Saudi Arabia a Al Hilal club chu an ram football club lar ber niin triphy 66 lai an chawi tawh a. Chu mai bakah AFC Champions League pawh tum li lai chawi tawhin chawi hnem ber niin Riyadh a inbun club hi Asia khawmualpuia club hlawhtling ber a ni.
History turu tak a nei chungin 19 August 2023 kha an supporter te tan chuan hun chhinchhiahtlak leh bungthar kaina niin Neymar Junior hi fans 65,000 hmaah phochhuahin a awm a ni.
Brazilian forward chu club jersey dark blue haa pitch a luh rualin firework turu tak leh drine hmangin a hmelhmang tarlanna neih a ni bawk a.
“Kan tan chuan hun duhawm a ni a, Neymar hi mega star a ni. Al Hilal tan fans tam tak a sengluh belh ngei ang a, Brazil ram pumin min thlawp kan rign tawh a. Khawiah pawh club hming chu hriat a ni tawh ang” tiin Al Hilal fan Abdullah Almutawa chuan a sawi.
Saudi Arabia international football hun a siam tumna project turu tak chu January thlaa Al Nassar in Cristiano Ronaldo kum hnih leh a chane contract $400 million hu vel an ziahpui atanga intan a ni.
Chumi hnu atang chuan Saudi league-ah player hrawlh leh langsar ber berte lut zui tawhin June thla khan Real Madrid atangin Jeddah a inbun club Al Ittihad chuan Karim Benzema chu an la lut zui bawk a.
A hnu lawkah Sadio Mane, Riyad Mahrez, Jordan Henderson, N’Golo Kante te pawhin Europe club tha te kalsanin Saudi pro League chu an zawm zui tawh bawk.
Tun hnaiteah Saudi Pro league chuan foeign player lei nan transfer fee ah $ 850 million chuang seng tawhin English Premier League tihloha player lei nana sum seng hnem ber an ni der tawh a. He mi piah lamah hian European league lian ber ber atanga player hlawh turu buru tak chu a la awm bawk.
Tun hi tum khat hmalakna satliah ngawt a ni lo tiin league chief financial officer, Carlo Nohra chuan a sawi a. Saudi Arabian sorkar chuan revenue leh quality lama khawvela league tha ber zinga a tel hmna chuan sum lama a puih reng tur thu an sawi chiang a ti bawk.
Saudi pro league chuan English Premier League leh La Liga te chu elberah a neihpui nghal a. Nohra chuan foreign player tha te lakluh belhzel an tum thu a sawi zui bawk a.
“Kan tum kan hlawhtlin hma chuan thlawpna kan hmu zui reng dawn a, mahse sorkar capital ngawta innghat reng lova sum lama intodelh kan ngai a ni” tiin Nohra chuan a sawi.
Soft Power
Khawvel oil siakchuak leh thawnchhuak hnem ber hian sport lamah sum billion tel sengin Saudi pro league a siamtha a, Formula One leh LIV Golf te pawh a thleng zui tawh a. Mahse, sawisel tute chuan Saudi sorkar in human rights record chhe tak a neih hmaiphihna ‘sportwashing’ an tihsak thung.
Mahse mithiam tam takte chuan Saudi Arabia strategy chu image siamthat ngawt piah lam a ni an ti thung a. Simon Chadwick, professor of Sport and Geopolitical Economy, Skema Business School, Paris chuan “Khawvel ram hrang hrang te hian sports leh entertainment chu an soft power tihhlawhtlin nana policy tool atana an hman a ni thin” tiin a sawi.
“Saudi Arabia-in policy armoury pakhata a neih mek chu sports a ni a. Khawvel mipuite rilru hneh theih nan ram hrang hrang te chuan inelna an nei mek a ni. Britain, United States, France, India leh ram dang dangte pawhin hetiang policy hi an kalpui a lawm. Saudi pawhin an kalpui ve ta a ni,” tiin prof Chadwick chuan a sawi.
Saudi Arabia-in sports lama sum nasa taka a sen belhna chhan pakhat nia sawi bawk chu oil revenue a tlakhniam tak tak hmaa economy kawng danga siamthat a tumna tih a ni a. Tun dinhmunah Saudi Arabia sum lakluh Gross Domestic Product a 40% chu oil atanga a lakluh a ni a.
Saudi sorkarin Vision 2030 project a kalpui Crown prince Mohammed bin Salman hmalakna hnuaiah sports chu ngaih pawimawh ber pakhat a ni a. Saudi chu oil ringhawta inghat tawh lova industry thar hnathar siam thei siam chu tum ber a nih vang a ni.
“An tum ber pakhat chu Saudi mipuite tihhlim niin chu chu Vision 2030 in a ken tel a ni a, chutihrual chuih chuan Saudi pro league hmanga local talent tihthat zel a ni” tiin Nohra chuan a sawi.
Saudi chu football ngaina ram a ni a, a mipui 80% vel zette chuan football chu en en emaw, khel emaw, buaipui emaw tia sawi a ni a. Tuna investment turu tak an kalpui hian awmzia a nei hlen dawn em a la chiang lo va. Mahse, thil chiang tak chu Gulf ram hian football powerhouse nih erawh a tum chiang hle tih a ni.