SUDDEN MUÂNGA

R.Lalfakawma Seling

Mi pawimawh leh mi lârte dinhmun hi han awt viau thin mah ila, an thil tihsual palh châng reng tawk an awm emaw tih mai tur hian an han khak sual palh hlek te hi a darh nghal zung zung zel tawh mai a, an nun a hahthlak ve thin khawp ang. Kan Chief Minister ngei pawh hmân deuha TV lama an kawmnaah Sudden Muânga bu a lo lehlin ve tawh thu a sawite kha mi thenkhat chuan thu tak hla takah kan laksak lui tlat a, dâwt sawi hmangah kan chhuah hial a nih kha. A kâwmtu lah khan CM meuh kawm chu a uâp a na deuh a ni ang chu, a âw ê liamsak ve mai bawk a. Keini ang duang thusawi nise ‘Sudden-a i tihna a nih chu’ min tihsak mai mai tur kha a bawplawkah an lâk luihsak tlat a; an ho mai mai ngawt mai.
Sudden Muânga bu lo tui chilh ve tawh tan chuan vawiin ni thleng hian chhiar nawn a la khamawm loh viau mai. Mi thiam ten William Shakespeare-a thuziakte an zir chian a, a hlutna leh mawina an hmu chhuak thar zêl ang hian Laisaizawk’s-a lemziak thawnthu ngaihnawm pawh hi a hlu telh telh mai a nih hi. Keini naupang deuh kha chuan Mizoram politics, kohhran, khawtlâng nun hlimthla a nihna lam pawh ngaihtuah phâk lovin ngaihnawm kan ti êm êm tho a. A changtupa Sudden Muânga (Sudden na nâ nâ Muânga an ni tlat te) hmêl chhiat bawrlawkzia hre reng chungin a tawngkam, kungfu a thiamzia te; pistol a phawi ran leh kah thiam chungchuanzia zawng zawngte kha ngaihsan tham a ni ve hrim hrim bawk. Sakawr chung chuan te lek lek phei chu hnehsawh rûra kha a nia, western cowboy thawnthua Red Indian-te aiin a thiam daih zâwk a ni.
A ziaktu themthiamzia kha Sudden Muânga thiam thil zawng zawng aia chungnung fe mai a la ni zui a. A bu kâwm tinah, “A chhûnga thute hi dawt muhlum fawm khâwm mai mai an ni a, chaw tak khûka khûkpui hlut chi a ni leu” ti mah se kan khûkpui viau thin a ni. Churachandpur atanga Zoram khawvêl a hmuh chianzia te kha pui tak a ni a. A tawngkam chheh thar apiang kha Zoram tluanah a lâr nghal êm êm zêl mai a, tûnlai mi larte angin tu han thîk pawh kâiin a lang lo. Nghâkhlel takin a bu thar chhuah hlan thlir chungin a bu hlui kan chhiar kan chhiar a, kan khâl zawr hnâp zêl zawng a nih kha maw le.
K’u Muânga kha a chângin sawhthing hmun neitu, tihdam/zut dam theihna nei, kohhran rawngbâwltu, politician (Sheriff), banker niin a chanvo kha a hnehsawh êm êm vek thei zêl mai a ni. Amaherawhchu, mi tha tak ni âwma lang kha mahni thu duh êm êm; mahni hmasialnaa khat ni bawkin a rawngbâwlna kawngah pawh holy spirit tel lova beih chiâm chîng, rawngbâwltu ni chunga rawngbâwltu tih atana mawi lo sum ngainat, zu in rûk, nula itna leh tha tihna bo lova duh ru reng a ni. Politics tualzâwlah nise Sheriff ni tura a kherh dante kha a thianghlim lo ve thin khawp a, a tlin hnuah pawh mahni hmasialnaa khat, sheriff a nihna changchawia nula bêm thluk tum ngar ngar ang chi te kha a ni a. Chinghne berâm vun sin an sawi ang maia chhûng lam thil thup thiam êm êm; mahni inhaivur duh a nih rualin pawn lamah erawh suit leh necktie nêna biak in thleng thei reng a ni. A tul hunah chuan tlâwm der thiam tak, a Awle mittui hmanga mi dangte hneh tura thusawi thei reng a ni bawk.
