Union Public Service Commission (UPSC) in sorkar hnaruak 45 joint secretary, director leh deputy secretary level hnawhkhah nana lateral recruitment kalpui tuma advertisement a tihchhuah hnu ni hnih lekah sorkar chuan social justice chhuan lamin hnalak tur te chu a cancel zui nghal.
Minister for the Department of Personnel and Training, Dr. Jitendra Singh chuan chairperson of the UPSC, Priti Sudan hnena August 20, 2024 a lehkha a thawnah advertisement te chu hnukdawk tur leh hnalak tum te chu cancel turin a ti a.
Sorkarin a cancel hma hian opposition te chuan nasa taka sorkar hmalakna chu sawiselin NDA ally Lok Janshakti Party (LJP) te chuan Scheduled Castes leh tribes te quota dah hrang lova lateral entry siam chu an dodal tur thu an sawi sa bawk.
Dr. Singh lehkhathawn chuan sorkar pawn lam atanga talent tha ber ber te chhawr tura lak chu kum 2005-a UPA sorkar din Second Adminstrative Reforms Commission (ARC) leh Sixth Pay Commission (2013), Prime Minister Narendra Modi kaihhruai in an rawt a nih thu sawiin chung te chu social justice nena inmil tur tih a ni thung a ti a.
Lehkhathawn chuan Modi sorkar hnuaiah chuan tun hmaa adh-hoc process lateral entry chu langtlang taka siam niin a kal dan thlak hlawh a ni a ti bawk a. “Tun hma chuan National Advisory Council (NAC) khan Prime Minister’s Office thunun vek super bureaucracy a siam a ni,” tiin Dr. Singh lehkhathawn chuan a tarlang bawk.
“Prime Minister Narendra Modi chuan lateral entry chu principles of equity leh social justice te kan Constitution a inbilh behchhana kalpui tur a ti a, a bik takin reservation kaihnawihah a ni zual a ni. Prime Minister chuan employment a reservation chu social justice framework tobulah ngaiin tun hma atanga tihfuh tawh loh te siam]hatna tur leh huapzo taka thil kalpui nana tihmakmawhah a ngai a ni,” tiin lehkhathawn chuan a tarlang bawk.
Lehkhathawn chuan tuna advertisement tihchhuahah reservation kaihhnawih appointment lam a hrut tel loh avangin ennawn ngai a ni tiin chuvangin tuna advertisemnt chu cancel tur a ni a ti bawk.
Sorkarin tuna lateral recruitment kalpui a tuma a thu a zuk na chhan hi Opposition te leh NDA allies tena an dodal mai piah lamah BJP te chuan tun hnaia Lok Sabha inthlanna neiha Opposition campaign atangin an harhchhuahna anga ngaih a ni bawk a.
Lok Sabha inthlanah khan Opposition te chuan BJP MP te tawng tlahawlh remchangah hmangin BJP te chuan 400 seat laka chumi hmang chuan Indian constitution thlak danglam a bik takin Scheduled Castes leh Tribes te tana reservation thlak danglam an tum an ti a ni. Opposition te camapign chuan nghawng nei na hlein BJP leader tena internal assessment an neihah pawh state lian Uttar Pradesh angah te an chak loh phahna angah an ngai reng a ni.
Eng nge Lateral Entry?
Bureaucracy a Lateral entry tih chuan traditional government service cadres heng Indian Administrative Service (IAS) ni lo pawn lam mi tena sorkar department a senior-level dinhmun an luah theihna tura lak a ni.
Lateral entry process chu Prime Minister Narendra Modi hun laia kalpui tak tak tan niin kum 2018 khan a taka kalpui tan a ni a. Tih thin dan traditional system a senior bureaucratic dinhmun te career civil servant te chauhin an chelh theih thin chu a thiat a ni.
Lateral entry hmanga lutte chu a tlangpuiin contract angin kum thum atanga kum ruk chhung vel atana chhawr thin an ni a, an performance azirin sorkar chuan a pawtsei thei bawk a. Heng mi te hian an thiamnate chu governance leh policy implementation a harsatna hrang hrang te chinfelna kawngah an hman leh sorkar tana hlawkna awm tura ngaih vang a ni.
Tuna UPSC-in advertisement a tihchhuahah level thum – Joint Secretary, Director leh Deputy Secretary post hnawhkhah tur a ni a. Heng post-te hi pawimawh tak administrative head nia thutlukna pawimawh siamtute an ni. Sorkarin lateral entry a kalpuiah behchhan pahnih neiin : mithiam zawk chawkluha administration a skilled manpower tihpun a ni.
Rahul Gandhi chuan sorkarin lateral entry kalpui a tum chu sawiselin Modi sorkar chu hnunglam atanga BJP ideological mentor Rashtriya Swayamsevak Sangah (RSS) laka rinawm officer te dah a tumna tiin a sawi a. Gandhi chuan lateral entry chu UPSC behchhana hmanga Scheduled Castes (SC), Scheduled Tribes (ST), leh Other Backward Classes (OBC) candidate te tana reservation hnawlsak tumna tiin a sawi.