Assam-ah hel pawl nuaibo hlenin a awm thei dawn em?

Intihhlimna hmun chu extremist organisation dinna hmun ni awm lo tak a ni a. Asia-a amphitheatrees upa ber pawl chhawng hnih Rang Ghar building heritage structure Ahom royalty member tena a bul maia cultural programme an en theihna tura siam chu King Pramatta Singh an Sivasagar a kum 1744 a a sak atangin Assamese pride leh remna symbol anga ngaih a ni a.
He inah ngei hian April 7, 1979 a la thalai tak tak paruk intelkhawma inhmuhkhawmte rilruah erawh remnain hmun a chang lo hle a, United Liberation Front of Asom (ULFA) an din zui ta a ni.
An tum ber chu ralthuam cheleka ‘soveregin socialist Assam’ din a ni a. Inhmukhawm te chu Bhimkanta Buragohain, Rajiv Rajkonwar, alias Arabinda Rajkhowa, Golap Baruah, alias Anup Chetia, Samiran Gogoi, alias, Pradip Gogoi, Bhadreshwar Gohain, leh Paresh Baruah te an ni.
Lungawilohna chhan an nei. Kum 1978 atang tawh khan Assam ah State electoral list ah ‘illegal immigrants’ te thun luh an ni tia sawi awm tawhin boruak a inmun tawh a. April 1979 a Election Commission in Mangaldoi Lok Sabha constituency byelection atana electoral roll a tihchhuah chu tipping point ni ta berin non-citizens tam tak voter list a telh duhlohna chu June 1979 ah bultan niin August 1985 khan Assam Accord siamin tihtawp theihin a awm chauh a ni.
Pawl hrang hrang All Assam Students’ Union te ang chuan foreigner te vai hna, thawn haw hna an thawh laiin ULFA te thung chuan ngawi rengin revolution rilru pu thalaite chu hipkhawmin Assam atanga ‘Indian occupation forces’ te chu nuaibo tumin chet an la thung.
ULFA-te chuan an member-te chu political leh military wing-ah then hrangin Rajkhowa chu political chairman niin Paresh Baruah chu military wing commander-in-chief a ni thung a. Pradip Gogoi chu vice-chairman niin Chetia chu general secretary a ni bawk.
ULFA chuan National Socialist Council of Nagaland a hnua Isak-Muivah leh Khaplang faction a kum 1986 a inthendarh te chu an be pawp hmasa ber a. NSCN puihnain training leh ralthuam lak nan Kachin Independence Army of Myanmar te chu an pawh thei ta a ni.
Myanmar mai bakah ULFA te chuan kum 1989 khan Bangladesh ah camp an din bawk a, he mi kum hian Indo-Burma Revolutionary Front chu Northeast extremist group leh thenawm rama mite nen an dinho bawk a. A tirah chuan an inhumna leh training centre-ah te hmangin ULFA tena Bangladesh a camp an neih chu a pawimawh hle a ni.
Hei bakah hian ULFA te chuan Bhutan-ah pawh hit-and-run operation an nei bawk a. Kum 1990 tir lam khan southern Bhutan-ah camp 13 neiin a thente chu National Democratic Front of Bodoland (NDFB) leh Kamtapur Liberation organisation te nen an intawm a ni.
Anti-foreigner agitation boruak a dai deuh tawh tih hnuah May 1990 khan tea planter leh UK-a inbun industrialit Swraj Paul unaupa Surendra Paul thah a ni a, hei vang hian tea estate manager 20 chuang te chuan State chu chartered flight in an chhuahsan a. Centre-in kawng hrang hranga hma a lak hnuah Prafulla Kumar Mahanta sorkar chu paihthlak niin President’s Rule ah Nocvember 28, 1990 khan dah a ni a. ULFA chu dan pwna hnawhchhuah niin Assam-ah Armed Forces (Special Powers) Act puan zui niin Army te chuan Operation Bajrang an kalpui zui bawk.
Kum 1990 lam khan counter-insurgency opeation hnuaiah ULFA member 1,221 man an ni a. ULFA te chuan buaina siam ve reng thungin kum 1992 khan ULFA member rual te chu inpein an hmingah SULFA or Surrendered ULFA an inti a, sorkarin duhsakin a vur a, heng mite hi State forces te puitu ber niin ULFA te chungchang leh an member-te hrilhtu ber niin guptahoitya or’secret killings’ pawh kalpui nasat a ni.
Millennium luh hnuah ULFA te chuan mipui thlawpna an hmu lo tial tial a, a bik takin August 2004 a eastern Assam Dhemaji a school bomb avanga mi 13-in nunna an chan hnuah a ni leh zual a.
Music maestro Bhupen Hazarika chuan inbiakna kalpui a rawt a, kum 2005 khan prominent citizen 11 awmna People’s Consultative Group din a ni a, mahse, eng a ang lo.
ULFA chu a chak lo tial tial a, Bhutan-in December 2003-a an camp a beih thut avangin member leh hotu lawk tam tak man niin a thente chu Bangladesh-ah an tlanchhe hman thung.
Mahse, Bangladesh-ah pawh Sheikh Hasina kaihhruai Awami League an sorkar a, Rajkhowa leh ULFA leader dangte chu kum 2009-10 khan Bangladesh atangin an umchhuak leh bawk a. Man ni zuiin a hnuah ULFA leder te chuan Centre nen September 2011 khan inkahhaina an ziak a. Paresh Baruah thung chuan centre nena inbiakna neih duh lovin a duhtu Rajkhowa chu kum 2012 khan ULFA atangin a hnawtchhuak a, Baruah lam te chuan ULFA (Independent) tiin hming an thlak bawk.
December 29, 2023 khan inbiakna duh lam Rajkhowa lam te chuan Assam chief minister Himanata Biswa Sarma-an ‘chhinchhiahtlak’ a tih hial peace accord an siam zui ta a ni.
Chief Minister Sarma chuan ULFA accord hmangin Assam-ah extremism 90% tihtawp a ni nghal a ti a, Paresh Baruah kaihhruai ULFA (I) te chuan inbiakna neih an la duh lo zel thung a. Baruah chu Mayanmar-China border-ah inbunin sorkarin Assam sovereignty chungchang sawiho a duh loh chuan inbiakna dawhkan a kil dawn lo a ti bur thung.
Chak tawh lo hle mahse ULFA(I) an tel ve lo a nih chuan inremna tluantling a awm dawn chuang lo tih chu mithiamte ngaihdan a ni a. ULFA (I) te chuan zah an la hlawh reng a, zawmtu an la nei reng bawk.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More