KRISMAS & KUMTHAR RUAI

Dr. C. Lalrampana

A KAMKÊUNA
Chhungkaw tinte hian mahni inah sa tui tak tak ei thei theuh mah ila khawii maw hmun ruat bik leh hun ruat bika a huhova hlim taka pun khawma ruai han thehte hi nuam kan ti tlang hle thin niin a lang. Hei hian mihring kan nihna leh nun hona kawngah innêlna te, inunauma tha leh inhmangaihtawnnate a thlen a, hringnun tifamkimtu a ni. Pathian rawngbawlna lam hawi ni lem lo pawhin tisa tak pawhin thlir ila ruai theh leh chaw tui hmel kilho hian inhuatna aiin inunauna leh impumkhatna a thlen thin a ni. Hman zawh veleh silfai pawh ngai lova paih zui mai theih dispo cup & plate siam chhuah hma daih atanga kan hman thin changel hnah ngei mai hmanga ruai han theh thinte kha a hmeh lam inang rengah pawh a nuam danglamin a tui bik riau niin a lang. Changel hnah hman dan pawh kan chênna hmun a danglamzia ang zelin a inang vek lem lo. Hmar lam leh hmar chhak, hmar thlang lama awmte hian changel hnah phah kawkalhin a bialin hlui khatah mi 5-6 velin ruai kan kilho thin a, chhim tawp, chhim chhak leh thlanga awmte hian changel hnah chu a sei zawnga phah zawmin a sei zawnga intlarin ruai an kil thin nia sawi a ni. A eng zawng pawh chuan ruai chu lo kil pawh ni ila changel hnah ngeia masi ruai leh kumthar ruai han kil ngei thin kha a hluin a nuam danglam hle a ni.
KAN NGHAHFAK HUNPUI
Kum tin kumpuilingleta kan nghah fak Isua Krista pianni anga phuahchawp Dec 25 leh Pathian hun ruatte leh Dante tidanglama kumthar phuahchawp January 1 chu kan lo hmang leh dawn ta a. Hunpui hlimawm leh nghahlelhawm tak ni mah se nikum leh kum hmasa lama kan hman dan kha erawh chu ngaia tap zankhua zak zak chung pawhin kohkir theih an chang tawh si lo. Masi leh kumthar lai vela Biak in leh zãikhawmna in lamtuala a biling a balanga lãm thaia han heiden rial vel chu nuam kan ti tlang hle thin niin a lang.
Lal Nimrod-a’n a thih hnua Ni atanga a mite a kan dante leh a thlarauvin a nupui thihsan vãnlalnu Semiramis-i rawn rãia fapa a hrinsakleh hnuhnawh Tamnuz piancham kumtin Dec 25-a Rom milembehovin an lawm thin elsên nana entawna AD 336 atanga Kristian kohhran hmasate’n lal constantin kaihhruaina hnuaia Pathian fapa Isua pianni anga ngaia dãwt tih hre reng chunga tun thlenga kumtin Dec 25 kan hmang thin hi; Rev leh Pastor , evan, kohhran upa leh rawngbãwltu zahawm pui puiin kawrchung suit nawh khawng tle zek zawk ha chunga mahni Biak in pulpit theuh atanga Pathiannung leh kohhran mipuiho hmaa Isua pianni ni ni uk lo pui, timna nei miah lova huai taka dãwt hmang a-
“Vawiin hi chhandamtu nausên Isua Bethlehem bawng in tlawma a lo pianna ni a ni a, hlim takin nãu piang i lãwm ang u” tia an au piap piap thinte chu a tobul leh nihna tak belh chian chuan innghahna tlãk a ni lem lo hle. Chutiang bawkin, Pathian hunbi chhiar dan dik tak Bible kalendara thla khatna Nisan/Abib (anno mundi) ngainëpa, Pope Gregory XIII-in kum 1582AD atanga gregorian Calendar a siam chawp van thla fang dê leh tahrik nen inmil thei lo chung chung hmanga Pathian kumthar Nisan/Abib ni 1 pawh ni hlei lo, Rom milem pathian Janus hming chawia January tia phuah zui tãk, kum tin January ni 1 apianga Rev leh Pastors, evan, kohhran upa leh rawngnãwltu zahawm pui puite’n Pathiannung leh kohhranho hmaa dãwt sawi pawisa miah lova- ‘Vawiin January 1 hi kumthar ni duhawm tak a ni a, dam taka Pathianin min han hruai thleng leh ta hi a va lãwmawm êm, theihtawp chhuahin kumthar i lãwm ang u’ tia ring tak taka an ãu piap piap thinte pawh chu chhut chian tawk loh vang mai mai niin a lang.
