SUSTAINABLE, INTEGRATED FARMING IN MIZORAM – 26. RK Dawla Mb 9366095658

1. June thla tawp lam kan hnaih ta a. Kum dangte ngaihtuah chuan ruahtui a tlem hle. Mithiamte thuhla ngaihthlak tam poh leh nakum thal a na dawn tih a ni zel mai. A bikin thlai kumhlun neitute kan inbuatsaih that a tul hle. Kangmei tlukin thâl nâ hian leilung leh thlai a sawisa thin a, thi chiah lo mah se, natna tam tak an chhar phah thei thin. Tui lâk (gravity or pump) tur neite chuan, theih ang anga ngaihtuah vat vat, kumin atangin a hun e.
2. Kan khawvel hian lum lam a pan zel a. Hei vang hian fur laiin natna leh rannung a hluar phah a, thlasik leh thâl laiin leihnâwng a tlem phah thung. Tuihnâ chenin a kiam a, kan thlaite enkawl kawngah challlenge hmachhawn tur a nasa telh telh dawn a. 2026 favang atang hian El Nino intan turin mithiamten an sawi uar viau tawh a. Chutia nih chuan, nakum 2027 thâl hi a na hle dawn a ni. Chuvangin, kumin atangin inbuatsaih kan ngai a. Thlai kumhlun thi ro leh ringawt te, hnah chang lam val duk leh kung tawih te, chutiang natna inkaidarh puk pukte chu a tam leh hle dawn a ni. A theih hrâm chuan, hetiang a nih chuan, thlai kumhlun hmunte chu kumin october 15 hmaa vawikhat sâm kha a tâwk hle dawn a. October thla tawp lama sàm chu, thalin a hmeh nat tawh dawn avangin leilung khuh hnawng tham hnim a insiam hman tawh loh a hlauhawm a ni. Tin, a theih chuan, thlai kung bulah chauh ni lo, a mual mualin November thla atanga huan tui pêk a fuh hle dawn bawk. Chawlhkar khat danah vawikhat tal, hneh takin huan leilung tihuh ila. Fur ruahtui a lo tlâk hma zawng chu, hei hi hna pui berah neih ila. Tichuan, tha takin kan thlaite kan chhanchhuak thei ang.
3. |hal nâ avanga thlaiin an tawrhna hi a rawn lang nghal hluai thin lova, thlai lian tawhah chuan. Hei vang hian farmer tam tak chuan kan hrethiam lo fo thin. Kuhva/Ser/Avocado bikah phei chuan, kumin thâl laia duh khawp hnâwng hmu lo hi a rah a tlem phawt a, a hnah chawrbuk a tlem a. Nakum kumleh-ah (thal ruahtui tha tawh mah se), thei kung khan a kum hmasa lama thal nâ vang khan natna a chhar a, a zik a ro a, a kungpui thlengin a pûl puk puk ta thin. PM KUSUM hnuaiah hian, gravity-a tui lâk nei thei lote tân, huan mawng lama tui pump chhohna, man tlawm zawkin a dawn theih a. Huan zau tak tak, duhawm tak tak nei tawhte tân phei chuan, mahni sum sêng pawha ngaihtuah vat vat a hun – kuminah. Sawrkar scheme hi chu dil rual ruala hmuh mai theih nghal kha a ni lo thin a. Kan thlaite atanga sum lakluh that hian kan lawm viau a; mahsela rah tha chhuahtir tura enkawlna kawngah tan la tura insên belh kawngah kan huai tâwk lo fo mai. Thlai kumhlun lo (vegetables & annuals) chingtu lam hi chu hetih kawngah hian kan harh viau a, thlai kumhlun – Ser, Kuhva, balhla, Coconut, Avocado etc chingtute erawh kan tuan a satel hlek. Harh vat kan ngai e!
4. Hun a danglam zel a, kum 20 kal ta nen kha chuan sik leh sa a danglam tawh êm êm a. Hei vang hian tunlai khawvel awmdan mil zela chêt kan lâk thiam a pawimawh êm êm a. Fiahna tam tak kan hmachhawn chho zawt zawt dawn a ni. Tunhmaa kan tihdan kha a rintlâk zui ngawt tawh lo fova, tunlai mila kan inher danglam ngam a hlu fo. Thlai enkawl dan piah lamah, thlai thar sawngbawl dan thlengin inherrem thiam a hlu a. Balhla hmun siam tân, balhla hmin hralhna a buai fo chuan, chips siam lamah kal thui hlek khan, sum thawhchhuah a pung a. Chhim lampangah sawn, theihai huan zau tak nei, Chawntlangpui pa pakhat chuan, theihai rah hralh ngaihna awm lo mah se, jam, pickle, candy etc siamin business a ti ta a. A raw material kha lei ngai lovin, ama thar vek ania, hlep a chhe zawk zawk lovang tih kha a chiang tlat. Kawlsunhlu kan tih mai hi thingtlangah chuan a rah hralh ngaihna a awm lova. Mahsela, a rah kha jam-ah kan han siam ta a, kung khat hlutzawng kha 4000-5000 velah a chhuak ta daih! Hetiang deuh hian, thlai engemaw thar chhuak a, hralh nghal ngawt tum kher lovin, mi nawlpui chin loh thlai chingin eizawnna (micro-business) nen huan zîm tê pawh, hlawk takin a kalpui theih tawh a. Chutiang man pha, thalai lehkhathiam leh vengva chu, farming khawvelah kan mamawh êm êm bawk e.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More