I kal a lo tha lo ru reng em?
I kal a lo tha lo ru reng em?
Kidney failure an tia, renal failure te pawh an ti bawk a, kal tha lo tiin sawi mai ila. A symptom hi ngaihthah a awl duh khawp mai a, a symptom langsar deuh chi hnih a awm a- kawng leh hnungzang na leh zung tam lutuk te hi a ni. Hetihrual hian a lanchhuah dan chi dang, mahse, kan hriatthiam loh vanga kan ngaihthah thin a awm bawk. Heng warning sign te hi kan hriatthiam a pawimawh riau a, a chhan hi kal lama harsatna hi a inthup thiam riau a, a na ngai mang lo a, a symptom pawh a awm mang thin lo. Tun tumah hian Times of India-in kal tha lo symptom kan ngaihhai thin ni a an sawi te kan rawn tarlang e.
- Chau leh zawi ngawih ngawih: Hormone chi khat erythropoietin (EPO) hi kal atanga insiam a ni a, he hormone hi red blood cell siamna puitu a ni. Kal a that loh chuan he hormone insiam chhuak hi a lo tlem ta thin. Kan taksain red blood cell hi kan tihrawl leh thluakah te oxygen sem darh nan a mamawh a, red blood cell insiam a lo tlem chuan kan taksa a oxygen level a lo tlahniam a, chu chuan chauh leh zawi ngawih ngawihna te a thlen thei. Kan awm hahdam vang vang hnuah pawh a chhan hriat tur awm si lo a kan chau a, kan zawi deuh ngawih ngawih reng mai a nih chuan kal tha lo vang a ni thei a, doctor rawn tur a ni. Kal tha lo vanga chau leh zawi hi chu kan hah avanga kan an chau leh zawi deuh thut nen a inang a, kan zawi nileng deuh mai thin a, hna han thawh leh til tih tur te pawh kan peih lo deuh ngawih ngawih zel ang a, zanlama kan mut that viau pawhin chhunah mut a chhuak duh hle ang.
- Ngaihtuahna sawrbing harsat leh haihawt: Kal a that loh chuan thisen a inthlifim tha tawk lo a, chuvangin kan taksaah thil tha lo (toxin) chambang a tam thin. Thisena toxic awm te chuan thluak hnathawh a tibuai a, chuvangin ngaihtuah sawrbing (concentration) a harsa a, thil hriat leh zirthiam a harsa a, an haihawt duh hle bawk. Thil an theihnghilh leh tlat thin a, an nitin thil tih thin te pawh theihnghilh an ching a, an titi laklawh lai te pawh a buai leh deuh nuaih thin. Kidney failure neite hian til ngaihtuah an harsat bakah thil hriat reng an harsat tih hi an case-a report tlanglawn tak pakhat a ni.
- Thak reh thei lo: A chhan hriat tur awm si lovin i vun a thak leh vak thin em? Hetiang hi kal tha lo ten an nei duh hle. Vunah thildang hnuhma awm mang si lovin a thak leh vak thin. Kalin thil bawlhhlawh a paih chhuah that loh avanga lo awm a ni. Zan mut harsat phah khawp te pawhin thak hi a awm thei. Eng emaw allergy avanga thak te nen a inang lo. Hetianga a chhan hriat tur awm si lo a kan thak leh vak thin a nih chuan doctor rawn tur a ni.
- Kut, ke leh mit bul vûng: Kalin a nih tur anga hna a thawh chuan kan taksa a al (salt) tam lutuk tur chu tui rualin a paih chhuak thin. Kal-in a nih tur anga hna a thawh loh chuan taksa atanga thil tha lo a paih chhuak tha lo a, chu chuan vûng a siam thei. Hetiang vûng hi edema an ti a, i ke vûn avangin i pheikhawk i lo tawt deuh thut ang a, i kut vûn avangin i zungbun te pawh a tawt deuh riauin i hre thei ang. A chhan hriattur awm si loin a lo vûng ringawt ang a, reh mai lovin zual lam te a pan ang. Kalin hna a thawh that loh avangin taksa fluid balance (water retention) a buai a, chu chuan taksa peng hrang hrang a tivûng thei a, a bikin ke leh kut bakah mit bawr vel a ni duh lehzual.
- Chawi ei tui lo leh ei duh zawng inthlak thut: Kidney failure avanga thisenah thil tha lo a inchhek khawm nasat chuan kan thil ei tuina leh tui tih zawng thlengin a nghawng thei. Kan ka a al (salty) emaw a kha (bitter) emaw thir (metallic) rim a nam deuh tlat zel emaw a ni thei. Kan thil ei châkna a bo deuh duak thei bawk. Heng avang hian rihna a lo tlahniam a, min tizawi thin. Kidney failure patient-te hian an thil ei a tui lo tih an sawi deuh zel a, a chhan pakhat chu kalin hna a thawh that loh avanga thisena thil tha lo awm ten digestive system an tibuai a, thluakah signal an thawn vang a ni.