Zoremi Hmar Zote
Kum tluana kan nghahfâk krismas chu hmang zovin, kum thar duhawm tak kan lo chuang kâi ve leh ta reng mai; kan fel bik vang emaw, kan phù réng vang bik a ni lo va, malsawmtu zahngaihna liau liau a ni e. Nikum krismas leh kum thar hlim taka chhungkuaa hmang ho leh lawm ho, kumin kum thar lawm kim thei ta lo tam tak in awm a, rilruin a hre reng cheu a, Pathian awmpuina duhawm tak changa kumin hlim taka hmang turin duhsakna ka hlan cheu; chhiartu zawng zawng te, kum thar chibai vek u le.
Kum tharah lawm a kim lo!
Hlim leh tluang takin kum thar ruai te thehin, hmun danga awm thinte pawh an la haw darh lo va, mahse January ni 4 zan a lo thlen meuh chuan Zoramin a fa chuamte zinga a rangkachak tlang mawi ber pâwla a chhàl ngam tur a sûn ta tlat mai le! Mit tihhahdam nan ti-a phone khawih lova ka awm chhungin, status inang deuh vek an lo hmang thup mai a, min liamsan ta a lo ni! Ka nghilh dup ni berin ka inhria. Pathian hian zofate tan hian mi bik leh mi hlu, tum luih tálh tum pawha ngaihsan loh theih loh hi min pe nual a, thu leh hla lam bikah erawh chuan ‘tui mi’ tam mah ila, ani ang chi hi chu kan ngah lo hle; chuvang ni maw kan neihchhun ang ang ten vâna min hawsan hian lung min run thin tak meuh a, lung zûra hnûrin tih theih nei lo hringfa hi ka vuai thin! ‘Na lâwk leh enkawl rei fê ni ta se lung a dam deuh ang em?’ tih te ka ngaihtuah a. ‘Kohhran mipui leh amah hluttu ten rei tak chhûng kan tawngtaipui chunga Pa-in a koh hawn ni ta se kan dam deuh ang em’ tih te ka ngaihtuah bawk a, a chhanna chu, ‘Kan dam chuang lovang, a kal kan la phal hleinem’ tih hi a ni.
Mi namai a lo ni lo!
Zirlai a nih lai pawha lehkha thiam thei, BA pawh Distinction-a pass thei, Nehu-a pahnihna ni thei a ni a, Pathian thu zir tura chhungkuaa Bangalore an han pan ngat mai te hi, amah Pu Chuaua chauh lo pawh a nu leh pate hlei hlei an fakawm. BD-ah Hebrai leh Greek course awm zawng zawng a la fai vek a, kan pian ve meuh chuan BD a lo zo hman dêr! UTC (United Theological College) –a Academic prize awm zawng zawng a hûi deuh vek! 1988 – 1990 chhunga Cambridge University-a M.Phill zir ngat, kum 1988-a Holland rama ‘Reading The Bible from the Jewish Perspective’ zu zir leh ngat bawk hi hmu hniam ngam kan awm ang em?! Kum 1994 atangin ATC-ah zirtirtu hna a thawk a, hetih lai hian Old Testament zirtir thei awm chhun a ni. A zirna chhuanawm tak tak leh a thiamna, mi bik a nihzia lanna a tam a, kan sawi sêng dawn chuang lo. ATC campus-a cheng ve ten an harsatna leh vuivaina an thlenna ber a ni thei te hian rilru zau leh ngainatawm a nih an tichiang hle. Rei lo mah se Synod lama a sulhnute kha nghilh an ni dawn lo. A pension hnu pawha veng chhung kohhranin an tangkaipui chhunzawm dan te kan sawi vek sêng dawn lo nâ-in. Lehkhabu 60 deuhthaw a ziak thei hi kei lungmawl hian ngaihsan nachang ka hria hi ka lawm hle bawk. Chu lova ka ngaihsanna em em chu, kum tam pawh chanchinbua huang neih hmain ziah tur a vâng tiin kan chiap kan chiap a nia, kum 2013 atanga a haw hun thlenga article tha tak tak, Inrinni apianga a ziak tluan parh kha, ziakmi inti tam takin kan tluk ngai dawn lo tih a chiang a, ka ngaisang em mai kei zawng! Pu Chuaua hian ngaihsan leh hlut, kan zah a phû!
Ka pu!
Mite chu an thihin an chanchin lâwr khâwm ngial a ngai thin a, Ka pu, nang chu làwr khâwm chu sawi loh, kan hriat sa pawh kan sawi seng lo chu a nih hi! Sikul lama i thawh laia i naupang chher chhuahte lah zawh kher ngai lova i ropuizia puangtu an ni a, i enkawlna hnuaia lo awm thin, tuna hlawhtlinna chhar tate hian nutling/ patling an nih nghilh thakin taphnapin an ui thu che an sawi asin! Thu leh hlaa i tuipui, ziakmi tam tak hi, i kal zan khan i ruang rawn kil lo mah ila kan tlaivar deuhthaw hlawm a, i phû ka ti hei pawh hi. Ka pu, ka nu hian Inrinni tuk a nghahhlelh chhan i hming sawi hi nuam a ti a, zêp tit tet nei lova i ngaihdan tum tlang pui pui, dik leh ril tlat thin si zunah a uai tih ka hai lo; a khawhar tawh lutuk tur leh a tan Inrinni chu ‘ni satliah’ a chang mai tur te hi maw…Oh! Ka nu chauh lo, zofate hi i tel lova tlei hlei thei lo tur kan tam ang!
Ka pu… ‘kan ui che…’tih ngawta thlah che hi ka ui; ‘kan ngai dawn che…’tih ka duh zawk! Lei hrehawm chhuahsana vân khawpuia i hah chawlh tâk avanga lawmpui che ahnêk a, kan zingah la awm vein kan rangkachak ni reng la ti-a duhthu ka la sàm tlat mai hi, ka hmâ ka sial deuha i hria a nih paw’n min lo ngaithiam mai teh! Aw… Chuan, Mafaa kha van khawpuiah i han hmu ngei ang a, mak ti vak suh; amah zawk khan mak a lo ti viau zawk thei tlat! Sawi dûn ula, Lungalh thei khura Rangkachak zawn ang maia harsa mah ni se, nangni ang Lunghlu sen thami hi Zoram chhûl hian a hrin leh ngei theih nan,Vàn Pa hnenah khan mi han dilsak ta che u! Nangni’n min uap rei duh mang si lo!