SAIRANG HMAWNGBUCHHUAH REL KAWNG

Lalthangfala Sailo
9436154691

Vanneihthlak taka Sairang-Hmawngbuchhuah rel kawng siam Central sorkarin a tum hi, a va lawmawm em! A puitlin loh hi i hlau hliah hliah ang u. Mizoram tana he vanneihna thleng tur hi a tlawlh palh loh nan theihtawp i chhuah ang u. Heng hmasawnna thleng tur hi, satel ang maia lu leh kutke pawt lut a, kan kawmkawraw kan chip san mai chuan; ram thang lo thliarkar rilru pu, hawiher zim, mi ningkhawng hre tlem, rualawh nachang pawh hre lo kan ni ang. Hawh u, i dak chhuak ang u, i hawi vel ang u.
Chimral a hlauhawm loh
Vai an lo lut dur dur lovang. Mizoram University (MZU) kan neih hma, North Eastern Hill University (NEHU) Mizoram Campus-ah khan ka thawk ve a. Kha tih lai khan, Post Graduate zirtirtu tur Mizo kan la nei tlem khawp mai, a tam ber chu vai an ni. Vai changkang ho hian Mizorama awm hi an hreh ngawih ngawih mai. Chung zirtirtu lehkha thiam pui pui, hlawh sang te chuan an hna ngai chelh a an ram lama hawn an chak ngawih ngawih thin. Mizorama awm ai chuan, Khasi leh Garo ram, Meghalaya-a awm pawh an chak zawk. Chutiang a nih vang chuan, tunah hian vai lehkha thiam, zirtirtu hna thawk pawh an tlem tial tial a. Mizo an tam tial tial thung. Office lamah phei chuan vai an awm ta meuh lo. Mizo deuh vek an ni ta. Rel kawng pawh chhuak se vai mithiam an lokal lo vang. Kan mithiam ten an thawk vek ang.
Sumdawnna lamah pawh chim ral a hlauhawm lo. Tun hma, school naupang kan nih lai chuan, Aizawl Dawrpui pheiah hian vai dawrkai lian an tam mai. Dawrkai lian zawng zawng deuhthaw; Mosolman dawr tuna la awm ta zel bakah hian Durga Prasad te, Ramkuti te, tuna Buangthanga dawr ni ta (neitu hming ka hre ta lo) te, Monkumar Guha te, Romes-a te leh a dang engnge maw zat chu, vai dawr vek an ni. Mizo zingah chuan Pachhunga leh Hmingliana leh Thangruma te bak chu an awm meuh lo. Tunah hi chuan chung vai hausa pui pui chu an haw fai vek tawh a, Mosolman dawr pakhat chauh lo chu mi dang an la awm em ka hre lo. Mosolman dawr awm chhun lah hi an lun em em mai a; a chhan chu a buk dik vang leh an rinawm vang a ni. Arham buhfai an zawrh te chu a buk a dik bakah, buhfai chhe zawk nena pawlh a nih loh vang a ni. Rinawm taka thil hralh chuan, Mizo dawrkai leh sumdawng dang reng reng hi, kan dawr bik ang. Mizo dawr bungrua te hi an to em em mai a, chuvang chuan, vai dawr awm chhun “VISHAL” dawr chu a lun em em a ni. Rinawm tak leh dik takin thil zuar se chuan; hnam dang chimral hi, sumdawng tan a hlauhawm reng reng lo. Relkawng a lo luh chuan a phurh man a tlawm tawh ang a. Mizo sumdawng te pawhin an thil zawrh an ti tlawm thei leh zual ang.
