I LO THLIR ANG!

Zoremi Hmar Zote

Pi leh pu ten ‘khêl lova lo thleng’ an tih, thlasik hun nuam chu kan lo thleng ve leh ta reng mai. Ruah a sur tha duh ta mang lova, kawng sir leh huana thlai te, thing leh maute pawh vaivut khu-in a bawh paw thúr tawh a. Ram lam thlir ila romei zâmin a bawh paw chiai a, hmun hla tak hmuh theih loh khawpin romei a zâm a, thlasik ni sa rum rut hnuaiah lung a leng veng veng thei.
December thla chanve dawn kan chuangkai ta. Inthlanpui leh result velin min la chiah hneh viau a, masi a hnaih tawh ngaihtuahin kum dang ai chuan Bethlehem lam kan hawi har deuh ni-a a lan laiin, mahni in leh a chhehvel, kàwn lûn lai chei hmuh tur kan awm tan e. Lalsangzuali Sailo leh Siampuii Sailo te an hlutzia hi kan chhût ngai em aw! Anni hi hmân ata tawh vawiin thlenga Krismas ‘ti-krismastu’ an la ni reng a, Lalsangzuali Sailo nen lo chuan kum thar pawh hi a kim thei lo a ni ber e. Thu leh hlaa kan mi hmasate lo rilzia, an hla thu leh thlûk te ngaihtuah chuan, tun lai thangthar zingah hla tak tak tling hmuh tur a vâng em em ta mai te hian hrânghluite lo ropuizia an lantir ti ila, kan sawi sual tampui lovang.
Tun lai hlate hi an tha lo ve ka tihna lam ni lovin, tawng tluang pangngai atanga hla thu mawi tak han chher chhuak thei hi kan awm tawh meuh lo em mawni chu aw tih leh, hlarua kan neih sa ang ang pawh chîk a, zir peih kan vâng ta a ni mai awm e. Thu leh hlaa tui kan nih chuan kan inzir peh tur a ni tih hi ka ngaihdan nghet tlat a ni. Ziakmi tan Zotawng ziak dan dik zir ila, thlûkna awmzia leh hman dan te, punctuations thlenga zir peih a tha. Social media lama kan thu leh hla ziak dan hian kan chîm chin a lantir a, dik taka ziak thlap thlap chu pawlthum fail pawh nirawh se, a zahawm tlat mai a ni. Hla phuahtute pawhin kan hlaraw awmzia leh hman dan tur kan zir a ngai. “Khawiah tuan ta che i maw,” tih nulh te hi thil awm thei, dik lo baksak si a ni. ‘Theih chang ve se’ tih bak Mizo hlaraw mawi hre mang lova hla phuah ve mauh si te hi kan tam lutuk! Bawlhlo dang tel lo chuan uisa chhum hi a ei tlâk meuh lo; chutiang bawkin hla thu ‘raw’ lutuk hi chuan ‘ro’ a tling meuh thin lo. Zir peih tan chuan facebook leh whatsApp group lamah te thu leh hla zirna a awm vek a, inzirna tur chi lehkhabu tha tak tak lei tur pawh a awm.
May 31, 2019 khan Modi-a sawrkar, sawrkar thar a lo piang a. An pian atanga thla ruk chhunga an hna thawh kha ropui ka ti lo thei lo. Officers hna thawk tha lo leh hlêp rûk chingte pension luihtir te, an din cham thla khat áwrha Ministry of finance-in Income tax dept hnuaia officer 12 rual, hlêp rûk leh thamna avanga hausa ta te a bantir hmiah mai ngam leh, hna an thawh chhunga an dinhmun, an thawh dan chanchin kimchang a chhuitir hmiah hmiah mai te, eirûkna do kawnga fihlim lo ho dimna leh khawngaihna tel miah lova an phu tawk hremna a pe hmiah hmiah mai ngam te kha, dikna duh leh ram hmangaih tak tak hruaitu ze lanna, chhuanawm leh zahawm a ni. “Sawrkar hna thawk nuam tawl thin leh, corruption nuai bona kawnga mi hnawksakte hi kan ram hian kan mamawh lo,” a ti hmiah mai a ni. (Ka va duh thin tak!) Party ni lo, mi dik leh tha duhtute hi ram hmangaihtute an lo ni ber zawk.
Hrângtûrzo bialtu zahawm tak, Pu Lalmuanpuia Punte thu sawi tawi te kha ka lo ngaithla ve a, Arvind Kejriwal ka hre chhuak zawk! Hetiang mi hi alawm kan mamah tawh ni. Kan CM zahawm tak lo ni ta, eirûkna do tlâng tura kan zavaia min sawmtu, Pu Duhawma’n an mahni ni lo, an manifesto zawk kan vote a ni tih a hre chiang em em mai te kha thlamuanpui tham tak meuh a ni. Ni 100 chhunga an hna hmasa tur a sawi kha, lo ngaithla ve chuan in hriat vek kha. Hlauh nei lo CM kan awt ve em em a, kan duh thu kan sàm châng hian amah hi kan mitthlaah a lang zel tih lo hrilh teh u! Ram an hmangaihna lantir tura enchhin an cho a, ram tan eng chiah nge an thawh theih tih enchhin turin mipui min sawm a ni. Hei, kan thlang tling ta; ni tam pawh a ral hmain Lengpui airport-a VIP chauhina motor an park theih thinna kha a bo tih te, an motor kawl theih chin tur bituk dan thar te kan hre chho ta nawk mai. Kan la hre chho zel turah ngaiin beisei ila, ‘One day CM’ movie ang em em khan thil kal chak but but lo mah se, ‘thil thar’ chu kan tem chho ngei dawn tih hi ka ring tlat a ni. Ti thang leh zei te, a sawi mam nalh thiam leh politics khelmuala palyers tha ber berte hi kan ram mamawh an ni ber lo va, ram hmangaihtu tak tak chauh kan mamawh. Politics khelmual thara Mizo tlangval virgin lût thar ho hi duhtawkin han phusa tak tak teh se; engtin nge an hmangaih an ram leh hnam, an mite hi min enkawl dawn?! I lo thlîr ang!