JEROBOAMA PRINCIPLE!
Israel hmar lam lal Jeroboama-I khan kum 22 chhung c. 931 – 910 BC ro a rel a. A pa hi Nebat a ni a, a nu hi Zeruah a ni. A nupui hi Ano niin a fa chu Abijah a ni. Amah hi Ephraim hnam a ni a; Israel hmar lam Tirzah hmunah a boral. Lal hrograng na tak pawisak nei lo, Pathian zah lo tak a ni a, Pathian aiin milem biakna ngaisangtu a ni. Pathian hunbi ruat pawh huaisen taka suan sawt ngat ngam a ni.
Tin, Jeroboama chuan Judai rama kut an neih ang bawkin thla riatna, chu mi thla ni sâwm leh ni nga ni chu kut niah a ruat ve a, maichâmah chuan a han kal a; Bethel-ah chuan a bawng no lem siam hnêna inthawiin chutiang chuan a ti a ni: tin, a siam hmun sâng puithiamte chu Bethel-ah a dah a.
(1 Lalte 12:32)
Pathian chuan Baibula thla sarihna ethanim@tishrei ni 15-ah Ami Israel fate tan Bãwkte kut a ruat a; chumi entawn chuan Jeroboama khan thlasarihna ata thla riatna Bul thla ni 15-ah ama thuin Bãwkte kut phuahchawp siamin Pathian kutni suan danglam tumin a bei nasa hle a, mahse, a hlawhchham lailet der nia! Kristian Kohhranhote hian Jeroboama hnung kan zui mek a ni lo maw? Ngatinge milem pathian biak dan entawna thil tul lovah kan inhambuai kum tin mai thin le? Isua pian champha hraitrengna ni leh lawmna kan hmang duh a nih pawhin September 11 @ Ethanim 1 Bible code atanga chhut chhuah tal hi hman ãwm tak, chuti lova ni lo baksak lutuk kan hmang te, Bible kumthar hun ni lo baksak kan hmangte hi a dik tak kan hmang duh a nih rau rau pawhin Pathian hunbi ruat anga thla khatna Abib@Nisan ni 1 emaw hmang ta zawk mai ila Jeroboama principle kan bansan tihna a ni mai tur! Mahse, berampute’n khuarkhurum mawngnei lovah an beramte hi min chetsualpui dawn a ni ngei ang.
Tunhma zawnga hlim taka a biling a balanga, insaipuk chunga khuang tê leh khuangpui chumchilha dãrbenthek leh rimawi, rithei chitin reng nena hlim thei ang bera sap pop group-ho khuang ri aia mi hip zawk leh lungkuai zawk, rãl khat hla deuh atang pawha krismas, kumthar zãikhãwm thãwm hriat phãk ri tluk tluk leh solfa zãi rem thãwm rimawi tak tak hriattur awm thinte leh veng tina hãr mei khuk leh ruai sa bel rimtui tak takte leh in tina karawl thawmte lah hriat tur awm tawh mang lovin khawvel changkãng chho zel avangin a zuzi zo vek ta niin a lang a; a lunglênthlak danglam duh ve fu mai!
