School upgrade tawh enthat turin thiat Dan kalkan theih loh thil a tam – Minister

Sawrkar hmasa in dinhmun sang zawka school 340 a hlankai tawh chu dan kalkan theih loh thil a tam avangin a vaia enthat leh tura thiah rih a ni. School Education minister Dr Vanlalthlana sawi danin, 2023 September 27-a Council of Ministers thukhawmin school 340 ‘upgrade’ tura a pawm tawh an ennawnnaah upgradation kalpui danah thil fel tawk lo a tam avangin 2024 June 18-a Council of Ministers thukhawm chuan thiatin, enthat leh turin a ti.
“School upgradation hi a sawrkar leh a minister ang pawhin tihtawp emaw tihdanglam emaw kan duh ngawt lem loa, zirtirtu tam tak tih lungngaih leh politics-a inbeihna awm thei turte kan ngaihtuah tel a. Felfai taka zirtirtu leh khawtlang chhawk zangkhai tumna ai mahin, inthlan hmachhawn tura tlin duh luat vanga thil tih nia ngaihah hian, dan kalkan theih loh thil a tam a, tun hi kan thleng a, sawrkar pawhin pawi a ti hle,” a ti.
An sawrkar tantirh atangin school upgradation hi ngaihven zuiin, 2024- 2025 state budget-a an dah nghal bakah school 180 provincialise-na pawh DP&AR ah an thawn a. Upgradation kalpui tak tak dawnah erawh School Education department leh state sawrkarin dan a neihsate hman theih loh khawpin sawrkar hmasa hian a lo siam a, a vaia ngaihtuah that tura chhawpchhuah a ngaih phah ta tih Dr Vanlalthlana hian a sawi.
2023 September 22-ah sawrkarin provincialisation kalpui dan tur leh school ‘upgrade’ in an neih ngaite tarlanna notification a tichhuak a; a hnu September 27-ah school provincialise zinga 139 chuan a hma ni 5 kaltaa notification tihchhuahin a phut (criteria) chu an pha lo nghal a, he notification hian ngaihnatthiam theihna (relaxation) a dah tel si loh avangin dan anga kalpui theih a ni ta lo tih a sawi.
“Notification hian school building neih, kum 4 chhunga Board Exam-a zaa 80 chin zirlai pass neih leh zirlai 90/80/60 nei tura a phut ho pha lo 139 an awm a. School zirtirtute screening tih turah higher secondary zirtirtute chu ‘level 10’ an nih avangin DP&AR phalna lak hmasak ngai a lo ni leh a, notification zulzui hian thil a kalpui theih loh a ni,” minister hian a ti.
Provisional adhoc grant in aid (GiA) a school 52 hlankai chuan dan behchhan a nei lo tih sawi bawkin, dan neihsaah lumpsum GiA leh adhoc GiA chauh siam a nih avangin provisional-a hlankaina tur a awm ve lo a. Rules buatsaih niin, DP&AR leh Law department a paltlang tawh a, Council of Ministers pawmpuina chiah a ngai tawh tih a sawi a ni.
Provisional adhoc GiA-a hlankai tur school-ah pawh notification-in nei tura a phut chu school 10-in an phak loh avangin ennawn leh tura dah a nih phah tih a sawi.
Lumpsum GiA-a hlankai zingah school 48-in danin a phut an nei pha lo tih School Education minister hian a sawi a. Notification-ah hian tihsual palh thilah higher secondary school dawn tur zat (nuai 8) chauh tarlan niin, middle leh high school (nuai 5) te nen huang khata dah an ni vek a. A taka kalpui theih a ni loa, notification siamthat ngawt aiin Council of Ministers en tura chhawpchhuah leh atana tih a ni tih a sawi.
“Lumpsum GiA-a hlankaina notification hi 2023 September 29-a tihchhuah a ni a, 2023 MLA inthlan hun puan hma, model code of conduct kenkawh hmaa siamthat leh theih a nih laiin, siamthat loha a awm chhan kan hre thei lo,” a ti.
Sawrkar kalta in school 340 a lo upgrade, a taka chantir tura harsatna awm an hriat hnu ah, rules siam ngai leh notification siamthat ngaite an buaipui nghal a. Rules pahnih chu DP&AR leh Law department phalna an la tawh a, rules awmsa atanga ngaihnathiamna pek dan tur chin pawh an ngaihtuah mek tih Dr Vanlalthlana hian a sawi. Ngaihnathiam theih zingah, mipuiin kan hriatthiam tlan pui tur chi, vohbik school angte pawh a tel theih a rinawm tih a sawi a ni.
“School upgrade phu tak takte chu upgradation kalpui chhunzawm sak an nih dawn laiin, danin a phut anga building pawh nei lo, result nei chhe lutuk leh zirlai nei tlem lutuk chu, school zirtirtu leh enkawltute tang lehzual turin kan ngen a. Inthlan dawna hnawhsaruma upgradation hi tih a nih avangin heng harsatna hi kan tawk a ni tih min hriatpui turin mipui kan ngen a ni,” a ti. Fim takin, dan neih sa en chungin, upgrade phu school-ten duhsak an hlawh theih nan hma an la chho dawn tih a sawi a ni.
Zawhna chhangin minister chuan, school upgrade turah hian tuna 340 zinga tel lo pawh an en tel dawn a. Kumin HSLC/ HSSLC exam-a zaa za fail ho chu explanation an call a, an dinhmun azirin puih ngaite chu an pui dawn tih a sawi a ni.

School upgrade tura tihte dinhmun:
Provincialisation
School Upgrade zat Criteria pha Criteria pha lo
HSS 12 12 Nil
HS 120 27 93
MS 48 2 46
Total 180 41 139
Provisional Adhoc Grant in Aid
School Upgrade zat Criteria pha Criteria pha lo
HSS 34 32 2
HS 11 6 5
MS 7 4 3
Total 52 42 10
Lump sum Grant in Aid
School Upgrade zat Criteria pha Criteria pha lo
HSS 25 21 4
HS 46 14 32
MS 37 25 12
Total 108 60 48

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More