OVERDRAFT LEH SORKAR SUM PUK

ZD Lalvunga

Eng chiah hi nge “Overdraft” an tih hi? tlem han sawi ve ngial teh ang aw!! Hei hi kan Sum hmanna tur leh kan mamawhzia dan hre hauh lovin, Mizoram Sum neih chin hi Reserve Bank of India hian a enkawl a. Sipai bang Treasurer-a hman ang tlat mai khan a pung hek lo va, a bo hek lo va. Mahse, kan sum neih chin kha a ngai pawimawh hle a ni.
RBI hian Mizoram Sorkar sum hi eng lai pawhin cheng nuai 10 tal a kawlsak a ngai a. Sorkar lah hian pek tur leh ngaih pawimawh a ngah nasa si a, chutih laiin a lut tur zawnga kan pekna hi a chau nasa bawk si a. Amaherawh chu, sorkarin a mamawh miau chuan “Ways & Means” an tih hmangin hemi Nuai 10 piah lamah pawh hian cheng Nuai 840 thleng a pung neiin a hawh tir thei a. Ni 1 Nov 93 (khami kum) hma phei kha chuan Cheng Nuai 560 chin chauh, hetiang hi a phalsak a ni.
Kha cheng Nuai 840 baka sum va lakchhuah leh kha, tuna kan thupui, “Overdraft” kan tih tak ber chu a ni. Hei hi ni 10 chhung atan chauh phal a ni. Hemi bak a neih tawh hi chuan Mizoram tan sum a awm thei tawh lova, Sorkar a mualpho ta thin tihna a ni. Hemi ni 10 chhunga dah belh vanga “Ways & Means” dan hmanga a ba leh thei a nih pawhin, “Overdraft” kha ven reng a ngai a ni.
Kum 1993 daih tawh khan, “Overdraft” mi kan ngah hle a. A chhan pakhat chu ni 1/11/93 hma zawng khan cheng Nuai 560 chin chauh kha “Ways & Means” hmanga a pung awma an puk theih vang a ni mahna. Mahse, khami kum kha Dr. M.M. Singha’n Plan Advance Nuai 3,033 zet min pek kum kha a ni lawi si a, khami kum Mizoram Inthlan kum, kha sum hman tam kumah kan sawi fo mai dawn a nih hi. Ni 2/4/93 leh 5/3/94 inkar khan, Gov’t of Mizoramin ni 92 zet “Overdraft” ni a nei a ni. A zawna ni 10 kan bawh pelh loh vang pawh ni chiah lovin, min hriatthiamna avang zawkin, sum kawngkapui min kharsak ta lo ni awm tak a ni. A nihna takah chuan “Overdraft” hi a zahthlak viau tur a ni. Mahse, kan chawlawlin ngaiah kan neih tawh te pawh a ni ang.
Sorkar sum kan neih dan hi thlatin bi-a rawn pek a nih bakah keini thawhchhuah ve tura, kan han lantir hi, thawhchhuah a nih chiangkuan mang loh phei chuan, “Sum hmun nghak” kha a tlem thei hle thin a. Hetia fet/five taka sum Sorkarin a han vawn chhung pawh hian Sorkar kum tawp dawnah, “a tau” a teta, nasa lutuka sum hmanna a thlenga (A tak tak ni maw) Corruption lak a buruin kan Sum renchem leh khuahkhirh hian a tithei fate, alo aluatin sorkar kum tawp lamah Sum remchang a siam sak tih hi kan hriat a tha khawp ang.
SUM PUK HI
India Sorkar ngei pawh hian a sum hmuh zawng zawng hmun 4-a thena hmun 1 aia tam daih hi, sum puk tirtute hnen atangin a puk kum tin ve bawk. Sorkar tan Sum puk hi pumpelh hleih theih chu a ni hauh lovang. India Sorkar Sum bat hi Dt 31/3/93 kum bawk khan cheng VBC 2,41,369 a tling hem mai a ni.
Puk ni chiah lo mah se, Plan Sum a siamrem (adjust) turin 1993 khan cheng Nuai 3,033 chu kan Sorkarin a hmang ve tawh a nih kha.
Khami bakah pawh, Life Insurance Corporation atang pawhin sum hi tihtham fe an puk bawk a. PFC atang te, REC atang tein an puk bawk a. An sum puk dan hi tawitein han sawi thuak teh ang aw.
India Danpui, Article 293 (1) chuan, State Sorkar thuneitu (Ministry) chuan India ram chhung a mi, a tul dan angin leh, chu State Legislature in a phalsak chin chu “State Consolidated Fund tlawhchhanin Sum a puk thei ang,” tih a sawi a. Kan State hian engzat chin nge Legislature-in a phalsak kan hre hauh lova. Hei hi thil pawimawh tak a ni.
Election dawn kuma sum tam lutuk mai an puk nghek mai chuan lo tla palh ta se, a dawta Ministry siam tu tan khan a rit lutuk thei a, Mipui tana ruahmanna mumal pawh a neih theih dawn loh a ni.
“Pawisa puk tura han fehchhuah zet hi chuan, Pawisa hlutzia kan hre thei awm e”, tia Benjamin Franklin-sawi hi a dik hle awm e. Sorkar meuh a ni nain, Mizoram Sorkar pawh khan, 1994-a Mizoram Gazette No G. 16035/1/93 – FER, April 20,1994 Notification-a han chhuah kha chu, a hmai a vang bik vah lo chu a ni. Kha Notification khan, Sum cheng Nuai 1,000 puk tur an mamawh thu a han sawi phawt a.
Chu sum puk Mamawh chhan chu, Mizoram Develop-nan a ni. A sawi thenkhatah chuan, Sum puk tura a insawi rinawmna te hi han thlir thuak ila: Kum tin cheng 100 zelah cheng 12.50 pungin a puk duh a, kum 10 chhung a puk ang a, kum 2004, April ni 25-ah a pung nen vek a pekir leh dawn tih a sawi bawk a. Sorkar sum hman danah leh kan hmuh danah, Revenue Account-a kum 3 chhung kan hmanral aia kan hmuh a tam zawkzia a han tar lang a. 1992-1995 chhunga lakluh leh hmanral tarlangin, lakluh-a tam zawk thu a lang bawk.
An tarlan hi a dik ve deuh roh tho mai a, Revenue Account lama kan indaihna an sawi laiin Capital Account lama dinhmun erawh tarlan a ni lem lo. Notification chuan, Mizoram Sorkar hian REC atang te, PFC atang te leh LIC atang tein Vaibelchhe 170-a ba mek tih a tarlang bawk.
Sum kan pukna te hnena kan rinawmna leh thil neih kan vur khan ang deuhin, Notification chuan, Gov’t of India Securitied te, Statutory bodies (ZIDCO, ZOHANCO, MIFCO, ZENICS, etc ang ho hi an ni ber ang chu) leh Industries te Agriculturist-te hnena an sum puk leh hawhtir te chu ro tling (assets) an ni e an han ti bawk a, a tawp ber atan, “The State has Natural Resources like Forest etc” He State hian ram rohlu, ram ngaw hlu tak te pawh a nei e,” tiin a ropui hle mai.
Hetiang hian an chhuah chamchi a, chhuah lo mah se puk tur te chu an hmu tho tho mai thei, kan mamawh miau si a nih chuan.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More