FIMKHUR A HUN E!
Tu huat atan emaw, tu kohhran mal bil bik emaw sawiselna vang ni lovin Pathian hian rorelna dik tak (justice) rawn hmangin À rawn kengkawh ngei dawn a; chutih hunah chuan- ‘A fapa Isua pianni ni lo pui, a pianni anga lo sawi piap piapte, leh kumthar ni lo pui kumthar anga lo puan khawl khawlte’ hi Pathianin rorelna dik (justice) a kalpui tak tak dawn a nih chuan phat hulna tur a vãng ngawtin a rinrawm. Eng ni pawh Krismas leh kumthar atan emaw lo hmang pawh ni ta ila, pulpitah dãwt sawi zui nan hmang kher ta lo ila a engthãwl thlak deuh tur. Mahse, hre reng chungin dãwt kan sawi talh thin a nih hmel hle mai. Dãwt sawi hmangte chu vanram kai lo tur zingah chhiar tel kan ni ngei dawn si a! Hetiang renga dãwt pawh pawisa lova kan khawsa chho zel a nih chuan Pathianin kan chunga ro A rêl hunah chuan inchhir a sãwt dawn tawh si lo. Chuvangin, mitinte hian kan nitin nun dan hi fimkhurpui hle ila takna leh dikna nen Pathian ring tlat chungin hmalam i pan zel ang u. Hlim taka krismas leh kumthar kan hman thin ang khan kumtin hmanleh theih kan beisei theuh ngei ang. Krismas leh kumthar chauh lo pawh kan ni serh leh hman thinte hi uluk takin chhut chiang thin ang u. Khawvêl leh India rama sakhaw hrang hrang betute pawhin an sakhaw kut ni ropui leh ni pawimawhte hlim takin an hmang ve vek a, seol thihna thlan khur thimah mi tam tak hnuk liamin khawvel hringnun an sawpzi chiang hle mai! Mahse, Pathian be lova milem bia an nih avangin a tawpa an chan tur chu chatuana boralna a ni ngei ang.
A TLÃNGKAWMNA
Kan hla phuah thiam Pute Rokunga, Selhranga leh Hrawvate lah hian Bible ziak Luka 2:7, 12,16-te hi chhiar chiang lovin Lal Isua chu bethlehem Bawng ina piang angin an phuah thlarawk emawni dawn ni, mahse, bãwng in tih ni lovin ran chaw pekna thleng (manger) tih mai a ni a, khatih laia an ranvulh tam ber kha sanghawngsei, sabengtung, sakawr, beram leh kel etc. a nih hmel a; chuvangin, Bethlehem bawng in tlawma rinthu piantir ngawt mai hi a fuh vak loh hmel hle. Hla hian mihring thinlung a hneh hma hle a, a thu tha leh thluk mawi tak phei hi chuan hring nun a chãwm hneh hle thin. Chuvangin, mi pathum laiin Bethlehem bawng in tlawma Isua piang anga an phuah avang hian Mizo mipui zawng zawng rilruah chuan Isua kha bawng inah ngei a piang niin kan ngai ta vek a nih hi! Chutiang zelin milem pathian mitha pian champha December 25 chu kum tin Isua pianni angah ngaiin kan hmang thin a, Pathian kum thar dik tak Nisan/Abib 1 aiah milem pathian Janus hming chawia phuah January 1 chu kumtin kan hmang bawk thin a ni. Chuvangin, kan kawng zawh mek hi a dik meuh em? tih Beng sika ngaihtuah chian a hun ta viau lo maw? LALPA chuan heti hian a ti: Kalkawngahte ding ula, en rawh u, Kawng tha awmna kawng hlunte chu zawt rawh u, Tah chuan kal ula, i thlarau tan chawlohna in hmu ang; Anni erawh chuan, “tah chuan kan kal lo vang,” an ti a. (Jeremia 6:16).

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More