Thlai thar lei turah kuthnathawktute tihbeidawn kan tum lo – Agri minister

Sawrkarin thlai thar pali lei nana ruahmanna a kalpui mekah a chingtu kuthnathawktute tih beidawn an tum loa, an ruahman anga kalpui an tum tih Agriculture minister PC Vanlalruata chuan a sawi.Sawrkarin a din Agriculture Marketing Board chuan an chairman ni bawk PC Vanlalruata ho hian sawrkarin thlai pali tana ruahmanna a siam dan an sawi a. Zawhna a chhannaah minister chuan, hmunphiah chu November-ah a seng theih tan a ni tawh a, anni’n December-ah sawrkarna an siam chauh a, December chhung phei chuan engmah tih hleihtheih an la neih loh avangin duh angin an buaipui hman ta lo tih a sawi. Chutihlaiin, tun thlengin hralhna lama harsatna neite chu sawrkarin a la buaipui reng tih a sawi a ni.
Sawrkarin support price (Rs.50) a sawi aia toa farmer-ten an hralh theih chuan sawrkar a inrawlh dawn loa, a inrawlh a ngai a nih erawh chuan kuthnathawktute tih beidawn an tum lo tih a sawi. “Theihtawp kan chhuahpui ang, lo mangang suh se,” a ti.
Agriculture Marketing Board co chairman Dr KC Lalmalsawmzauva chuan sawrkarin thlai pali – sawhthing, aieng, hmarcha leh hmunphiah chu kuthnathawktuten man man zawka an hralh theih nan support price a siam a, chu aia toa an hralh theihna turin a hralhna (market) a theih ang angin hma a lakpui dawn tih a sawi.
Thlai thar lei chungchanga sawrkar tum pakhat chu, a thartute leh a leitute awmze nei zawka an indawr tawn theih nana a ‘market linkage’ siamsak a ni, tiin, “Kum thum chhungin mumal taka market linkage siam hman kan tum a, a hnuah chuan sawrkar inrawlh vak ngai tawh loa sumdawngte leh thlai thartute an indawr theih tawh kan beisei,” a ti.
Heng thlai palia kan thar zat kan hriat hunah ruahmanna mumal zawk siam theih a ni dawn a, chumi atan chuan data an lakhawm mek tih a sawi. Hmunphiah hi Land Resources, Soil & WC department-in a lakhawm sawhthing, aieng leh hmarcha chu Horticulture department-in society leh village council kaltlangin khaw hrang hrangah a lakhawm tan a. Data lakkhawmnaa inziaklut ve lote chu sawrkar buaipui an ngaih hunah an tel ve thei dawn loa, a hnua sawisel a awm lohnan inziaklut vek turin an chah tih a sawi a ni.
Sawrkarin a buaipui dawn tih vanga mahni pawhin kan lei duh loh tura man toa sawrkar leitir talh tum ang leh, sawrkarin ruahmanna a siam anga zawm loa mahnia kal hrangte tan vuivai a remchan hmel loh tih a sawi bawk.
Sawhthing bikah a ruala chawh huk chuan market-ah a inhnawh tawt dawn a, a chawh hun tur leh chawh zat thu ah insemzai deuhin, a region ang zawngin a tul angin sawrkarin ruahmanna a siam dawn tih an sawi a. A hrahna turah hmun khata lutkhawm burh loin, hmun hrang hranga hralh theih dan dap a ni dawn tih sawi a ni.

Awmze neia thlai hralh tumnaa an inruahman dan:
A leitu tur, buyer lian dap a ni a, thlai, a bikin sawhthing thar hi a tam tham dawn avangin tender/ auction chuan a daih seng dawn loa hriat a ni a, mi rintlak agreement ziahpui tum niin, a tul chuan Expression of Interest hmanga thlan empanelled buyer siam turin tul leh mamawh chu a draft an nei tawh.
Chumi atan chuan khawtinah Multipurpose Primary Agriculture Credit Society (MPACS) din tur a ni a; society awmsa rintlak a awm chuan fin mai a tha a, rintlak a awm loh chuan a thar din tur a ni. Thlai thar rate inang tlang (regulated market) kalpui theih nan society anga intelkhawm chuan a rate inang kalpui theih a ni dawn a ni.
Tender/ auction system kalpui tum a ni a, khaw thenkhatah kalpui mek a ni. Kum tharah pawh society kaltlanga tender hi kalpui an tum.
Society chu politics ang zawnga kalpui loh tur a ni a, thlai hralh tur neih kha qualification a ni.
Khaw khatah pawh sawhthing/ hmarcha adt. rate inang lo zung, sumdawng lokal ten a rate duh zah zah an rawn bituk ang kha ni loin, kuthnathawktute kutah a fawng chelh theihna siamsak a, sumdawngin a rate an control thin chu farmer-te kuta pek let tum a ni.
Sawhthing bikah sawrkarin grade ‘A’ a siam a, kg. ah Rs. 50 aia tlawm loa lei tur a ni. A ningnel deuh grade B chu a leitu sumdawngte leh society-te kutah dah a ni.
Grade ‘A’ chu a fai tha, market-a kalpui theih tak tak tura ruahman tur niin, corruption hrang hrang – a buk a rih theih nana tui leih hnawn, lei kai leiluai leh thenfai loh, thlai kara lung leh thildang zehtel awih a ni lo.
Chu’ng atan chuan farmer-te leh society-te thui tak check theihna tur apps siam a ni anga, QR code hmangin farmer profile emaw an awmna society level tal anga en theih a ni ang. Mi rinawm lo chu awlsam takin an man chhuak zung zung thei dawn a ni.
Society-a tel turin ration card rawng, whatsapp no, house no, voter ID no, Aadhaar card no, bank account no detail inrinlawk tur a ni a. society member ni lo, Aadhaar card/ voter ID neilo chu Rs.50 a sawrkarin leisak a ngaih tak tak chuan an buaipui zingah a tel thei dawn lo.
Mi awmthei sa ten a bikin sawhthing an ching nasa nia sawi chu anmahni zalenna a nih rualin, sawrkarin an bana a kaih a duh tak takte chu a mamawhtu, nitina kuthnathawktute an ni tih an sawi.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More