hi kan nun tui halna ni hmasa sela. Zotawnga ‘I hming zahawm rawh se,’
tih hi ‘I hming zahin awm rawh se,’ tihna a ni zawk mah mai thei e. Hei hian Lal Isua Chanchin Tha hril hna pawimawhzia pawh a kawk nghalin tih kan hre thei. Chanchin Tha hrilna chu Pathian ropuina puan chhuah a ni zel si a. Aw ringtu…I tawngtai hunah chuan maw…I ngaih pawimawh hmasak ber tur chu Pathian hming zaha a awm theihna tur a ni dawn a nih chu.
Pathian Ram i vei a ngai
Pathian Ram kan tih mai hi Saptawng chuan ‘Kingdom of God’ a ni a. ‘Pathian lalna ram’ tihna a ni. Hei hi Pathian thu thiamten sawifiah an tum nasa hle. Kawng tam taka sawi theih a ni. Thenkhat chuan he khawvel piah lam daiha Pathianin lalna leh ropuina a channa hmun tur Vanram kan tih sawina mai niah an ngai a. Thenkhat erawh chuan mimal nuna Pathianin lalna a chan sawina ni maiah an ngai bawk. Dik theih dan a awm vek laiin Pathian Ram hi tun leh nakin thila ngaihna hi pawm dan tlanglawn ber a ni ta a. Pathian Ram famkimna chu la thleng tur a nih laiin Pathian Ram nihna leh a zia zawng zawng vawiin nia a lan theih nana beih a ngai si a. Chu tak chu kan vei tur chu a lo ni leh a. Vawiinah hian kan ram leh khawtlanga Pathian chawimawia a awm a, Pathian Ram zia – dikna leh felna a thlen hi kan buaipui ber tur chu a ni leh a. Kan mimal mamawh lan hmaa kan pa Pathian dil hmasa tura zirtir kan ni leh mauh mai.
Pathian duhzawng a pawimawh hmasa leh
Dilna hmasate hi hruihrual zung thum anga tang kawp leh kan tawngtainaa pawimawh hmasa an ni a. Isua khan kan mimal harsatna te te, kan mimal duhzawng reuh reuhte aiin a dah hmasa daih tih hria ila. Vanah chuan Pathian duhzawng tihin a awm tih a chiang sa a, he leiah hian Pathian duhzawng tiha a awm hi kan dah hmasa mawh hle mai. Kristian nunah pawh hian ‘thlarau bo chhanchhuah’ te, ‘harhna’ te, ‘Kohhran hlimna’ te hi a hmasa zawk anga ngaih a awl a. Kan fimkhur loh chuan heti lam kaihhnawih nia kan hriat bel sate hi kan ngai pawimawh hmasa zel mai ang. Amaherawhchu, hengte nen hian an inkalh tihna ni lovin khawi hmunah pawh ‘Pathian duhzawng’ tiha a awm chu a pawimawh hmasa ber zel a ni tih kan harhpui a hun ta e.
Tawngtaitu tan ni tin ei khawp chauh!
Tunlai thuhriltu thenkhatin ‘Prosperity Gospel’ te an tuipui a, Pathian malsawmna chu taksa thila dawn tura an sawi pep pep lai hian Lalpan tawngtai dan min zirtir thung chuan ‘Ni tin ei khawp’ chauh min buaipui sak a. Dil tura min tih chu ‘ni tin kan ei khawpin’ tih kha a ni. Ni tin ei khawp kan la neih chuan lungawi mai tur kan nihna pawh a kawk tel hial awm e. Thil dang zawng zawnga min thuamna te erawh hi chu ‘malsawm thuah hnihna/thuah thumna’ te pawh an ni ta tihna a ni. He ni tin ei khawp piah lamah hian kan dawng nasa hlawm hle mai! Lawmna tur a va tam si em! Lal Isua zirtirna leh Prosperity Gospel/Materialism/Consumerism te hi a va inhlat tak em!
Kan dah pawimawh hmasak tur a chiang. Kan tawngtai dik thin em aw?