KAN DAM CHHAN

JC.Zoremi Hmar Joute

He hla, hla lungkuai leh ril zet, mi tam takin kan ngaihtuah ve fo, ziah chhuah leh hlaa siam nachang kan hriat si loh hi a hlui thei lo va, thiam taka C.Vansanga sak ‘Kan dam chhan’ tih hla hi Lalduhzuala Mission veng phuah niin, thang lo thar zelte pawhin an rawn ngaina ve zel a, hei hian hla tha leh ril, hlu tak a nihzia a tilang kan ti thei awm e.
Chang khatna:
Eng dawn ang maw hmana khuanu hian,
Hringnun hi a duan lai khan,
Hrai leng awm hlei dung a thul em ni,
Hringnun hi a lo duan le!
Thiam ka tih em em mai chu khuanu(Pathian) in mihring a siam dawn khan a rilruah eng nge awm ang a, eng rilru puin nge mihring kha a siam ang le…a’n ti phawt a, “Hraileng awm hlei dung a thul em ni,” tiin naupang ninhleiin eng eng emaw an inawmlemna thila eng emaw an siam mai mai ang zawk hi em ni,” tiin tehkhin thu nalh zet a rawn siam hi a thiam ka tiin phuahtu hi a ropui tih loh rual a ni lo.
Chorus:
Aw! Engan nge maw khuanu hian,
Hringnun hi a lo duan le!
Thâm ral leh mai tur hian em ni le;
Duh vang rengin kan piang si lo.
Kan lo piang a, kei ni aia upate leh khawvela hun hmang tam tawh zawk. tar kan tih maite an thi zel bawk a. Piang a, khawvela kum rei lo te châm a, thi ral leh mai mai tur hian em ni Siamtu hian min lo siam le tiin, duh vang rêngin kan piang si lo a tih te hi dik deuh mai a nia. A chang chuan khawvela kan cham chhung hian thih daih mai duh rum rumna khawp natna te, lungngaihna leh beidawnna neih châng kan nei theuh a, eng vanga khawvela lo piang ve nge ka nih tiin, nu leh pate baka Siamtu dem rum rum pawh thil mak a ni chuang lo; kan harsatna tawh dan azirin thih mai duh chang hi chu kan nei theuh tawhin ka ring a, ‘duh vang rengin kan piang si lo’ tiin, kan duh thlan vanga piang kan ni miau lo va, mahni indem tur kan lo awm reng reng lo a lo ni.
Chang hnihna:
Mim ang piangin Sial ang kan sei lian,
Hai ang tara fam ralin.
Aw! Dam chhan hi nei ve tak ang maw…
He khawvel sual khurpuiah. Kan lo piang a, nu leh pa ten hmangaih leh duat takin min chawi lian a, mahse hun leh kum te a lo ral zel a, kan lo upa ve tial tial a, mihring dam chhung hi rei lo deuh mai a nia…kan lo tar a, kan thi zel a. Chutih rual chuan eng hi nge khawvela ka lo pian ve chhan, eng vangin nge Siamtu hian min lo siam ve ni ang le? Chhan awm lova din ngawt chu ka ni awm si lo ti a, midang tana malsawmna nih hram i tum thin ang u.
Chang thumna:
Khawi lamah tuan ve tak ang i maw,
Hringnun hi a ral hunin.
An sawi pialral hi awm tak ang maw;
Tah chuan eng tin zel ni maw!
Khawvela sakhaw tam ber hian mihringte hian thlarau kan neih kan ring hlawm a, thih hnu-a pian nawn leh ring an awm bawk a. He hla phuahtu hian a thih huna a kalna tur/kan kalna tur zawh pahin an sawi pialral hi a lo awm tak tak a nih pawhin pialralah chuan engtin nge kan awm zui zel ang tiin zawhnain châng a khâr a, a dik emaw, dik lo emaw, mitthi tho leh ten hremhmun leh vanram a awm tak tak thu an sawi zel mai a, hei hi keini kristiante rin dan leh inzirtirna a ni ve bawk. Pialral hi mitthi khua/vanram anga ngaih a ni thin a, kan thih huna kan kalna tur ni-a ngaih a ni.
Tun lai hla te an tha lo ve tihna lam ni lovin, oldies kan tih mai tawhho, awlsam taka kan sawi dawna ‘hman lai hla’ kan tih maite hian belh chian an lo dawl nge nge a lo ni. C.Vansanga hlaho ringawtah pawh hla thu ril leh awmze nei, hla raw tha leh ril ber bera chei an ni hlawm a, kan hrânghluite hla reng rengah, kan tawngkam pangngai thlûk neia kan siam ve rikngawt ang ni lo deuh, hla thu mawi leh un, hriatthiam har si lo an lo hmang deuh vek mai a lo ni a, hla belhchian dawl fe fe zinga langsar zual Zirsangzela hla te hlei hlei hian belh chian a dawl tih kan hai lovin ka ring e.
Tun laiah kan thalai te an talented em em a, hla mawi tak tak, thlûk mawi tak tak an sian zung zung mai a, a lawmawmin a hlu ngawt mai. Mi nazawng leh châk ve nazawng tih theih miah loh a nia hla phuah hi…hla thu leh thlûk siam nghal thei phei chu khawvar lam Arsi ang pharh an ni. Chutih rual chuan tun lai hla kan tih maiah hian hla raw nalh leh ril ngaihthlak tur a vâng ta riau a, a awm lo ve ka ti dawt chu a ni chuang law…kan zaithiam leh hla phuahtute hian hla rua kan tih mai, C.Vansanga sak hla thu ang chi te, Zirsangzela hla ang chi te leh kan hla hluia hla thu ang hian siam ve ta se…tiin duhthu ka lo sam ve thin.
Hla raw un leh tak ngun mai, hriatthiam har kan tih apiang hian ngaihthlak an hlawh emaw tih mai tur a ni. Heng hla raw dik hi an hman phawt chuan kum khat làr chiah daih hla ni lo, thang lo thar chho zelte hian an la rawn duh ve dawn; tuna Zirsangzela hla leh Lallianmawia hlate, hrang hlui zaithiam leh hla phuah thiamte hla kan duh ang chiah hian, nakina Zofa lo piang zel tur ten an rawn hlut zel ang a, Mizo hla chuai tawh lo tur kan siam a lo ni reng mai dawn a ni. Heng hla hlui hi kum engzat chiah nge kan la duh chhoh dawn…thang lo thar zel te hian an duh zel a nih chuan kum tam fe hi a la lar dawn tihna a ni.
Hla phuah lama tui te, zài lama tui leh thiam duh in awm chuan lehkhabu, ‘Hla thu hman dan’ Hausanga Hauzel ziah te, ‘Mizo hla hlui’ RL.Thanmawia ziah te hi lo lei ve ula, nasa takin a puih che u ka ring tlat!