PU BUANGA AWARD 2025 DAWNGTU : C. CHHUANVAWRA CHANCHIN

T.C Jonunsanga

Thuhma hruai : Mizo Thu leh Hla khawvela arsi eng tak, kut chhuak hlu leh ril tak tak hnut chhiahtu, Mizo leh Mizoram awm chhunga hming dai tawh lo tur Pu C. Chhuanvawra chanchin leh a sulhnute hi hriat a nuam ngei mai. A ngaihnawm a, zir man a awm a, a taimakna leh tui chilhna boruak hi entawntlak a nih piah lamah; zir tham, luh chilh tham a tling khawp mai. A chanchin hi a chin chhuaka zirho a chakawm nen, hun leh hmun ren a ngai si. A tlangpui chauh kan zir rih ang.
Pian leh murna leh Chhungkua : Pu Chhuanvawra hi kum 1941, Khuangchawi thla ni 12-ah Leithumah a piang a, a pa HrangThiauva (Mizo Historian), a nu chu Darrovi a ni. An unau hi an hung hle a, hmeichhia paruk leh mipa paruk an ni. A nupui Doliani niin, fa 10 (sawm), fanu 5 leh fapa 5 an hring a. Aizawl Tuikhuahtlangah chhungkuain an cheng mek.
Zir Kawng : Leithumah zirna bul Tanin Pawl 3 a zawh hnuin, Vanzau Middle School-ah a zir zawm a. Gandhi Memorial High School, Champhaiah Pawl 7 a zir laiin, chhungkaw harsatna avangin a zir zawm thei ta lo. Zirtirtu hna an dil ta rawih a, Khuangphah Primary School-ah naupang tak, kum 14 leh thla 8 leh ni 3 mi chauha upa a nihin zirtirtu hna a thawk Tan a ni. Khuangphah Primary School-ah chuan kum 8 zet, 1956-1964 thleng a thawh hnuin a bang a. Khawbung High School-ah a zir chhun zawm leh a.
Matric exam dawnah Mizoram buai avangin zirna chhunzawm thei loin kum nga zet a chawl a. Chumi hnu chuan kum 1970-ah private candidate-in matric a zo ta a ni. Matric a zawh hnu chuan Vanzau Middle School-ah zirtirtu hna a thawk leh bawk a. Zirtirtu ni chungin, Champhai College ding tir zar zoin private-in, mahse regular student anga ngaih niin, scholarship dawng theiin, kum 1972-ah Pre- University Course (PUC) a zawm a. Champhai College-ah zir (batch) hmasa ber an ni. Chutiang hlira zirna kawng zawh chuan Champhai College aTangin kum 1975 khan (kum 34 zet a nih hnu daihah) class kal mu mal loin B.A a zo a ni. A zir kawng hi a bum boh viau tih a lang.
Middle School Headmaster-ah : Kum 1977 aTangin Government Middle School, Bukpuiah Headmaster hna a thawk tan a. Khaw hrang hranga a thawh kual hnuin kum 1994-ah Aizawlah sawn a ni a; Kulikawn Gov’t Middle Schoolah dah a ni. Kum riat zet a thawh hnuin Gov’t Boy’s Middle School (Sikulpui)-ah kum 2002 khan dah a ni leh a; chuta tang chuan kum 2009 khan Superanuation pension-in a chhuak ta a ni. Headmaster hna a thawh lai, kum 2003 khan Zirtirtu chawimawina sang – National Award to Teachers a dawng a. Thu leh Hla-ah chauh ni loin, a ei zawnna kawngah pawh mi taima, thawkrim, inthlahdah lo, tih takzeta thil ti zel mi a nihzia a chiang hle.
Thu leh Hla Lamah : Aizawla a luh hma, Darlawna a awm lai, kum 1993 aTangin Mizo Academy of Letters – M.A.L member a ni Tan a. Aizawla a luh hnu rei lo te-ah Committee Member leh Book of the Year thlangtu Committee member a ni nghal daih mai. Tin, Book of the Year thlanna-ah Tum 4 Chairman a nih bakah Tum 4 bawk member a ni bawk. M.A.L Thlakip Chanchin Bu, Thu leh Hla Editor-ah kum 2006, 2007 leh 2013 – 2015 chhung a Tang a. Kum 2001 aTangin M.A.L Vice President a ni Tan a, kum 2020 thleng a ni zui a, kum 20 chhung zet a chelh a nih chu.
Kum 2001 aTangin M.A.L chuan nasa leh zualin Mizo |awng ziah dan a buaipui chho Tan a. Kum 2003 thleng khan vawi 19 zet Consultation (inrawn khawmna) neiin, Mizo |awng Ziah Dan bu a buatsaih a. Heng inrawn khawmna, thu sawihona zawng zawngah hian Resource Person (a torel ber) a ni a; ziah hman leh theiha champion puitu a ni, kan ti thei ang.
Kum 2020 – 2023 leh 2023 – 2026 ah, Mizo |awng thiam a nih avangin Mizo Bible letlingtute zingah telh a ni a. Pastor ni lo, Kohhran Upa ni lo tel chhun a ni a; Translation leh Editing-ah a tel ve ve nghe nghe. Kum 2000 – 2020 chhung atan Mizo Language Committee member-ah ruat a ni a, Mizo |awng Ziah Dan buatsaihtu zingah a bul tumtu a ni. Kum 2024-ah Mizo Language Development Board Grammar lamah memberah ruat a ni bawk. Thu ziak lamah a mit a keu hma hle, kum 16 mi chauh a nih laiin kum 1957 khan Ka Hriat Ve Dan tih a a ziak a. A chawl vang vang a, kum 18 hnu daih kum 1975-ah a ziak leh Tan chauh a ni.
A Kut Chhuakte: Pu C. Chhuanvawra hi mi na mai a ni lo hle mai. Thu leh hla – literature huangah chuan Poet, Essayist, Playwright, Novelist, Linguist, Critic, Historian a ni a, mi pakhatah mi tam tak a inphum kan ti thei awm e. Hla (poem) 72 a phuah a, Article 542 a ziak bawk. Seminar paper 37 a ziak a, chung zinga 31 chu Mizo |awng lam a ni. Kum 2023 thleng khan a lehkhabu ziah bu 17 chhuah a ni tawh a, la chhuah loh bu 3 – Mizo |awng Tih danglam Dan, Duhlian leh Mizo Hmeichhiate Ram luah tihte a ni. A lehkhabu ziahte
Mizo History lam:
Chhakchhuak History, 2001
R. Vanlawma leh Kei, 2009
Zampuimanga, 2010
Sangsarih Khawpui, 2012
Mizote Thlang Tlak, 2023
Thu, 2023
Mizo |awng lam:
Mizo |awng Chhuina, 2012
Mizo |awng Double Adverb-te. 2019
Mizo |awng Dictionary, 2020
Mizo |awng Tihdanglam Dan, 2024 (la en mek)
Mizo Hla lam:
Zo Kung (hla leh hlahril), 2005
Hmanlai leh Tunlai Mizo Hlate, 2011
Hlaraw Hrilhfiahna leh Hman Dan, 2012
Lemchan lam:
Lalvanchhingpuii, 2004
Sakei Ngho Seh, 2006
Thawnthu (Novel):
F. Seizika leh Rinpuii, 2011
Essay & Prose lam:
Zo Khaw thlir, 2010

