YMA HUANGAH ENGATINGE KOHHRAN UPATE HI ‘PU’ KAN TIH KHER KHER |HIN LE?

PC Lalrinmawia

Hmannia DDK (Tv) ka enah chuan Mizoram khaw pakhata khuai khawitu, pa pakhat an kawm hi a hming bulah ‘Pu’ ti lovin ‘Upa’ tih an dah hi ka hmu fuh kher a! Chumi ka hmuh phat atang chuan kha pa, a taka ka la hmuh ngai reng reng loh kha eng ang mihring nge a nih ang, zu te a in ve zauh zauh ang em? tih vel chu tumah zawt buai lovin ka chian phah deuh uarin ka hria a; kohhran upa a nih miau avangin a khuai khawi hna pawh chu a ti vel mai mai lovang a, a nupui fanau leh an khawtlang tan pawh mi laktlak tak a nih dawn hi’ tih rinna nghet tak (impression) min siam sak nghal bawk. Ka ngaihtuahna a kal zel a, DDK ho pawhin he mi hi ‘upa’ tia an ziah laiin engatinge YMA te hian kan vengchhung kohhran upa te hi kan veng bil chanchinbu ilovah ‘upa’ ti lova ‘pu’ kan tih kher thin? tih hi rilruah a lo lang a! Ram hnuk chu khawih pha lem lo mah se, ka ngaihdan hetiang hian ka ziak ta mai mai a, a duh chuan min rawn hnial thei ang.
He thil hi a tobul niawm ka zawt kual ta mai mai a, thumum tak a awm loh hmel. Ngaihdan tlanglawn tak chu – kohhran chuan kohhran tana thlarau lam rawngbawltu turin ‘kohhran upa’ an thlang a, chu upa chu kohhran tan upa a ni a, YMA huangah upa anga en a tul ber kher lo; chuvangin ‘kohhran upate hi YMA chuan upa ti lovin pu kan ti tur a ni’ kan ti ni berin a lang. Hetiang ngaihdan hi a dik nial nual thei ang a, a dik ziktluak hlek lo bawk niin kei chu ka ngai. Chutiang chu kan thu rolum dan a nih dawn chuan kan MP te hi Parliament-ah chauh MP an ni a, kan MLA te pawh an bial bikah or Assembly House-ah chauh MLA, school zirtirtute pawh an school-ah chauh zirtirtu an ni’ kan ti dawn em ni? A dik thei chiah lo. Heng mite hian an awmna apiangah an pension hma zawng chuan an nihna an chhawm a ni. Chutiang chiah chuan kan upa, harsa taka kohhran dan zawhkim 2/3 majority-in kan thlanchhuah hram hram thin ngatte hi chu an lawina kohhranah chauh ni lovin an awmna veng chhung tan pawh upa an ni tho lo em ni? Chuvangin, kan khawtlanga an dinhmun zahawmna (prestige) vawnhim sak na’n te pawh ‘pu’ ti satliah lova ‘upa’ tih mai hi hlohna a awm chuang lo va, a pawi viau em ni? Tin, mizo te pawh hming inang pu kan tam ve ta a, hmingbula ‘upa’ tih thumal telh zeuh hi mihring inhriat hran na atan pawh a tangkai ve hrim hrim thei a ni.
Hetih mek lai hian, kan hming leh kan inkoh dan ringawtah hian mihringte zahawmna tak tak hi chu a innghat lo chhiava lawi si tih chu kan hre theuh awm e. Khawvela thu leh hla lama miril ber nia sawi William Shakespeare chuan, ‘Hming’ emaw kan inkoh dan hian awmzia enge a neih chiam? (What’s in a name?) a lo ti a. Hemi awmzia hi ‘hming hi chu tha pui pui pawh inphuahsak (nei) eng ang mah ila, a putu nungchang berin a zir chuan miau si loh chuan engtihna mah a ni lo’ tih hi a ni awm e. Entirnan: Lalthazuala’n a ruk ruk a bansan duh chuan loh va, Lalthianghlimi’n zu a ruih a, a KS / a uire reng tho chuan eng nge a hming hian awmzia a neih? Hetiang chiah hian hming hi chu mawi leh nalh tak tak pawh pu mah ila, mi thenkhat hi chu mipui sum eirukna (corruption) lamah mipuiin an hmuh tleu laklawh tawh avangin an duh hun hunah “Pathian leh kan ram tan…” tih thu te hi awrphiar tawng tawngin sawi thlazen mahsela mipuite beng arawngah a lut thei lova, an tan darbenthek ri (kan bible-in a tih) ang lek an ni mai ang tih a hlauhawm.
