RK Dawla
Mb 9366095658
1. February thla laihawl kan thleng tep a. Chhun lamah chuan khua pawh a lum chho tan a, a bikin Phaizawl leh thli ûpna hmunah phei chuan chhun nisa pawh a na tan viau. Leilung tamzawkin hnâwng a hloh tam chhoh lai niin, ruahtui a la hnai chiah lo bawkin a lang a. Kumin hi thâl a rei leh dawn nge rei dawn tawh lo hriatchian a la har deuh bawk.
2. Commercial scale-a thlai chin aiin, organic chu buaithlak leh hlawk lo anga ngaih thin a ni a. Chemical farming hlawkna hi reilotê atân chauh a ni tih erawh kan chian a pawimawh hle. Organic leitha hmanga thlasik thlai enkawlte chuan, a kumleh nipui thlai kha leitha engmah pêk belh lovin, tha takin nipui thlai a chin chhunzawm leh nghal theih mai a. Chemical leitha hmanga enkawlna thlai bi erawh sawisak leh fê loh chuan, thlai dang han thlak mai ngam a har a. Lei a da hman viau thin. A awmzia chu, chemical farming-ah chuan thlai chauh kha enkawl a ni a. Organic farming-ah erawh leilung kha enkawl a nih zawk vâng a ni.
3. Mi ramah chuan Hectare tam tak, commercial scale ngawih ngawiha enkawl an nih vangin chemical farming a tulna chin pawh a awm mai thei. Tin, leilung pawh kal ral lutuk lo deuh turin sik leh sa leh ram awih danin a zir thin. Mizoram hmun tam zawkah hian, ruahtui bawhawk hun bi nei (leilung tikalral sam bertu) leh mechanised harsa tura awihtlan kan nei tam ber a. Kan buaipui tâwk a zau lo tlangpui. Hei vang hian kan ram leilung vawnhim nân leh kan lo hrisel zawk nân organic farming kan promote a ngai hle. Thil harsa niin a lang lo.
4. Food processing hi sawrkar leh entreprenuer pawhin kan tuipui viau a. Hetih rual hian, kan process tur food-te quality tithatu tur awmchhun, organic farming lamah tan kan lâk tel a ngai. A nihna takah chuan, Mizoram chhunga kan ran vulh zawng zawngte zun-êk hi process vek ta ila, kan ram hi organic leithaah a intodelh ngei a rinawm. Mizo chu intihhmuh ngang kan ni a, sawrkarin a ngaihven that chuan kan intihhmuh leh luih luih mai ang. Intihhmuh azawngah, ran-êk process (leitha siam) hi chu a pawi lo ber âwm e. Environment tibawlhhlawhtu ran zun-êk rimchhia a bo ang a, sumah changin thlai enkawlna pawimawh ber lei tha kan intodelh thuaiin a rinawm. Ran zun-êk process loh hi vantlang mihring tân a rimchhia mai a ni lova. Ran vêkin a ngeih lova, natna hrik leh a pudarhtu rannung an tam phah a, khawvel lum zel tizualtu Methane gas a tam phah a, a thatna lai sawi tur rêng rêng a awm lo!
5. Sawrkar emaw khawtlang leh mipui anga hma kan lâk dawn rêng rêngin, a tlo tur, daih rei tur hi ngaihtuahnaah lian ber thin sela a tha khawp mai. Kan rama thil hlu kan neih (ram ngaw, nungcha, lui tui etc)-te hi ren map lova kan suasam bawrh bawrh reng a nih zawngin, kan tu leh fate hian hmachhuan tur an la nei lo mai ang tih hlauhawm tak a ni. Duhâm leh hlawk hluai tum rêng rênga kan intihsiak hi bâng tawh ila. Hlawkna hi sum leh pai chauh a ni lo tih hi kan pawm takzet a hun tawh a ni. Khawi khawi association emawa hruaitu virva peih ai chuan, chhungkaw enkawl tha nu leh pa kan mamawh a. Ram nei zau ringawt, chhawr tangkai tak tak chuang lo ai chuan, a neih chhun ram zim tê hmanga chhungkaw chawmtu a zahawm zawk bawk! Sawrkar hnathawk chunga NGO hruaitu tha chawimawina dawng theite ngaihsanna ramah hian, farming harhna dik kan mamawh e…