MIZOTE LEH CHHIARKAWP

Dr. C. Zorammuana
(Ph.D in Mathematics)

‘Queen of all sciences’ tia an sawi, Mathematics, Mizovin Chhiarkawp kan tih mai hi Greek thumal mathema tih atanga lak a ni a. A lo intan hun chiah hriat ni lo mah se, Isua pian hma kum 400 chuang zet kalta atang khan mumal taka zir tan nia ngaih a ni. Khawvel hmun dangte ngaihtuah chuan Mizo ten Chhiarkawp kan hriat ve tanna hi a la rei lo hle a, tun thleng pawha kan hriat dan chu subject har tih hi a ni. Chutih rualin a pawimawhna leh a tangkaina a nasat chhoh zel avang hian, thiam duh leh zir chiang duh kan pung chho zel niin a lang. Kan ni tin nunah hian a hmanna te chu a bet tel tlat a, Bazar kan kalnaah te, kan sumdawnna ah te, Office hna hrang hrang kan thawhnaah te hian chhiarkawp tel lo chuan hna a thawh tak tak theih loh a ni ber mai. Ram a changkang telh telh a, thiamna a sang chho zel a, Mathematics thiamna pawhin hma a lo sawn chho zel a, eng hna pawh dil dawn ila, Chhiarkawp engemaw chen thiam loh chuan hna hmuh a harsa ta hle. Chuvangin National Policy on Education pawhin Mathematics pawimawhzia hriain pawl sawm thleng chu compulsory subject-ah a dah a ni.
MATHEMATICS |ANGKAINA
Kan hriat theuh angin tunlai khawvelah chuan pawl 10 pass atang hian line hrang hrang zir tur a tam em em mai a. Doctor (MBBS) kan tih te, Engineer kan tih te leh Technical line hrang hrangte hi zir kan tum deuh fur thin. Mizo zirlaiten nih kan chak deuh ber thin MBBS zir tur hian alo berah pawl 11 thleng tal Mathematics zir loh chuan Formula tam tak Biology atana tangkai thiam a har hle ang. Biology lak avangin Mathematics hnualsuat ngawt theih a ni lo. Engineer nih tum tan pawh Pawl 11 leh 12 ah Mathematics lak ngei ngei a ngai a, pawl 12 zawh hnuah Engineering lo zir ta la, i zir atanga kum 2 (4th semester thleng) chu Mathematics hi zir a la ngai dawn a ni. Computer application zirna lam, BCA/MCA kan tih te pawh hian Mathematics hi an subject pakhat atan an zir tel ve vek a ni. Heng bakah hian Economics leh Commerce subject zir te pawh hi Mathematics engemaw chen zir tel ve ngei ngei an ni bawk. Heta tanga lo lang ta chu, tunlai thiamna leh khawvel changkanna chi hrang hrang kan tihah te hian Mathematics hi an lo zir tel deuh vek a ni. Mathematics han tih mai hian zirna sang zawk lamah chuan ‘Pure Mathematics’ leh ‘Applied Mathematics’ in an then hrang deuh a, Pure mathematics lam chuan theory lam a kawk deuh a, Applied Mathematics kan tih ve thung chuan Mathematics hmang tangkaia science zir chianna lam a kawk deuh thung.
INDIA RAM MATHEMATICS
Chhiarkawp khawvela India sulhnu kan sawi dawn apianga rilrua lo awm hmasa ber fo chu, zero (bial kan tih) hmuchhuaktu an nihna hi a ni. India Chhiarkawp thiam Brahmagupta khan AD 650 velah zero chungchang chhui zauna lehkhabu siamin; zero leh eng number pawh belh ila zero tho a chhuak tih te, number hi a anpui chiah kan paih chuan zero a chhuak tihte, zero leh negative number a inbelhin negative number a chhuak tihte leh thil dang dang te a ti chhuak a, tunlai primary school zirlai naupang pawhin an thiam vek ni mah se, a duang chhuaktu tan chuan ngaihtuahna a buai duh viau ngei ang. Brahmagupta hnu kum 200 vel, AD 830 vel khan Mahavira chuan, “zero chungchang a rawn ziah belh ve leh a, zero leh zero a inpuntirin zero bawk a chhuak a, tin, number atanga zero paihin chu number vek chu a chhuak” tih a rawn duang chhuak leh bawk a. An thil zir chhuah hmang hian zero chu khawvel pumah mumal taka hman a lo ni chhunzawm ta zel a ni. Brahmagupta leh Mahavira te hma daih tawh hian India mi zinga chhiarkawp thiam hmasa Aryabhata chuan ‘pi’ value leh triangle area zawn dan te pawh a lo chhut chhuak tawh a, Trigonometry lamah pawh ‘sine’ table te alo siam daih tawh bawk. Aryabhata hian Astronomy lamah pawh sulhnu a lo nei nual a, Planet pakua te awm hmun leh Ni an hel tih te, kum khatah ni 365 a awm tih te pawh a lo hrilhfiah bawk a ni. India ramin National Mathematics Day kan hman chhan, Ramanujan-a pawh hian Theorem leh Result 3,900 chuang a ziak a. A note bu pathumte chu Mathematics khawvel a note bu lar ber, a hnu kum 100 pawha an la chai laih laih a ni. Kum 2012 khan Madras University chuan a pualin programme siamin kha tih laia Prime Minister Dr. Manmohan Singh-a chuan kum 2012 chu National Mathematics Year-ah puangin Ramanujan-a birthday December ni 22 chu National Mathematics Day atan a puang ta a ni.