Politics tualzâwlah a ni emaw, kohhran pâwl ramah a ni emaw mi dangte a deusawh thiam dan lah kha rûra tak a ni a; engtin êm êm nge a theih zawk tih tur hialin tawngkam feikibâr hraw pui pui a chhâk chhuak zung zung thei. A khingpuite tham lo leh diriam taka han sawisak vêl kha a chaw tui ber emaw tih tur a ni a. Lemchan bu tih takah lemchangtupa nih kha a tlin ziai ziai thin khawp mai e.
Ziak mi ropui L.Keivom(thlamuangin chawl se) khan Sudden Muânga hi a lo bel chiang tawh a. Sudden Muânga chungchang, “Corrupt thiam luat tuk avânga fel hlawh; hleprûkna a do thiam luat avânga hleprûkna thiana man fuh…Thuthlung Hlui huna chêng chu nise zawlnei huaisente tlarah hmun a luah ve ngei ang tih ka ring tlat a ni” a tihte hian Sudden Muânga nihna a pho lang chiang hle mai.
Zofate khawvêlah hian amah ngaisangtu kan tam a. Kohhran hruaitu, politician, mi thiam leh langsar tak tak, mi naran tam takin chaw tak khûkin kan khûkpui a. Kan Sport Minister pawh hian Kum 2019 khan Manipur-ah zinin Laisaizawk’s chu Mizo zinga a ngaihsan ber zinga mi a nih thu leh a dam laia a hmu hman lo chunga an ina a va thleng thei kha vannei a la intih cheu thu a ziak nghe nghe a ni.
Sudden Muânga, Hrangêka, Pu Kâpa, Pu Gos-a, Shabito tihte khan kan ram hruaitute zingah an tak tak an nei thin a. A hun laia mi pangngai deuh chin chuan, lemchangtute leh khatih laia kan mi langsarte kha an hmehbel chat chat thei a ni. Vai lal Shabito ropuizia te, Pu Kâpa’n tihlawm tuma a beih thin dante kha tute emaw tan chuan han huat viau theih tur a ni ngat mai a. Mahse, khatih laia kan ram hruaitute khan tuâng an tichhah thiamin engah an ngai lo der thei tlat a, an lo puitling ngawt mai nia.
He lemchan thawnthuah hian kohhran ram leh thawhlawm chungchang te; mi hlimho zîa leh nihphung awm ang tak tak kha hmuh tur a awm fo bawk a. Han huat dawna thawnthu mai mai ni si, huat loh dawna dik ang reng taka insawi bawrhbanna lam hawi ni bawk si te a ni a; tute emaw kha chuan a rûk tak chuan an lo helh ve âl âl thin mai thei a ni. Tûnlai khawvêlah hian khatiang taka tute emaw hlimthla tum fuh chat chat hian Sudden Muânga hi tihchhuah leh niin Assembly House-te hial luh chhuah ta se, social media lamah kan faksêl rawn luai luai ang a, thenkhat chuan F.I.R pawh kan hreh lo hial mai thei a ni.
Engpawh nise, Sudden Muânga chhuak tawh lo mah se a lam hawi deuh zawngin social media lamah cartoon leh thuziak tharlâm a rawn chhuak ve thin bawk a. A hmutu ten hai rual lohvin kan hre thiam nghal mai a, tûnlai thil awmzia tar lanna tha tak an ni. Sawrkhâr hmasa lam atang tawh khan ‘David Sailo’ a lo inlâr a, zep rual lohah chuan fake account mah nise mi tam takin kan tuipui hle. Chaw tak khûka khûkpuiin a ‘zan rei nawi’ chhuah chhawn tuma lo châng tawk pawh kan awm hial a ni. Political party inbeihna lam hawi cartoon leh thuziakte hi a hlimpuiawm rualin tan lam nei rân an nih thin avângin mi nâwlpui lawm an hlawh hran lo.
Hmasâwn tur chuan inen fiahna dârthlalang kan mamawh a; sawrkhâr, political party-te hi a mamawh hlei hlei an ni. A hun laia inen fiah thiam lo, tlin loh hnua ‘kan lo ti dik tawk lo…’ tih hi a chauhthubarawh rualin ram leh mipui rawng an bâwlna kawngah tihdik tawk loh an nei nual hman tihna a ni a. Chuvângin a tlâi hmaa inen fiahna dârthlalang pakhat caricature/cartoon leh mi thuziak hmanga inbih chian thin hi party tan, ram leh mipui tan a tul hle awm e.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More