RK Dawla
Mb 9366095658
1. June thla tir kan thleng a. Nikir khawchêngin min hmuak mêk a. Kumkhat lo nei thintute chuan nikir khawchen hnu-ah chuan hlo chheh pawh an er (nung) leh duhin an sawi thin a. Hei hi boruaka hnawng tam (High relative humidity) leh leilung hnawn that tawh vang a ni thin. Tin, thil phun a hun tan tihna a ni bawk. A nawlpuiin thlai kan phun hun a inher chhuak chiah a, thlai phunna tura leilung lo inbuatsaih hmasak kawngah erawh tan lâk kan la ngai thar viau àwm e.
2. Thei tiak kan phun dawn rêng rêngin, khur chhe tê tal siamsak hmasak tluk a awm lova. A chhan chu, thlai tiak dawrawm leh no khan ei nghal mai theih chaw a mamawh a. Duhthusam phei chuan vermicompost/compost tlem tal lei chunglang nena chawhpawlh hi thlai phunna tur khur hnawh nan hman theih a tha ber. Hnutetui nei chi (mihring, ran & ransa thenkhat) ang chi hovah hian, nau/notê pian hlima hnutetui eng deuh lo chhuak hmasa, colostrum a pawimawh ang deuh hian thlai phun tirh tân compost tluka colostrum tha a vâng hle. Tin, tui tlin/chàm rei theihna tur khawpa lei vûng thawl emaw khuar emaw hi thlai tam ber phun nân a tha lova. Thlai phunna tur bi-ah tui a tam lutuk or châm rei lutuk a nih chuan, thlai zungin boruak a hmu thei lova. Tui mûr tam khan boruak a nêk chhuak vek a, thlai zung a tawih duh a. Tin, tuitlinga inthlahpung thin natna – Phytopthora, bacterial blight etc an chhar duh bawk. Thlai phunna tur khur kan hnawh hian, thawleng tak aiin lei pangngai, thlai leh thing awmsate tona anga muk lutuk lo, thawl lutuk lo hi a tha ber a. Tihmuk hlek a fuh bawk thin. Tin, kangvar a nih loh chuan, thukvut leh meihawl nawi hmanga khur hnawhna lei chawhpawlh hi a finthlak viau bawk. Chinai thi hi Department lam hian an leklam viau nâ a, rubber & plastic rawhna ni lo, thing leh mau kâng atanga insiam mei-vut hi a tluk lo hle a, Switzerland leh Bangladesh ang vel a ni, a ropui hleih dan kha… Thingtlang lamah thukvut hi a tam thin a, khawltir leh hman tangkai lamah thanharh kan ngai hle. Resource tha zawk kan ramah a awm reng a, a tha lo zawk, Meghalaya chinai thi kan chawlût reng hi âtna tênau chi khat a ni.
3. Thei tiak phunte hi, kung sâng lutuk leh buk lutuk ni nghal lo sela a tha bawk. A kung sâng lutuk chu chhawk a, a chhip-ah natna a luh loh nân sarang hmanga tuam mai kha a tâwk. Farmer’s notion pakhat chu, thlai kung chhawk hian, tui a luh chuan a thi duh kan ti thin a. Hei hi a dik lova, a nihna takah chuan thlai taksaah khan tui a lût zawk tur a ni, a dehydrate kha a hlauhawm zawk. Thlai kung lian deuh kan tan chhumna hliamah khan tui pûtchhuakin, thlai taksain a mamawh tur aia tlem a awm ang tih kha a hlauhawm zawk a. Chu chu sarang hmanga tuamin kan veng zawk a ni. Ruahtui ni lovin, infection a lût ang tih kha thil hlauhawm zawk chu a ni bawk. Boruakah hian thlai natna hrikte hi an lêng ve reng a. Thlai kung tanchhumna atangin thlai tuihnâng (plant sap) a lo chhuak a, hei tak hi rannung leh natna hrik thenkhat tân chaw tui tak a ni zawk a ni. Engpawhnisela, thlai leh thing phun hi uar deuh deuh ila, Mizoram hi ram nuam leh intodelh, tourist attraction mawi takah siam turin i tang zel ang u. Ngaw awmsa tichhezawng ringawta chêt kan lâk reng chuan, lunglai chhirin bân a pelh hun kan thleng hlauh dah ang e.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Next Post