Hnathawh tur nei lovin vai ho hi an lokal lo tawp ang. Zirna in sang leh office lama thawk, Mizo deuh vek an nih tawh thu kan sawi tawh a. Hna dang, mistiri leh mutia hna te hi thawk ve peih ila, vai chhia tia kan sawi ho, mahse an tel lova kan che thei miah lo si te hi, an lokal ma lek ang. In sak hna te pawh vai hian, inngaitlawm takin an thawk a, an chhawr a nuam an ti. Mizo chu an kal tlai si, an chawl khawmuang leh bawk nen, a chhawrtu tan chhawr an nuam lo va, vai chhawr hi, in sak hnaah techuan Mizo chhawr aiin nuam an tih zawk thu an sawi fo mai. Taima tak leh rinawm takin thawk ila, engahnge vai tan hnathawh tur a awm ang? Kan thawk vek mai dawn a lawm. Mizoram dung lam kal tlangin rel pawh lo lut se, vai ho lo luh dur dur a hlauhawm reng reng lo. Chuti ringawta an lokal chuan enge an rawn tih ang? Vai tan hna tau a tet awm chuang si lova, an lokal huai huai a hlauhawm lo.
Insawithaih i ching lovang u
Thil hlauhawm lo hlau tura insawithaih hi Mizo chin zawng a ni. Kan naupan lai chuan kan pawnto va, aia upa zawk ten min sawithaih thin — Phungte, Thinlangate, in – thum – kar te leh ramhuai chi dang min sawi thaih thin. Chuvangin in thlen hmain mahnia haw te chuan an nu te an au thin. Puitling pawhin, an lo neih tur ram an zawnin, “Thing zung kai leh lei ruangtuam” an tih awmna ramte chu, lovah an nei ngam lo. Hmun thenkhat pawh “Pangen ram” an ti a, lovah an nei ngam lo.
Tunah hi chuan kan insawithaihna ber chu “Chim ral” a ni. Mahse hei pawh hi kan sawi tawh, phung, chawm, in – thum – kar leh Thinlanga ang deuh chauh a ni. Keimahni kan rinawm a, kan tuar chhel a, kan taimak phawt chuan vain min chim ral lo reng reng ang. Hnam dang kan rama lokal te chuan Inner line Permit (ILP) an neih a ngai lehnghal a. Vai ho hi an tih tur ngei (in sak etc) titur chauhvin a la chhhuaktute hian phalna lak sela. An thawh zawh hnu chuan haw tir se. In leh lo an lei pawh sorkarin a phal loh bawk si chuan engah nge chim ral kan hlauh teh lul ang. Mizo mipuite hi ram leh hnam tan kan thiltih apianga kan rinawm phawt chuan, chim ral kan hlau lovang. Insawithaih aiin taimak leh rinawm hi i inzirtir ang u.
Ramngaw
Ramngaw tih chereu lamah chuan, a dung lam 222 KM leh a vang lam meter 5 vel tal chu thiat a ngai ngei ang. Uiawm tham tak a ni. Mahse damdawi kan ei pawh hian side effect a nei vek tih thu mi thiamten an sawi thin. Pa pakhat pawhin “Damna na na na chu thih leh thih” a ti e an tia lawm. Silchar – Aizawl kawng laih vangin chim ral kan hlau lo va, ramngaw thiah pawh kan ui lova, kan tana tha tur a ni tlat a. Aizawl – Lunglei, Aizawl – Champhai, Serchhip – Mamit leh a dangte chhun tura kawng an laih dawn pawhin ramngaw thiah kan sawisel lem lo. Sairang – Hmawngbuchhuah rel kawng siam pawhin ramngaw a tih chhiat hi, ui viau mah ila, ram tana a that zawk dawn vangin kan remti mai tur a ni.
Tunah hian Mizoram khua zawng zawng hi, ZOPUI Mamit District ami chauh lo chu, motor kawngin a chhun vek tawhin an sawi. Heng kawngte hi ramngaw kal tlang vek an ni. Ui hle mah ila, kawng tha Mizoram hmasawnna ber hi kan neih a ngai. Tunah phei chuan huan hmun leh lo ramte hi (link road) motor kawng in pawh vek se kan duh ta. Ramngaw kan tirem lo thei lo.
Ramngaw humhalh tur hian i tang tlang ang u. Kawng tha tlang sung sung se; chung kawng laihna lei vungte chu tha taka ram tichhe lo zawnga paih ni se. Ramngaw awmsa te hi thiat chereu lo ila, duat ila, nungcha mawi tak takte hi humhalh tlat ila. Kan tu leh fate tan awm zelna tlakah kan ram hi i siam ang u.