MIZORAM MATHEMATICS
Mizo te hian Science subject kan zirna hi ala rei lo hle a. Kum 1973 hma lam zawng kha chuan Mizoramah Science hi General Knowledge subject-ah bet telin Biology lam a tam ber a. Science subject hi High school-ah pawh duh chuan lak loh theih a ni thin. Chuvangin High school leh college-ah Science zirlai an tlem em thin a ni. Mizo zinga B.Sc zir chhuak hmasa ber chu Rev. Dr. Zairema a ni a, B.Sc zir chhuak hmasa zinga a pathumna, Dr. L.N. Tluanga hi Mizo zingah chuan Mathematics a mithiam kan neih hmasak, Ph.D pawh nei hmasa ber a ni a. Kum 1974 daih tawhah khan Gauhati University atangin Ph.D a lo nei tawh a ni. A hnu kum engemaw chen chu mizo zingah Ph.D nei an awm loh hnuin tunah chuan mizo zingah Mathematics-a Ph.D nei an lo kat ta nuk mai. Zirna In sang lamah pawh Professor hial te pawh an lo awm ta. Pachhunga University College ah Mathematics-a Professor thei, Prof. LP Lalduhawma leh Prof. J. Lalvohbika te kan lo nei ta a, midang pawh an awm chhoh zel a rinawm. A lawmawmin Mizo te Mathematics-ah hma kan sawnzia tilangtu pakhat a ni awm e. Tunah phei chuan Mizoram College chauh pawh ni lo, Mizoram pawn lama University a thawk thei Mizote pawh an awm ta nual mai. Chuvangin mizote hian Mathematics hi kan thiam thei tih a chiang ta hle. Mizoram Mathematics Society chuan Mathematics lama hma kan sawn theih nan kum tin School naupangte tan Mathematics Competition a buatsaih ziah thin a, tunah chuan College lamah pawh subject thlan hlawh pawl a ni chho ta zel mai. Science subject dang tui lemlo, Mathematics lama tui em em te pawh a awm theih a, chutiang mite tan pawh kawng a inhawng mek zel a. Tunah hian Pachhunga University College-ah B.A. (Mathematics) a zir theih tawh bawk a ni.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Hľadáte praktické tipy na zlepšenie svojho varenia alebo starostlivosti o záhradu? Na našej stránke nájdete množstvo užitočných článkov, ktoré vám pomôžu v kuchyni aj na záhrade. Od jednoduchých receptov po efektívne metódy pestovania zeleniny, každý si nájde to svoje. Nechajte sa inšpirovať a objavte nové triky, ktoré uľahčia váš každodenný život. Spomladanská infúzia Ne dovoľte im prevziať váš dvor: Mravlje na potonikah: Ako delí posteľ so psom či mačkou zdravie a Rady na záchranu sadiak lobélie pred náhlym vädnutím Odgajanje poljščin: katero rastlino posaditi na vrtu v maju 2026 Spomladi jajčne lupine nadomestijo Prečo sadenice uhorky umierajú v Jednoduchý spôsob, ako trvalo odstrániť mravce z Zemlja sa priblíži magnetná búrka G2: Kedy začne Skrytá funkcia v práčke, ktorá zlepší čistotu Zahrbten razlog za izsušenje sadik Kumar in enostavna metoda Skrivna metoda spomladanskega sajenja semen česna za bogato letino Nutricionisti opozarjajo na najslabšo Resite sadike petunije pred Skriti vzrok odmiranja sadik: rešitve za okenške Ako ochrániť Kotíky a ich Skryté dôvody vädnutia paradajok a rýchla regenerácia Bodo a jeho skokovité rastie vďaka Zbavte sa Skrivni način za pridelavo česna v Skrivna metoda spomladanskega obrezovanja kosmulj za večje jagode Rak pri ľuďoch mladších od 50 rokov: Ako správne jarné prerezávanie hortenzie zaručí bohatšie kvety Psychologický test Ako pomôcť jahodám zotaviť sa po mraze a Prekvapujúci a účinný trik: Ako úspešne naučiť mačku nosiť, veterinár ponúka užitočné Vaser lifting: 5 chýb, ktoré pri nastavovaní práčky Prečo má panda čierne škvrny okolo Orhideja sa Čo sa stane, ak do krému Kaj jesti pri visokem krvnem tlaku: nutricionist razkriva zdrav prigrizek Vrata v Prhi bodo postala kristalno čista: hitri načini Čo sa stane, keď cibuľu prepražíme na zmesi Ako zamery z detstva ovplyvňujú vaše Ako spánok na bruchu ovplyvňuje chrbticu a Nutricionistka Zacimbo: Cveče Bodo do Jeseni: Kde Dati V Luknjo pri Sajenju Ako dlho môže Prečo pridať lyžicu octu do ryže Čo sa stane, ak na zimu neizolujete hrozno a Ak hľadáte osvedčené tipy a triky na zlepšenie vašich kulinárskych zručností alebo starostlivosti o záhradu, ste na správnom mieste. Na našej stránke nájdete množstvo užitočných článkov, ktoré vám pomôžu objaviť nové recepty, zefektívniť varenie a získať cenné rady na pestovanie rastlín. Nezabudnite sa podeliť o svoje vlastné skúsenosti a inšpirácie!