Kum 2023 chu heatwaves, tuilian leh kangmei nasa tak chhuah leh thlen kum niin record awm china khawvel khawlum ber kum a ni chiang tawh anga ngaih a ni.
October hman mekah temperature a sang le a. October 2019 aiin kumin hian air temperature chu 0.4C velin a lum zawk tiin EU climate changer service te chuana ns awi a.
Carbon emission sang leh El Nino weather event vangin tun hi a zawna thla nga chhung record siama a lum zual zelna a ni bawk a.
Extreme global temperature chu kum 2024 thlengin a la chhunzawm zel dawn niin researchers te chuana ns awi bawk a.
Kumin kum 2023 kum lum ber a nihna chu dan theih tawh loh tia sawi ni bawkin a bik takin tun hnai thla hniha lum lutuk chuan November thlengin a khawih zui dawn tia sawi a ni bawk a.
Kumin July thla kha a lum hle a, kum 120,000 chhunga thla lum ber niin September thla average temperature pawhin a hma record awm 0.5C in a khum bawk.
October thla khan September thla ang ema lum a ni lo chungin mahse record awmsa a khum tho thung niin Copernicus Climate Change Service chuana tarlang a.
October thla kha pre-industrial average aiin 1.7C in a lum zawk a. Pre-industrial kha tun ang hun anga fossil fue4ls la hman loh hunlai a ni.
Kumin khawlum dan chhutin kum 2023 chu record awm china khawlum ber kum ni chiang dawn ngeia ngaih niin kum 2016 kha a khum ngei tura ngaih niin science body hrang hrang Copernicus leh US groups NOAA leh Berkeley Earth te chuana n sawi a.
“Kumin khawlum lutuk mai hi chuti maiin a kiang dawnin kan hre lo” tiin Zeke Hausfather, climate scientists, Berkeley Earth chuan a sawi a.
“Tuna a lan dan chuan chiang takin kum 2023 chu record china khawlum ber kuma ni ngei dawn a, 99% vel in a chiang a tih theih ang” tiin a sawi.
Khawlum nasa zual zel chuan mihring te ah nghawng natak a nei tih a ni bawk a. “Kum lum tak record hian mihring tawrhna nasa tak a thlen tihna a ni” tiin Dr Friederike Otto, Imperial College London chuan a sawi.
“Kumin hian extreme heatwaves leh khawkheng te chuan hmun hrang hrangah thihna thlenin mitam takin eizawnna chanin tam tak vakvaiin a siam a ni” tiin a sawi.
Khawlum zualzelna chhan ber hi carbon dioxide emission nasat vang a ni a, a chhan ber pawh fossil fuel hal nasat vang a ni ber tih a ni a. Kumin bik hian El Nino weather event- Pacific Ocean khawchhak lam atanga tuilum pawnlanga luang in atmosphere a lum nasa zawk a pekchhuahina tizualkai bawk a ni.
El Nino condition hi tun hnaiah a nasa tial tial a, mahse, a vanglai a la tawng lo zui a. “Kumin lum kan tawn mek hi El Nino vang ngawt a ni lo va, ocean-cooling weather event La Nina vang pawh a ni tel a, tun hani kum eng emawti chhung chu temperature danglamin a siam a ni” tiin Dr Hausfather chuan a sawi bawk.
Scientists te chuan Nino event in a khawih dan hi an la zirchiang mek a, kum 1997 leh 2016 a El nino lo thlen tawh aiin tun tum hian a nghawng a na zawk niin an ngai bawk a.
November thla thlengin khawvel hmun hrang hrangah khua a lum em em a, tun thla hian Japan-ah pawh temeprature record siam a ni reng a. Europe ah pawh temperature in 35C a tum khat nan a tawng bawk a, a bik takin Greece leh a chhehvelah a sang zual hle.
Temperature sang hian thla lo la awm zel turah extreme events nasa zawk a thlen thei an ti. Entir nan Australia chuan kumin hian ram ngaw kang a nasa zual thei turah ngaiin an sawi lawk sa tawh bawk.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post