ROOFTOP SOLAR PROJECT CHUNGCHANG

R.Lalrinkima
Hidden Lodge
Chanmari, A izawl

Tukin ka chawhmeh bazar haw chu Temami Pain lengah min sawm a, kan intlawhpawh lohna a lo rei ta deuh nge phat rual lohin a sawmna chu a khawng hle mai a. Bazar lama ka thil lei te ka dah fel hnu chuan an in ka pan ding nghal a.
‘A va mak ngai em em ve le, engtia sawm loha min tlawh tum ngai ta hauh lo nge i nih le, hei hi Kalphung Thar in a ken tel em ni?’ min lo ti chul a, thuthmun rem tura min tih hnu chuan tuk tina power report chanchin thar lama a lo hriatte min zawt nghal mai a. Tualchhung power thar chhuah zinga Tlungvel Solar Plant atanga siam chu beitham a tih thu leh State Sector pawna Vankal Solar Plant 20Mwp pawhin a siamchhuah chungchangah a duhthawh loh thu min lo fah mawlh mawlh a, Ni-in lan tik ni nei rei hek lo, an power lakna tur ber awm tha ta lo chu an hetih mai loh chuan ka ti fel et a. Ngawi teh chu ai chuan tunlai India ram pumin Prime Minister program ‘PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana’ chungchang ka hrilh duhthu ka han sawi chuan a bengverh viau mai a. “Enge chu chu a awmzia, a va han Hindi leh raih raih ve?’ tiin min zawt nghal a, Prime Minister-in India ram chawikanna tura scheme pakhat- Inchunga Solar Plate hmanga man loa electric siam duhte tana hmalakna tur India ram pum tana Rs 75,021/- crore kum 2026-27 thlenga hman tura ruahmanna a nih thu hrilh pah chuan Hindi thumal ho chu tihian ka han let ve ngei a: ‘Surya chu Sun/Solar, Ghar chu In(house), Muft chu free/man nei lo, Bijli chu Electricity leh Yojana chu scheme tihna an ni a, a chunga ka remkhawm atang khian i hrethiam mai ang chu ka ti a, kan nui deuh hak hak a.
He scheme hi ram pum huap thil a ni a, kan electric siamna hnuk pui ber Hydro Power te hi ramngaw an lo chereu chhoh zel avang leh vur tui ring te pawh vur a tuiral nasat tawh avangin an electric siamchhuah theih hi kum tin a hniam hret hret dawn tih mithiam ten an hrechiang em em a. Hydro bakah Thermal Plant tia kan hriat Lungalthei leh Tuialhthei hmanga electric siamnate, hi an hnukpui ber lungalthei leh tuialthei te hian pun lam aiin tlem lam an pan zel tih pawh an hai lo a. Chuvang chuan Pathian thilthlawn pek, tawpintai nei lo tur ‘Nizung chakna/Solar Energy’ leh ‘thli chakna/Wind Energy’ te hi a tam thei ang ber electric siam nana hmana a chunga kan sawi tak ral lam pante khi chhawk zangkhai turin kan Prime Minister hian Scheme ropui leh chhenfakawm tak a duan thu ka han tuihnih ve luam a. Tin, heng thli leh nizung te atanga electric siamchhuahte hian environment-ah nghawng a nei bawk si lo a, an hlu tak zet zet asin, ka han ti zui hram a.
“E, lungalthei atang chuan engtinnge electric an siam daih daih, tuialhthei atanga siam dan tur hi chu motor atang hian ka suangtuah thiam mai a, lungalthei atanga an siam dan chu ka va bangbo ve le?” a ti a. A ni teh tak asin, lungalhthei atanga siam dan chu Steam Engine/Tuihu Rel ang hi a ni mai a, lungalthei hmangin tui an chhuang so a, Pressure cooker-ah thil kan chhum a, tuiso hu in-up mukin ventweight a rawn chhem/phit kang lawp lawp ang hian tuihu chuan khawl an khawhvir tir a, chu khawl vir chu dynamo angah an zawm a, electric a siam ta thin alawm ka ti a. Ka han sawi belh leh a. Tuifinriat tuifawn pawh hi mithiamten uluk takin an zir a, ni tina vawi sang engemaw zat fawn sawk sawk tha hmang hian Tidal Power Plant te pawh an siam asin, tuifawnin inchhawk rengin a sut vir tur an siam a, chumi che chu Dynamo angah an thlun zawm a, electric siam nan pawh an hmang tawh tih te ka han sawi belh hram a. “A lo ni dawn tak maw, mi fate hi chuan an ngaihtuahna hi an va seng nasa tak em, a nih leh kan Zotlang ram nuama thli te hi Wind Power siam nan an hmantlak ve loh em ni?’ tia min zawhna chu kan zotlang ram nuam thli hi zawng electric siamna tur chuan an nep the the thu leh furthli thaw thut thut ang hi Wing Power siamna atan chuan a rem loh thu ka hrilh hnu chuan pawm niawm takin a bu nghat nghat a.
