Aizawla cheng zirchiannaah hna
thawk thei thawk mek zaa 47 vel
Aizawla mipui cheng zirchiannaah hna thawk thei rual kum atanga chhutin thawk mek zaa 47.96 vel an awm a, hna zawng mek thawh la nei mai lo zaa 2.63 vel awmin a bak zawng hi naupang, zirlai, ram tui leilo leh kum upa bakah hnathawh tur zawng lo hrim hrim an ni.
Urban Development & Poverty Alleviation department leh leh Pachhunga University College Economics department tangdun chuan, khawpui hmasawn zela eizawnna leh nitin khawsak chungchanga harsatna awm thin hmachhawn dan tur ruahmanna fel tak siam thiam a nih theihnan sawrkar laipuia Ministry of Housing and Urban Affairs-in buatsaih tura ruahmanna a siam angin he zirchianna – City Livelihood Action Plan (C-LAP) hi an kalpui a ni.
C-LAP research associate Dr K Vanlalhruaitluanga sawi danin, zirchiannaah hian Census 2001 atanga 2011 data thlenga mihring pun dan hisapin Aizawlah kum 2024-ah mi 406228 awm anga chhut a ni a. Heng zinga zaa 72 vel chu hnathawk thei rual (kum 15-59) an ni. Mipui zawng zawng atang hian hna thawk thei, thawk mek leh thawh tur zawng mek belkhawm chu 50.60% a ni a; heng zinga hnathawh mumal tak nei mek chu 47.96% nia chhut niin, a bak 2.63% hian an thawk rih lo. Hna thawk lo – naupang, kum upa, zirlai, ramtuileilo leh hnathawh tur zawng lo hrim hrim chu 49.40% in chhut a ni.
Periodic Labour Force Survey 2024 data hmanga chhutin Aizawl khawpuia hnathawh nei mek zingah 47% (60544) chu mahni hna thawk (self employed) an ni a. Mi hnuaia inhlawhfa (casual labour) 44% (56928) nia chhut niin, sawrkar hnathawk emaw regular-a hlawh la pangngai chu 9% (12080) an awm. Hna nei zingah pawh sawrkar emaw private company changtlung tak ni loa thawk, ‘informal labour’ chu a tam zawk an ni. Eizawnna tenau MSME ang chi a thang ve bek bek bawk tih sawi a ni.
Retheihna avanga sawrkarin a dawmkan mek zingah, AAY chhungkua 3729 awmin, PHH chhungkaw 36129 vel an awm. A mihring ang zawng chuan, mi nuai khat chuang fe AAY leh PHH card hmanga buhfai la an awm , heng hi ration card neih dan mila chhut a ni tih sawi a ni.
Hna kanghlang leh nghet lo thawktu (informal workers) sawrkarin a chhinchhiahna portal, e-Shram portal-ah mi engemawzat an inziaklut tawh a. Hetah hian in sak leh cement hna lam khawih an tam ber a, mi 2500 vel an inziaklut tawh. A dawtah lirtheia eizawng an inziaklut tam leh a. Heng bakah hian awmpui hna thawktute inziaklut bawk.
Thawhlehni khan C-LAP hi tlangzarh a ni a. Tlangzarhtu UD&PA minister K Sapdanga chuan, khawpui hmasawnna tur hrang hrang ngaihtuaha hma lak a nih rualin, khawsak harsa zawkte, dinhmunin a zir loh avanga innghahna tlak eizawnna mumal neilote hmakhua ngaihtuah chu a ngaipawimawh a, UD&PA department hminga chuang sa leh a hnathawh ber a ni tih a sawi. Poverty alleviation, khawsak harsate khaichhuah hna atana tangkai em em tur City Livelihood Action Plan buatsaih a ni chu lawmawm a tih thu a sawi.
UD&PA director Jacob Lalawmpuia chuan, sawrkar laipuia Ministry of Housing and Urban Affairs-in buatsaih tura ruahmanna a siam anga buatsaih an ni tih a sawi a. Hemi atan hian PUC Economics department nen MoU an ziak a; department hmalakna atan chauh ni lo, zirlai research ti duh tan pawh data pawimawh a ni tel dawn tih a sawi.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post