Centre chuan Manipur sorkar chu Manipur-a Schedules Tribes list atanga ‘Nomadic Chin-Kuki’ te paih tura ngenna chu enfiah turin a ti. Union Tribal Affairs Ministry chuan ST atanga paih tura ngenna hi Imphal-a inbun Maheshwar Thounaojam, National Secretary of the Republican Party of India (Athawale) siam a ni, a ti bawk.
Kum 2023 kum tluan khan Manipur-a Meitei group te chuan ST list a dah ngiatin ngenna an theh lut chamchi tawh a. Meitei Pangals (Meitei Muslims) te pawhin appeal an siam a. Tun hi Meitei ten Scheduled Tribe list atanga Kuki leh Zomi tribe te paiha ST status an neih ngiat tum khatna a ni a. A chhan an sawiah chuan Kuki leh Zomi te chu indigenous an ni lo tih a ni.
December 26, 2023-a Union government-in lehkhathawn a siamah ST list atanga paih tur chuan State sorkar atanga rawtna siam a ngai tia sawiin hei vang hian rawtna an siam theihnan State sorkar chu enfiah turin a ti a ni.
Manipur State hian May 3, 2023 atang khan phaizawla cheng Meitei leh tlangrama Scheduled Tribe Kuki-Zo te inkara buaina chhuak avangin harsatna namen lo a tawk tawh a. Mi 200 chuangin nunna chan phah tawhin mi sing chuang fe chenna in leh lo chhuahsanin an awm tawh a ni.
Buaina chhuahna chhan ber pawh March 19-a Manipur High Court-in STate sorkar chu Meitei tena ST Status an neih theih nana Centre-ah rawtna thlen tura a tih vang a ni a, chu chuan State chhunga STs te chu a barakhaih hle a ni. Court order chu tribal body tena an khin let avangin High Court ah ngaihtuah tura la awm mek a ni.
Original inhabitants
Tribal Affairs Minister Arjun Munda hnena December 11, 2023 a Thounaojam ngenna siam chuan January, 2011-a Supreme Court judgement chu behchhanah neiin ‘Scheduled Tribes (Adivasi) tin te chu original inhabitants an ni tur a ni’ a ti a. He judgement ang hi chuan ‘Manipur-a Kukis leh Zomis te chu Manipur-ah Scheduled tribes an ni thei lo, a chhan chu Manipur original inhabitants an ni lo’ a ti.
Mahse he court judgement hian tribe definition a khawih miah lo thung a. Criminal appeal thil niin Maharashtra a tribal Bhil hmeichhia laka hleilenna kalpui kaihhnawih a ni thung. SC chuan pi leh pute atanga an chen tawhna chu a ram neitu bul te an ni tiin a sawi a ni.
Thounaojam chuan lehkha a siamah phek 17-a thui niin chu mai bakah annexures za tel teh meuh a awm bawk a, chutah chuan Scheduled Tribes a puang tur chuan ram mi dik tak chu tehna pawimawh ber a ni tur a ni a ti a, sorkar chu hma la tura ngenin Manipur-a Schedeuled Tribes list dik taka tel tur te chu tichiang tur leh Meitei te chu ST list a dah turin a ngen bawk.
ST criteria
Sorkarin ST atana tehna a hman mek hi kum 1965-a Lokur Committee-in an siam niin tun thlenga hman a la ni a. Chungte chu : primitive traists, distinctive culture, geographical isolation, community lian zaw te nena intlawhpawh tam lo leh hnuaihnunna te chu a ni.
Thounajam chuan Manipur ST list siama “Any Mizo (Lushai) tribes” tih te “Any Kuki tribes” tih te chu hnial theih a ni a ti bawk a. A chhan chu entry siamah tribe hming sawi fak a ni lo va, hei vang hian Myanmar, Bangladesh leh Indian state dang atanga Manipur-a inbengbela ST status illegal immigranst leh refugees ten an neih theihna hun remchang a pe a ni a ti bawk.
“Any Mizo (Lushai) tribes” leh ‘Zou’ tih chu kum 1956-ah ST list ah telh a ni a, Kaka Kalelkar Commission in tribe hming sawi lan chian tur a ni a tichungin zawm a ni lo a ti bawk a. “Zou” tribe te chu foreign ram Myanmar Chin state chhuak an ni a, pre-independence India Census-ah pawh sawi lan an nih loh avangin Manipur ST list-ah an awm tur a ni lo, a ti bawk.
Chutiang bawkin “Any Kuki tribes” tih chu ST list-ah Atal Bihari Vajpayee sorkarin kum 2003-a a telh a ni a ti bawk a. “Any Kuki tribes hnuaiah tribe hming sawi lan chian a nih loh avangin foreign atanga India lut leh State dang mi Manipur a piang pawh ni lo refugee leh illegal immigrants ten Kuki intiin ST list ah an tel theih phah a ni,” tiin Thounaojam chuan a sawi bawk.
Meitei community te ST list-a tel tura ngenna hi kum 1982 khan Office of the Registrar General of India chuan a lo hnawl tawh a, kum 2001 khan sorkar chuan a ngen nawn lehna pawh hnawlin a awm leh bawk.
Office of the RGI chuan Meitei te chuan tribal characteristics an nei lo a ti hmak a. Manipur sorkar pawhin kum 2001 khan RGI office thutlukna chu pawmin Metei te chu Manipur-a ‘dominant group’ an ni tiin Other Backward Classes category-ah list sa tawh an ni an lo ti tawh bawk.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post