He hmathlir manhla tur tak tipuitling tur hian National Programme Implementation Agency (NPIA) din a ni a, State level ah pawh State Implementing Agency(SIA) din tur a ni. State level a din tur hi State tina Power/Energy Department te emaw (hetiang lam khawih chi eng pawh nise) te chu UT level-ah pawh SIA an ni mai ang. Heng SIA te hian he scheme hlawhtlinna leh puitlin nan hian a tul angin mipui vantlangah a zau thei ang berin a hlawhtlinna atan ruahmanna an siam ang a. Hemi rual hian heng solar energy/electricity an siam chhuahte tha taka lo chhinchhiahna tur meter ngaihtuah te, hunbi neia endik sak fo te bakah solar plate mimal leh sawrkar building-a vuah sak leh hman theih a nih thlengin an buaipui ang. Tin, heng solar electricity neitute hi fel taka chhinchhiahin an thlithlai zui reng ang a, sawrkar building ho phei chu department building hrang hrangin hnaivai takte pawh thlunkhawm dan tur an buaipui dawn a ni. “E khai, a sum senral tur pawh chu a sangin a va han tangkai dawn teh reng ve le, he scheme hi a puitlin/peihfel hun tur hi Hydel Station siam ai chuan a va awlsam awm ve?” a ti a. A dik khawp mai, mahse Solar Plate standard size pakhatin electric a siam theih hi a tam lo a, electric siam chhuak teuh tur chuan hmun a duh zauh thu leh nizung hliahtu awm lohna bakah chhimchhawng hawia Solar Plate dah ngai a nih avang hian mimal leh sawrkar in nazawngah remchanlohna lai a awm ve theih thu te ka hrilh ve nual a.
“A nih chuan he scheme atanga mimalin sawrkar tanpuina dawn a nih theih dante han sawi zel teh, a ngaihnawm dawn riau mai,” a tih takah chuan he scheme hnuaia subsidy awm dan chu tihian ka han hrilhfiah a:- 2Mwp siam theihna In chung area neite tan a man pumpui atangin 60% subsidy dawn theih a ni a, a bak 40% chu 2 to 3Mwp bun theihna nei tan phal belh a ni a. Hei hi awlsam zawngin- 1Kw siam theihna In chung area nei tan Rs 30,000/- subsidy pek an ni ang a, 2Kw siam theihna nei tan Rs 60,000/- leh 3Kw leh a chunglam siam theihna nei tan Rs 78,000/- subsidy an dawng thei dawn tih ka hrilh a. “E heu, man lo(free) in tih kha niin ka hre si a, engtinge subsidy te i sawi tak ?” min han ti leh he haw a, thingpui a lo thleng a, kan han chawl lailawk a.
Thingpui kan in zawh hnu chuan kan ti ti chu chhunzawmin hetiang pheichham man thei tura he scheme-in a tarlante chu India khua leh tui dik tak te, Solar Plate dahna hmun, solar plate hawi dan tur ang remchang mahni In ngei nei te, Dan ang thlapa Electric connection nei te (pawt ru tan chuan a rem lo hulhual a nih hi) leh Solar Plate vuah tawh, tanpuina lo dawng tawhte tan a theih ve loh thu ka hrilh a. Tichuan, ‘a thlawna neih leh subsidy chungchang’ chu ti hian ka han hrilh leh a:- Subsidy i hmuh bakah nangma sum tlem azawng seng vein Solar Plate vuah sak i lo ni ta a, engkim pehfelin nizung hmang chuan electric i siam ve ta reng mai a, i electric siamchhuah ve chu khita kan sawi meter khian chiang leh dik takin a lo record ang a, a bo-a-bang awm loin chhinchhiah a ni ang. Chumi chu SIA te khan an rawn en ve fo ang a, meter kha a that loh a rem dawn lo a, ni tin chhun lama ina i power hman zat bak chu sawrkarah i hralh dawn a ni. Solar Plate hi enlai chauha electric siam thei a nih vangin thim hnuah chuan sawrkar power i hmang tho ang, chu chu a man i pekna tur lo chhinchhiahna meter hran tuna i vuah mek hi i la hmang ang.
A thlawn(free)-a Solar electric i neih dan tur kimchang zawk, Central Subsidy bakah Mizoram sawrkarin chu subsidy an lo belhchhah dan tur te leh i senso i hmuhchhuah hnua hlep hlira i power siam i kalpui dan tur kan la ti ti leh dawn nia tiin tukthuan ei turin ka hawsan ta a.
(He article hi Pu F.Lalremsiama IPS (Retd), Solar Power Development tuipui em em leh kei tehlul hriatna zau lo tak min zawt fotu pualin ka hlan e)

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More