Primary School aTanga University thlengin a kutchhuak, thuziak leh hla, 26 zet Zirlai bu-ah seng luh a ni bawk, chungte chu :-
Hawrawppui Hmanna – Class III (Mizo)
Punctuation – Class IV (Mizo)
Mizo TawngGrammar – Class V (Mizo)
Mizo Inchei Dan (Essay) – Class V (Mizo)
Mathematics – Class V
Mathematics – Class VI
Thli (Essay) – Class VI (Mizo)
Parts of Speech – Class VI (Mizo)
Mizo Tawng Grammar – Class VI (Mizo)
Mathematics – Class VII
Parts of Speech – Class VII (Mizo)
Ziah Zawm Tur leh Ziah Zawm Loh Tur – Class VII (Mizo)
Mizo |awng Grammar – Class VII (Mizo)
Rinawmna (Poem) – Class VII (Mizo)
Ziah Zawm Tur leh Zawm Loh Tur – Class VIII (Mizo)
Mizo Tawng Modification – Class VIII (Mizo)
Ziah Zawm Tur – Class IX (Mizo)
Ziah Zawm Loh Tur – Class X (Mizo)
Zofate Inpumkhatna (Poem) – Class X (Mizo)
Zoram Inpui Pahnihna (Essay) – Class XII (Mizo Core)
Zun (Poem) – Class XII (Mizo Elective)
Dawi Ang I Dawm Ang u (Poem) – B.A (MIL)
Mingo Tin R’u, Zamual Liam tawh R’u (Poem) – M.A (Mizo)
Hrui Ang Kan Inzawm Thisen Ngeiin (Poem) – M.A (Mizo)
Chap Char Kut (Poem) – M.A (Mizo)
Sakei Ngho Seh (Lemchan) – M.A (Mizo)
Thu Inziah siak leh hla inphuak siaka a lawmman dawnte:
Art & Culture Dept buatsaih Mizoram huap hla (poetry) inphuah siakah lawmman 1-na (1990)
Central YMA leh Environment & Forest Dept buatsaih hla (poetry) inphuah siakah lawmman 1-na (1992)
Sub. Hqrs YMA, Lunglei leh Environment & Forest Dept. buatsaih Essay inziah siakah lawmman 1-na (1992)
Sub, Hqrs. YMA, Lunglei buatsaih Hla (poetry) inphuah siakah lawmman 1-na (1993)
Quiz India Movement kum 50-na lawm nana Art & Culture Dept. buatsaih Hla inphuah siakah lawmman 1-na.(1993)
Central YMA buatsaih Hla (poetry) inphuah siakah lawmman 2-na (1994)
National leh State Award :
National Award to Teachers by Gov’t of India (2002)
Thu leh Hla Thiam Chawimawina by Mizo Writers’ Association and Art & Culture Dept., Mizoram (2009)
Lifetime Achievement Award, Vulmawi Award (2012)
Padma Shree Award in Literature by Gov’t of India (2014)

Tlang Kawmna:
Mizo Thu leh Hla chawi nunga ti thangliantu zinga hmanraw pawimawh, thawhhlawk ber zinga mi Pu C. Chhuanvawra chanchin sawi tur a la kuh tul mai a. Ngaihnawm leh hlimawm tak pawh theh tur a awm nual. Chu lam chu kan peng hman si lo. Nakin lawkah chuan a chanchin leh sulhnute hi Seminar-ah kan la zir ngei dawn. A nghahhlelhawm mang e. Eng pawh nise, mahni ropuina tur thlir loa, Mizo Thu leh hla hmasawn nana a thawhrimna a zahawm a; chawimawi a phu takzet a, a phu angin kan chawimawi zo lo zawk a ni. A dam khua sei zel turin duhsakna voh chuam kan hlan e.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More