Nikum khan ramngaw chhah tha bik, tropical rainforest hloh zat a tlahniam niin satellite data tharin a tar lang a, hei hi Brazil-in Amazon-a ramngaw tihchhiat tihtawpna kawnga hma a lak nasat vang a ni ber.
Zir mite chuan kum 2025 khan khawvel pumah tropical forest sq km 43,000 vel chu a rirel niin an chhut a, Denmark ram tiat vel a ni.
Kum 2024-a hloh nasat ber kum aiin hmun thuma thena hmun khat velin a tlahniam a, hetih rual hian scientist-te chuan khawvela ecosystem pawimawh ber pakhat, tropical forest hi kum 10 kalta aiin a la ral chak zawk niin an sawi tho.
Sik leh sa inthlak nasa avang leh kumin kumtawp lama El Niño kum chi lo thleng turin ramngaw kan theihna leh a nasat theihna a pung thei tih an sawi bawk.
World Resources Institute leh University of Maryland zirchianna thar berah chuan kum 2025 chhung khan tropical forest hloh zat hi 36%-in a tlahniam tih a tar lang a ni.
Nikuma a tlakhniam chhan hi El Niño lum zawk ni lo, La Niña boruak vawt zawk thleng avanga kum 2024 ang lo taka beisei loh kangmei chhuak a tlem vang a ni.
Sik leh sa hi a chhan lian tak a nih rualin zirchiangtute chuan Brazil, Colombia leh Malaysia ang ramten ramngaw humhalh kawngah nasa zawka hma an lak vang a nih thu an sawi bawk.
World Resources Institute-a Global Forest Watch co-director Elizabeth Goldman-i chuan, “Hei hian politic-a tumna leh ramngaw tana thil tih duh hruaitu kan neih hunah thil a danglam thei tih a lanna a ni,” a ti.
Khawvela rainforest tamna ber, Brazil-ah hian zirchiangtute chuan environment policy khauh zawk leh dan kengkawhtute hmalaknain ramngaw chereu tur a dan theih dan a tar lang niin an sawi.
Kangmei vanga chhiatna thlengte chhiar tel lovin nikum khan Brazil-ah hian tropical forest sq km 5,700 vel a chereu nia chhut a ni a, kum 2002-a zirchianna neih tan atanga a tlem ber tum a ni.
Tropical rainforest-ah hian thil nung (species) chi maktaduai tam tak an awm a, a thatna hmunah chuan khawvel tilum thei carbon dioxide an hip a, khawvel a daih theih phah thin.
Kum tam tak chu lo atan leh thing tum atana ramngaw thiah a nih bakah sik leh sa inthlak nasa avanga kangmei a chhuah awlsam avangin a chereu phah nasa hle a ni.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.