Khawvela hnam hrang hrangte hian hming ziah dan kalhmang bik an nei theuh. Sap hovin an hming bulah an hnam hming- Robert, James, adt. an dah laiin vai hovin Singh, Kumar, adt. an dah thin. Mizote pawh hi hming inang pu kan tam a, kan hming bul leh hming tawp lama hnam hming te, thenkhatin sap (an ngaihsan deuh) te hming, adt an dah hian mihring inhriat fiah (identify) zung zung nan a tangkai em em a ni. Tin, mi thenkhatin an hming bul leh hming tawpa an nihna (professional degree) an dah hian an chapo vang ngawtah ngaihsak lo ang u. Entirnan, Rev. / Dr. / IAS / Er. / Capt./ adt. an dah hian awlsam takin an dinhmun (identity) kan hriat tel phah theih rualin an hming anpui putute lak atangin kan hre hrang zung zung thei a, a tangkai hle bawk. Tin mi tam tak sawisel fo thin chu officer thenkhatin emaw an motor a designation plate an tar thin hi chaponaah ngaiin an helh hle thin. Kei chu hei pawh hi tha ka ti tlat nia, a chhan chu a chhungah tunge chuang? tih min hrilhtu a nih avangin! Kei ngei pawh hian min rawn zawng chhuak duhtute awlsam nan kan Inah ka hming tarin a tawpah harsatna tam tak kaltlanga lehkha ka zir avanga ka hlawhchhuah ve ‘IFS’ tih chu ‘neih mah a har e’ tiin rei vak lo chu ka dah tel ve mai mai thin a, tunah erawh ka lo retire ve tak avangin hei hi ka dah bo leh tawh. Mahse ka hming ngei pawh hi hming common tak a nih ve avangin leh Pachuau ka nih avang hian (luhlul viau bik kher lo mah ila) ka hming bulah ‘PC’ tih ka dah tel ta thung; hei hian ka hming ang pu lakah min thliar hrangin ka hnampui thenkhatin ‘unaupa’ tia min rawn hnaih phah an awm nual bawk.
Kan thusawi hi hriatthiam a awl zawk nan kan vengchhung bik (Ramhlun North) tan lo keuh lut zuai ila, khua / veng dang tan pawh ka sawi tum hi a fiah lehzual thei ang. Mizoram khaw tam ber chin dan ang bawkin kan veng kohhran upate hi kan YMA chanchinbu (maryma) ah an hming bulah ‘upa’ ti lovin mipui dang ang bawkin ‘pu’ kan ti vek thin, keiin tuna ka lo sawi ve tur a awm lo. A nihna takah chuan tlin harsa tak kara kan thlan tlin hram hram thin kan upate hi kan khawtlang (society) ah pawh kan puipate zinga mi, prominent citizen ang deuh roh an nih vena lai a awm a, zah kai tak tak vek an ni bawk. A nih leh kan upate hi kan YMA function ilo ah hunserh hmang turin lo sawm dawn ta ang ni ila, ‘Upa’ kan ti ang nge ‘ Pu’ tiin kan address ang? Kan tihdan phung hi kuaiher hret ila, kan veng kohhran upa (mi tlemte) te na na na hi chu kan veng chanchinbu iloah ‘pu’ aiah ‘upa’ tiin han ziak thin tawh zawk ila atha mai mai em? Tichuan, thangthar naupang zawkte hnenah upate kan dah chungnun leh zahder lantirna chikhat a ni tel dawn a ni. Tin, mimal taka inhriat hran nghal zung zung nan a remchang em em bawk dawn a ni. Entirnan, kan veng chanchinbu ilovah Pu Rinawma, Pu Fela, Pu Nghaka, adt tih an ziah chuan keini ang duang chu kan la bo deuh mam mam (confused) thei. Mahse upa Rinawma, upa Fela, upa Nghaka, adt. an tih chuan chawplehchilhin kan fiah nghal duak ang a, mitthlaah anmahni pawh kan hmu nghal uar uar thei mai dawn a ni.
Amaherawhchu, mizote hi ze thlak mawh tak, chin than tawh chu sahuaithingvawn tlat leh sawhsawn zung zung harsat tak, “kan khuaah chuan au ka ti leh thau thau” ti chi kan la tam a; ‘ningani’ ni na na na “nilaithawhtan’ tilui tlat te, committee nikhuaa mahni ngaihdan dik tak sawi ngam lo te, tih dan thara hma thar lak tum ai chuan ‘kan tihdan thin pangngai hian kal leh bek bek rih phawt ila..’ ti chi kan la tam hi kan thanmawhbawk pakhat a ni awm e. Thil tha titur chuan tih dan ngai ngawt a kal reng ni lovin change a ngai fo thin.
Engpawhnise, sawi tawh angin chin dan thlak thut hi kan harsat a; tuna ka rawt chhinna pawh hi ka mimal ngaihdan satliah ve mai a ni a, pawm harsa kan ti a nih pawhin ka mut a tui loh phah ka ring chuang hlek lo a nia.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More