RK Dawla
Mb 9366095658
1. Fur khua a ni a. Mizoram hmun hrang hrangah Hnapkhawn, Piring leh Khawmual-chengkawl puang sawi tur an awm zeuh zeuh. An hnawkna hmunah chuan hnawk ve tak an ni fo. A hranpaa huan siamte ai mah chuan, in bul chuktuah huan leh pangpar plot siamho a tibuai rih deuh niin a hriat a. Hemi issue hi tun tum chu zirho teh ang…
2. Hnapkhawn leh Khawmual-chengkawlte hi hnim leh thlai tawih ring an ni a. Lei chhungah inthlahpungin hmun hnâwng leh ni êng hmu tha lo lai an bel thin a. An awmdan pangngaiah chuan, thlai tân hnawk lutuk an ni hran lova. Amaherawhchu, chhan engemaw avanga an puang thut a nih khan, thil tawih ringawtin a daih sêng ta lova. Thlai hnah no leh thlai tiak tir an rawn bei ta thin. Tin, chhun lamah khawimaw thim laiah tawm bovin, zan lamah an che tlangpui thin a. Hei vang hian an pawi khawih lai tak hmuh fuh a har ve fo thin.
3.Mi thenkhat chuan, hnapkhawn leh khawmual-chengkawl laka inven nân leh tihhlum nân chi al an hmang thin a. Mahsela, chi al hi leilung tân a tha lo thung a. Eirawngbawlna chi al hian leiin electric charge a ken theihna (Soil Electrical Conductivity) a tisâng êm êm a, thlaiin leia chaw awmte an ei that theih loh phah thin. Chuvangin, hnapkhawn leh khawmual-chengkawl buaipui dan tur ruahmanna tha tak kan duan a ngai ta a ni. Khawmual emaw Lui tui chengkawl pawh nise, an kâwr (exoskeleton) hian Calcium a pâi tha êm êm a. Phosphorus leh Magnesium pawh hlu tham a pai thin. Hei vang hian ranchaw atân leh thlai châwmna leitha atân a tha êm êm a. Chubâkah, an taksa nêm lai (flesh) hian protein a keng tha hle. Protein hi thlai chaw ang zawnga kan sawi dawn chuan, thlai chaw mamawh bulpui pathum zinga pakhat Nitrogen tiin kan sawi thei ang chu. Chuti taka proteins leh minerals keng tha a nih vâng chuan, rannung hnawksak ni lovin, tangkai taka hman theih thil hlu tak a ni ta zawk a ni.
4. Zanah torchlight nên vehkhawmin, tuisova leih hlum leh tur a ni. Tichuan, nisa leh meia pho/ur ro emaw hnu-ah herdip lehin ranchaw emaw leitha quality tak a ni dêr. Dip tha taka hersawm tur chuan, ro tha taka pho emaw ur hmasak a ngai a. Hei hi a buaithlak a nih pawhin, tuisova leih hlum hnu-ah thlai kumhlun bulah phûm tawh mai tur a ni. Thûk lutuka phûm a ngai hran lova, nungcha dangin an hâi chhuak tur erawh ngaihtuah tel chu a ngai ve ang a. Kan thlai eichhetu kha thlai chaw emaw ran chaw-ah kan hmang thei reng a nih chu. Ran pêkah chuan dip tha taka hersawm a ngai ang a, thlai pêkah erawh dip lutuk lo pawhin a tihsawm theih ang chu.
5.Mi tam tak chuan, rannung puang kan hmuh rualin, suat pukna damdawi awlsam mamawhin kan inhre ta tlat thin. Hei hi a dik lo. Harsatna kan tawhte hi tangkai tura hman zui dan tur kan ngaihtuah zawk tur a ni. Tin, zan lamah vehkhawm a ngai hi tlemin a buaithlâk deuh thung a. Mahsela, lui chengkawl mah kan khawrh rêm a, khawmual chengkawl tuan muang lutuk veh rêm chu thil huphurhawm a ni hran lovang. Zan hnih khata tlâk fel mai theih pawh a ni kher lovang, kan monitor zeuh zeuh chu a ngai thung. Mizoram leilung hian Calcium a tlachham tlangpui a, chu chu chengkawl kâwrah a tam a. India ram leilung hian Nitrogen a ngah vak lo bawk a, chu chu chengkawl taksa nêm laiah a tam a. Dawra an zawrh ni lo, kan zawnkhawmsak thin ranchawte hian protein an pâi tlêm tlangpui a, chu chu chengkawl sa-ah khan a tam bawk. Tin, ran zun-êk aiin a lêt 6 velin Nitrogen leitha chengkawl taksa hian a pâi bawk. Chutia nih chuan, chengkawl rawn puang chu harsatna ni lovin,malsawmnaah kan let thei ta a nih chu.